بحران آب و هوا و آتش سوزی های یونان
مناطق روستایی یونان شاهد دو حرکت فلج کننده جمعیتی بودند: ابتدا مهاجرت روستاییان در داخل، در شهر های جانبی مناطق جنگلی، سپس حمله یا بازگشت عجیب آن ها به حومه مناطقی که از آن جا کوچ کرده بودند. این دو موج مهاجرت، در ارتباط مستقیم با بحران آب و هوا و بحران آتش سوزی های جنگلی قرار دارند، که می توانست قابل کنترل باشد، به فاجعه ای هولناک در تابستان امسال تبدیل کرده است. پس از امواج گرمای طولانی بی سابقه، آتش سوزی جنگل ها در ماه های تابستان، تاکنون بیش از ۱۰۰هزار هکتار از جنگل های قدیمی کاج را نابود کرده است. همچنین، بخشهای وسیعی از منطقه آتیکا و قسمتهایی از منطقه باستانی المپیا و جنگلهای بزرگ در شمال جزیره اویا، به کلی سوخته و ویران شده اند. در آن جا جمعیت روستایی خانه های خود را از دست داده اند، و هیچ چشم اندازی برای آینده، برای معیشت و کار برای آن ها دیده نمی شود.
برای درک علت این امر، باید به تاریخ توسعه شهری و روستایی در یونان نگاه کرد. جنگ و فقر باعث خروج گسترده روستاییان در اواخر دهه ۱۹۴۰ شد. روستاییانی که به کشورهایی مانند آلمان، کانادا یا استرالیا مهاجرت نکرده بودند، به آتن، به پایتخت کشور هجوم آوردند. همراه با عدم برنامه ریزی شهری، این موج مهاجرت به سرعت منطقه وسیعی از شهر آتن را به یک جنگل بتنی تبدیل کرد. در دهه های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰، همان افراد رویای بازگشت به روستا، خانه ای تابستانی در سایه چند درخت کاج، در نزدیکی آتن و تا حد امکان نزدیک به دریا را داشتند. در اواسط دهه ۱۹۹۰، حومه های طبقه متوسط به این خانه های خرده بورژوایی ساده اضافه شدند که در دهه ۱۹۸۰ در سراسر آتیکا پراکنده بودند. کم کم عمارت ها و مراکز خرید مناطق جنگلی حاشیه آتن را فتح کردند. سرعت وقوع این امر نشان دهنده رشد اقتصادی ناشی از پول قرض گرفته شده از بانک های اتحادیه اروپا یا صندوق های ساختاری اتحادیه اروپا است.
مثل اینکه ما به دنبال مشکل بوده ایم. آتش، متحد طبیعی جنگل های کاج مدیترانه ای است، به پاکسازی کف جنگل از شاخه ها و برگ ها و تنه پوسیده درختان قدیمی کمک می کند تا درختان جوان بتوانند رشد کنند. در گذشته، ساکنان روستایی هر روز چوب و هیزم را از جنگل می آوردند و در بهار آتش های تاکتیکی را شروع می کردند. به این ترتیب آنها از آتش سوزی چشمگیر جنگل ها جلوگیری می کردند. متأسفانه، شرایط نه تنها روستاییان را مجبور به ترک جنگل ها کرد: هنگامی که آنها و فرزندانشان سرانجام به عنوان شهرنشین منزوی بازگشتند تا خانه های تابستانی خود را در جنگل های رویش شده و یا بازسازی شده بسازند، آنها فاقد دانش و شیوه های سنتی جنگل نشینی بودند و از ساز و کار حفاظت از جنگل بی بهره بودند.
آینه سرمایه داری بیمار
شکاف اقتصادی معروف شمال و جنوب اروپا ،همتای خود را در جنگل های یونان هم نشان می دهد. در کشورهایی مانند سوئد یا آلمان،از جنگلها به شدت برای اهداف تجاری استفاده می شد. این به معنای انحطاط جنگل های باستانی بود که جایگزین مزارع بایر، زمین های زراعی یا مراتع شده بود، اما حداقل این زمین ها، به اندازه یونان به حال خود رها نشده بودند. به نوعی وضعیت غم انگیز مناطق روستایی یونان، شهرنشینی سریع و بی نظم و وضعیت ضعیف و فاسد ما، نشان دهنده سرمایه داری بیمار در کشور است.
دولتهای یونان از عدم پایداری مدل کاربری زمین ما آگاه بوده اند، از زمان آتش سوزی جنگلها در دهه ۱۹۷۰، دولتها می دانستند: ما به طور جمعی حقوق طبیعت را نقض کرده بودیم و اکنون طبیعت، ما را به خود واگذاشته است. اما آنها متقاعد شده بودند که اگر آنها جرأت کنند از رای دهندگان بخواهند از رویای داشتن کلبه در جنگل و حومه نشینی جنگلها دست بکشند، شانس آنها برای انتخاب مجدد از بین می رود. بنابراین، دولتها راه آسان را انتخاب کردند: آنها بادهای گرم، آتش سوزان صحرایی، و حتی یک مرد ترک را به عنوان مقصرین اصلی معرفی کردند.
