شمائی از زندان رجاییشهر

توضیح

دکتر سعید ماسوری، که در دی ماه سال ۱۳۷۹ در دزفول بازداشت شد، از زمره زندانیان سالن ۱۰ بند ۴ زندان رجاییشهر در کرج است. او در دادگاه اولیه و تجدیدنظر به اعدام محکوم شد و چند سال زیر حکم اعدام بود. در مدت ۱۰ سال بازداشت، سه سال را در سلولهای انفرادی تهران و ذزفول گذراند. حکم اعدام او پس از تلاشهای بسیار به حبس ابد کاهش پیدا کرده است. در طی ده سال گذشته نتوانسته حتا از یک روز مرخصی استفاده کند. در طی مدت بازداشت اولیه و سلول انفرادی اش مورد شکنجههای روجی و جمسی فراوانی قرار گرفته بوده است.

اکنون او چند سال است که به زندان رجاییشهر منتقل شده و در این زندان با وضعیت دشواری به سر میبرد. او نامهای از درون زندان در مورد وضعیت این زندان نوشته است که در اختیار رهانا، سامانه خبری «خانه حقوق بشر ایران» قرار گرفته است.

اگر چه ممکن است در خارج از زندان زندگی به ظاهر در جریان باشد ولی قطعاً در همین کرج کسی نمیتواند باور کند که چند متر آن طرفتر یعنی پشت دیوار زندانی که از کنار آن عبور میکند چه جهنم و فاجعه انسانی در حال وقوع است، همان طور که خیلیها در اطراف اردوگاه های داخو و آشویتس هم در حال زندگی بودند و شاید به درستی نمیدانستند درداخل آن چه میگذرد.

می خواهم تنها در یک پلان شمایی از زندان رجائی شهر که نزد اهالی کرج بسیار بزرگ می نماید ولی در واقع به دلیل ازدحام جمعیت بسیار کوچک است را به تصویر بکشم. اینجا گویی که دنیایی دیگر است، چیزی شبیه جهنم در فیلمهای تخیلی، آکنده از. آتش و دود و چهرههای سیاه سوخته و ژولیده، بدنهأی لخت. و عرق کرده و سراسر قرمز و آبله ای بر اثر زخم نیش شپش، شلوار هایی با لنگ پاره شده آن که به عنوان کمربند استفاده شده، پاهای برهنه و کثیف لباسهای پشت و رو پوشیده شده به خاطر شپش،. دمپاییهای. پاره و لنگه به لنگه، هوای کثیف. و آلوده، بوی زبالههای متعفن شده، گنداب توالتهای. سرریزشده، استفراغهای خشک ناشی از مسمومیتها، خلطهای سینه عفونی شده که همهٔ محوطه را فراگرفته، بوی عرق بدنهایی که در این فضای بسته. و گرم و آلوده به ندرت امکان. حمام کردن مییابند…همه و همه با بوی زخم ادرار افرادی که نمیتوانند خود را کنترل کنند به اوج میرسد و این همه با فریاد و همهمهٔ سرسام آور زندانیانی که با بطریهای پلاستیکی سیاه شده به عنوان لیوان چای در صفهای انبوه، دو صف ایستاده و یا پشت سر هم در صفهای چند ردیفه و فشرده در نوبت توالت و حمام و غیره صف کشیدهاند، رخ می دهد.

چهرههای تکیده شده ناشی از سوء تغذیه ولی پنهان در پشت انبوه ریش و موهای ژولیده، سرفههای دلخراش ناشی از مشکلات ریوی به خاطر فضای بسته آلوده، بدنهای غیرمتعارف که کودکان قحطی زده آفریقا را تداعی میکنند، انبوه زندانیان ولوشده در وسط راهروها که یا به خوابی مرگ مانند فرورفته اند و یا به شکل گرمازده وارفته و با چشمانی بی روح به نقطه ایی از دیوار و سقف خیره مانده و یا چمباتمه به دیوار تکیه داده، لخت شده، شپشها را در درز لباسهایشان میجویند که در حین عبور انبوه نفرات به آنها می خورند، تقریبا عادت کرده اند.

انبوهی دیگر که تنها به خاطر این که امکان قدم زدن در این ازدحام را نمییابند تنها و یا دو نفره ایستاده دیگران را تماشا می کنند و یا با بخیههای روی مچ و یا گردنشان، که ناشی از خودزنی است، بازی می کنند و عموماً هم تکه پارچه یا حوله ای در دست دارند که هم برای خشک کردن عرق سر و صورت هر چند دقیقه به سر و صورت میکشند و هم به عنوان ماسکی جلوی دماغ و دهنشان میگیرند تا بوی گند و آلودگی هوا را به میزانی کنترل و تحمل کنند و با همه اینها در هیاهوی کرکننده بلندگو و یا فریادهایی با فحشهای رکیک دیگران را به سکوت و رعایت نوبت توالت و حمام و غیره دعوت میکند، همراه است.

این همه را وقتی می توانیم بفهمیم که بدانیم در جائی که حد اکثر ۹۰ نفر گنجایش استاندارد آن است، ۱۱۰۰ نفر محبوس اند، برای هر ۲۵۰ نفر ۱ حمام، هر ۵۰۰ نفر یک شیر صابون یا مایع دستشویی، هر ۱۷۰ نفر یک توالت (آن هم اغلب پر و سرریزکرده) هر ۵ نفر یک متر مربع جا (به همین خاطر از فضای راهرو و راه پلهها هم استفاده می شود) و هر ۵ یا ۶ نفر روی ۱ پتو میخوابند و مجبورند از ۷ صبح تا ۷ شب هم بیرون از سلولها و در محوطه هواخوری و جلوی آفتاب باشند، چون در سلولها و زیر سقف مطلقاً جا نمیشوند. حتی در محوطه هواخوری هم به ندرت جائی برای ایستادن گیر میآید و وقتی غذا برای خیلیها تنها روی تکه ایی روزنامه ریخته می شود به جز داخل هواخوری جائی برای نشستن و خوردن آن نمییابند و این اوضاع حتی زندانبانان را هم به ستوه آورده، چون حتی امکان شمارش و آمارگیری را هم در این ازدحام جمعیت نمییابند و خود نیز در معرض انواع بیماریهایند.

عجب این که تلویزیون از بوق سگ تا پاسی از شب از کرامت انسانی، جایگاه انسان و حتی مدیریت جهانی صحبت میکند ولی از این اوضاع سخنی به میان نمی آید، چرا که صحبت از بهداشت و حمام و توالت با امنیت ملی گره خورده و طرح آن جرمی در ردیف اقدام علیه امنیت و نشر اکاذیب است و اگر کسی هم مثل رضا جوشن جوان ۲۲ ساله ایی که در وقایع انتخابات دستگیر شد به این وضع اعتراض و آن را بیان کند بلافاصله به سلول انفرادی منتقل میشود، البته من هم انتظاری غیر از این ندارم ولی اوضاع رجائی شهر (و البته بقیه زندانها) بسیار اسفناکتر از آن است که سلول انفرادی راه حل آن باشد. بیخود نیست که برای زندانیان در ایران گوانتانامو یا ابوغریب رویایی است دست نیافتنی و امید اعدام شدن راه خلاصی سهل الوصول تر و بسیار متداول تر است و دست یافتنی تر…

سعید ماسوری

زندان رجائی شهر

مرداد ۱۳۸۹