محاکمۀ مدرسان بهائی: گسترش اعتراضات

ژنو، ۷ نوامبر ۲۰۱۱

با روشن شدن اطلاعات بیشتر دربارۀ محاکمۀ هفت مدرس بهائی، اعتراض جهانی به آزار دانشجویان و معلمان بهائی در ایران همچنان گسترش مییابد.

در روزهای اخیر، سیاستمداران در برزیل، دانشگاهیان در آلمان و ایرلند و یک گروه بینالمللی از فیلم سازان برجسته، منع روشمند بهائیان از آموزش عالی در ایران، و یورش حکومت ایران به تلاش های غیر رسمی جامعۀ بهائی برای آموزش اعضای جوان خود، را محکوم کردهاند.

جامعۀ جهانی بهائی به تازگی دریافته که هفت مدرس زندانی – که همه در یک اقدام خودجوش برای جامعه، معروف به مؤسسۀ آموزش عالی بهائی، تدریس یا به آن کمک میکردند – در دو روز متفاوت، با دست بند و با پای در زنجیر، به دادگاه برده شدند. در آنجا در حضور وکیلانشان، رأی صادره و احکام به آنها ابلاغ شد.

دیان علائی، نمایندۀ جامعۀ جهانی بهائی در سازمان ملل در ژنو، گفت: «نه به متهمان و نه به وکلای شان رونوشتی کتبی از حکم نشان داده نشد. اما ما از نوشتههای حاضران در جلسۀ محاکمه میدانیم که این هفت نفر به عضویت در فرقۀ منحرف بهائیت، با هدف اقدام علیه امنیت کشور، به منظور پیشبرد اهداف فرقۀ ضالّه و سازمانهای خارج از کشور’ متهم شدهاند».

خانم علائی افزود که این داوری همچنین فعالیتهای متهمان عضو مؤسسه را جرم – و شاهدی بر هدف فرضی آنان مبنی بر براندازی دولت – معرفی میکند.

دو نفر از این بهائیان، وحید محمودی و کامران مرتضایی، هر یک به پنج سال زندان محکوم شدند و برای دیگران یعنی محمود بادوام، نوشین خادم، فرهاد صدقی، ریاض سبحانی و رامین زیبایی احکام چهار سالۀ زندان صادر شد.

خانم علائی گفت: «مقامات به خوبی میدانند که اتّهامات به هیچ وجه حقیقت ندارند. منع حضور دیپلماتهای خارجی در دادگاه – و فراهم نکردن اسناد کتبی از رأی صادره توسط قوۀ قضائیه – نشان میدهد که ادّعاها و اقدامات حکومت چقدر توجیه ناپذیرند، و نیز تبعیض دینی فاحشی را که در قلب این پرونده است، آشکارا فاش میکند».

اعتراض مداوم

در پنج ماه گذشته از زمان بازداشت اولیۀ این هفت مدرس، اعتراض به زندانی شدن آنها جهان را فرا گرفته است. دبیر کل سازمان ملل متحد، بان کی مون، همراه شخصیتهای برجستۀ جهانی مانند برندگان جایزۀ نوبل صلح، اسقف دزموند توتو و خوزه راموس هورتا، رئیس جمهور تیمور شرقی، هدایتگر انتقاد از اقدامات ایران بودهاند. در ماه اکتبر حدود ۴۳ نفر از فیلسوفان و الهیون برجسته در ۱۶ کشور طی نامۀ سرگشادهای، علیه یورش به مؤسسۀ آموزش عالی بهائی اعتراض کردند.

جمعۀ گذشته، در ایرلند، بیش از ۵۰ دانشگاهی از مقامات ایران خواستند حمله به بهائیان را متوقّف سازند و به همه اجازۀ دسترسی به آموزش عالی را بدهند. آنها به آیریش تایمز نوشتند: «سخت است باور کنیم که حکومتی حق آموزش را از گروهی از دانشجویان سلب میکند. این اقدامات مشخص میکند که مقامات ایران عزم کردهاند رشد و توسعۀ این افراد جوان را با محروم کردن آنها از آموزش صرفاً بر مبنای دینشان متوقّف سازند».

در آلمان، حدود ۴۵ استاد برجسته نیز خواهان آزادی فوری هفت نفر شدند. آنها در نامه ای به تاریخ ۲۵ اکتبر به وزیر علوم، تحقیقات و فنّاوری ایران، نوشتند: «ما مطابق هنجارهای بینالمللی، بر رعایت نامحدود حق آموزش عالی برای همۀ شهروندان کشور شما تأکید داریم».

چهار روز پیش از آن، مارکوس لونینگ – کمیساریای دفتر خارجۀ آلمان برای سیاست حقوق بشر و کمک های انسان دوستانه گفت: «متهمان باید به موجب اصول قانونی از حقِ داشتن یک دادرسیِ شفاف برخوردار باشند.» رولف موتزنیخ، سخنگوی سیاست خارجۀ گروه پارلمانی سوسیال دموکرات آلمان، داوری را «ناپذیرفتنی و ناشکیبایی دینی را که [این رأی] منعکس میکند، تحملناپذیر» توصیف کرد، «حکومت ایران باید فوراً و ضرورتاً به تبعیض علیه بهائیان پایان دهد و به حقوق اساسی آنها مبنی بر آموزش و عمل به دینشان احترام بگذارد».

هفتۀ گذشته، ۲۶ فیلم ساز، تهیه کننده و بازیگر از حکومت برزیل خواستند از حقوق فیلمسازان، روزنامهنگاران و مدرّسان بهائی دفاع کند و از ایران بخواهد فوراً آنها را آزاد نماید. از جمله امضاکنندگان این نامۀ سرگشاده، که گزارش آن در روزنامۀ برجستۀ فولای سائوپائولو منتشر شد، کارگردانان برجستهای مانند هکتور بابنکو، اتوم اگویان، محسن مخملباف و والتر سالز بودند.

نمایندۀ فدرال برزیل، لوئیز کوتو – رئیس پیشین کمیسیون حقوق بشر کشور – در بیانیهای به تاریخ ۲۰ اکتبر گفت: «ما همه از کاری که بهائیان در زمینههای برابری، عدالت و حقوق بشر در برزیل انجام داده-اند، آگاهیم و بسیاری از ما نیز با کار آموزشی آنها در جوامع آشنا هستیم… چرا این افراد نمیتوانند حقّ اظهار ایمان خود را داشته باشند؟»

نهاد پژوهشگران در مخاطره – شبکهای بینالمللی از بیش از ۲۶۰ دانشگاه و دانشکده در ۳۳ کشور که به ترویج آزادی آکادمیک و آزادی فکر، اندیشه، بیان، اجتماع و مسافرت اختصاص دارد – نیز به حامیان مدرّسان زندانی پیوستهاند.

این نهاد در ۳۱ اکتبر نوشت: «واقعیتها حاکی از تلاشی برای محروم کردن افراد بهائی از فرصتهای آموزش عالی در ایران است و باعث نگرانی جدی از کارزار گستردهتری برای محدود کردن عمومی توانایی اندیشمندان و پژوهشگران بر کار آزادانه در ایران است.»

«نهاد پژوهشگران در مخاطره با توجّه به تاریخ غنی اندیشمندی در ایران و حمایت باستانی آن از ارزشهای پژوهشگری و جستجوی آزادانه، این یافته ها را به ویژه غمانگیز و تأسف بار میداند».