حتی وقتی دولت ها سعی کردند شیوه های خود را مدرن کنند، فقط اوضاع را بدتر کردند. در جریان حرفه ای شدن عملیات اطفاء حریق، واحد اطفاء حریق (بوش- بوته ها و درختچه ها) منحل و در آتش نشانی ادغام شد. اما این صرفه جویی بهایی داشت، یعنی پایان پاکسازی وسیع جنگل، که آتش نشانی هر زمستان و بهار انجام می داد، به دنبال غریزه طبیعی بوروکراسی شهری برای ترجیح دادن راه حل های پیشرفته و نگاه نکردن به شیوه های سنتی، نیروهای آتش نشانی ادغام شده عملاً از جنگل خارج شدند. در عوض، همه نیروی خود را در حین مبارزه با آتش سوزی جنگل ها از هوا متمرکز کردند، با هواپیماهایی که در اکثر موارد به دلیل شرایط بد پرواز نمی توان از آنها استفاده کرد.
هزاران آتش نشان از کار اخراج شده اند
سپس در آغاز سال ۲۰۱۰ ورشکستگی اعلام نشده دولت یونان رخ داد. بلافاصله پس از آن، ده ها مقام اتحادیه اروپا و صندوق بین المللی پول، برای اجرای سخت ترین سیاست ریاضت اقتصادی در جهان وارد آتن شدند. همه خانوارها به طور بی رحمانهای آسیب دیدند. از جمله خانه هایی که برای حفاظت از شهروندان و طبیعت استفاده می شد. هزاران پزشک، پرستار و البته آتش نشانان بیکار شدند. در سال ۲۰۱۱ بودجه کل آتش نشانی ۲۰ درصد کاهش یافت.
در بهار ۲۰۱۵، یک افسر ارشد آتش نشانی به من گفت که حداقل ۵ هزار آتش نشان دیگر برای اطمینان از ایمنی اولیه در تابستان آینده مورد نیاز است. من به عنوان وزیر دارایی وقت یونان، برنامه هایی را برای انتقال پول از بخش های دیگر بودجه برای بازگرداندن تعداد قابل کنترل آتش نشانان و پزشکان (در مجموع ۲۰۰۰ نفر) تهیه کردم. هنگامی که تروئیکا *۲- متوجه شد،بلافاصله مرا به اتهام “عقب نشینی” محکوم کرد و به وضوح هشدار داد که اگر اصرار کنم مذاکرات در گروه یورو به پایان می رسد: به طور خلاصه، اعلام بسته شدن بانک های یونانی.
تنها چیزی که از آن زمان به بعد تغییر کرده است افزایش مداوم دما به دلیل تشدید بحران آب و هوا است. طوفان آتش این تابستان کاملاً قابل پیش بینی بود. و همچنین ناتوانی ایالت ما در برخورد موثر با آن. حال سؤال وحشتناک این است که بعد از آن چه می شود؟ شبح تهدید جدیدی،بر فراز جنگل های یونان در سراسر این کشور در پرواز است، دولت پوپولیستی جناح راست کنونی می خواهد جنگلکاری را به پیمانکاران فرعی خصوصی چند ملیتی واگذار کند. در جستجوی یک تجارت سریع، آنها درختان با رشد سریع و اصلاح شده ژنتیکی را می خواهند جایگزین درختان بومی منطقه مدیترانه کنند. گیاهانی که به زیست جانوران بومی و چشم اندازهای سنتی ما آسیب می رسانند. برخلاف پیامدهای وحشتناک ورشکستگی ملی برای مردم ما، امیدواریم بتوانیم در آینده این روند را برعکس کنیم. باید تاکید نمایم که این حمله ای که به جان جنگل های بومی ما شکل گرفته،دیگر قابل برگشت و باز سازی نخواهند بود.
*- یانیس واروفاکیس” Yanis Varoufakis ” وزیر دارایی سابق یونان
(جنبش دموکراسی در اروپا- DiEM25) یک جنبش چپ پان اروپایی است که در ۹ فوریه ۲۰۱۶ توسط وزیر دارایی سابق یونان یانیس واروفاکیس در برلین ارائه شد. او کتاب پارادوکس یورو را منتشر کرد: چگونه یک سیاست پولی دیگر می تواند اروپا را به هم باز گرداند.
*۱- تروئیکای اروپایی (متشکل از بانک مرکزی اروپا، کمیسیون اروپایی و صندوق بین المللی پول)
دو شنبه ۱۵ شهریور ۱۴۰۰- ۶ سپتامبر ۲۰۲۱
