ایران از نظر شاخصهای پایداری محیط زیست در بین کشورهای جهان، در انتهای جدول جهانی قرار دارد. در این جدول که ۱۴۶ کشور جهان از نظر وضعیت زیست محیطی، اجتماعی و اقتصادی مورد ارزیابی قرار گرفتهاند فنلاند، نروژ، اروگوئه، سوئد، ایسلند و کانادا به ترتیب در جایگاه اول تا ششم جهان قرار دارند و کشور ایران با کسب ۸/۳۹ امتیاز بعد از کشورهایی همچون آنگولا، بورکینافاسو، ویتنام، لیبی، چاد و… در مقام ۱۳۲ جهان قرار دارد.
جنگلهای شمال ایران در آتش میسوزند، هوای تهران هنوز آلوده است و شهروندان میمیرند، تالابها در حال مرگ هستند، و تازهترین خبر اینکه ببر نر سیبریایی که به منظور احیای نسل ببر مازندارن به ایران آورده شده بود، پس از هشت ماه و چند روز بر اثر بیماری تلف شد.
این در حالی است که چندی پیش نیز دو تمساح علیرغم استاندارهای بهداشتی از جنوب ایران به باغ وحش تهران آورده شدند و اکنون از وضعیت آنان هیچ اطلاعی در دست نیست.
مدیر باغ وحش ارم درباره مرگ ببر نر سیبریایی گفته است: در زمان تحویل این ۲ قلاده ببر سیبری به باغ وحش ارم، سازمان محیط زیست هیچ شناسنامه سلامتی را تحویل باغ وحش نداد و تنها به یک برگه واکسینه شدن ببرها کفایت کرد.
الهامی در ادامه گفت: «سازمان محیط زیست قرار بود از باغ وحش پارک ارم تنها به عنوان یک زیستگاه موقتی یک تا ۲ ماهه استفاده کند اما این یک ماه و ۲ ماه تبدیل به ۴ ماه، ۶ ماه و در نهایت ۸ ماه شد که بالاخره هم این ببر نر سیبری مرد.»
وی تأکید کرد: «ما بارها به مسئولان محیط زیست درباره علائم بیحالی و آبریزش بینی ببر به محیط زیست هشدار دادیم آنها هم آمدند و بازدید کردند اما مردد بودند که چه اقدامی باید انجام دهند.»
این ببرها قرار بود تا برای اجرای «طرح احیای ببر منقرض شده مازندران» در پناهگاه حیات وحش میانکاله در شرایط نیمه اسارت نگهداری شوند اما خبرگزاریهای داخلی ایران، اعلام کردند که یکی از این ببرها صبح پنجشنبه ۱۰ دی (۳۱ دسامبر) پس از تحمل یک دوره بیماری تنفسی جان باخته است.
هنوز از علت اصلی مرگ این گربهسان عظیمالجثه گزارش دقیقی در دست نیست، اما در اخبار منتشر شده، از سه بیماری به عنوان علت اصلی مرگ این حیوان کمیاب یاد شده است.
بیماری ناشی از خوردن گوشت خر، ایدز ویژه گربهسانان و بیماری مشمشه، سه بیماری هستند که خبرگزاریهای ایرانی از آنها به عنوان علت مرگ این ببر نام بردهاند. چنانچه بیماری مشمشه علت تلف شدن این حیوان بوده باشد، حیوانات دیگر باغ وحش تهران و کارکنان این مکان هم در معرض سرایت بیماری خطرناک مشمشه هستند. ببر مازندران آخرین بار در سال ۱۳۳۸ برابر با ۱۹۵۹ میلادی و توسط یک شکارچی در گنبد کاووس دیده شد. در آن هنگام و به زبان محلی ببرها را “شیر سرخ” مینامیدند.
کشور روسیه در اردیبهشت ماه امسال، طی یک تفاهمنامه همکاری با ایران، یک جفت ببر سیبری را در مقابل دریافت دو پلنگ ایرانی ماده تحویل سازمان حفاظت محیط زیست ایران داد.
مبادله گونههای در معرض انقراض و ایجاد محیط زیست مناسب برای آنها یکی از مهمترین مباحث محا فل جانورشناسان در دنیاست.
از سوی دیگر، خبر انهدام صددرصدی ۳۰ هکتار از جنگلهای گلستان به تازگی منتشر شده است. مدیر کل منابع طبیعی گلستان دلیل اصلی آتشسوزیها را عدم بارندگی اعلام کرده که در سی و سه سال اخیر بیسابقه است.
به گزارش ایسنا روز جمعه ۱۰ دی ( ۳۱ دسامبر) حمید سلامتی، مدیر کل منابع طبیعی گلستان گفت: “بر اثر آتش سوزی های ماه گذشته ۶۰ هکتار از جنگل های سوزنی و پهن برگ آتش گرفته است که ۳۰ هکتار آن صد در صد از بین رفته اند.”
آقای سلامتی آتش سوزی در دو هزار و هفت صد هکتار از جنگل های استان گلستان را سطحی دانست زیرا آسیبی جدی به درختان و نهال ها وارد نشده است.
او با اشاره به وقوع ۱۳۵ مورد آتش سوزی از ۲۲ آذر ماه، به عدم بارش از بیستم ماه مهر تا هجدهم آذرماه اشاره کرد که در ۳۳ سال گذشته بی سابقه بوده است.
جنگل های استان گلستان در آذرماه سا ل جاری چندین بار آتش گرفتند و گزارش هایی مبنی بر آتش گرفتگی جنگل در استان مازنداران هم مخابره شد. پایین بودن رطوبت هوا، خشکی بیش از حد منطقه و عدم بارندگی از جمله دلایل مستعد بودن جنگل های استان گلستان برای بروز آتش سوزی ذکر شده اند.
همه این اخبار و اخبار دیگری که در زمینه محیط زیست ایران منتشر میشود، نشان میدهد که محیط زیست ایران با تمامی گونههای نادر و منحصر به فرد در دنیا، در آستانه نابودی است و مثل اینکه هنوز هم مسئولان سازمان محیط زیست به عمق فاجعه ای که در انتظار محیط زیست کشور است پی نبردهاند.
این در حالی است که اصل ۵۰ قانون اساسی حفاظت از محیط زیست را یک پدیده عمومی تلقی کرده و تمامی فعالیت های اقتصادی را که منجر به آلودگی محیط زیست یا تخریب غیر قابل جبران میشود ممنوع کرده است.
تخریب جنگل ها و شکار گونه های نادر وحشی ادامه دارد و سازمان حفاظت محیط زیست و دستگاههای مسئول به رغم اطلاع از چنین تخریبهای وحشتناکی دست به اقدام جدی نزدهاند.
