گفت و گو با حسن شریعتمداری پیرامون “انتخابات آزاد”

مهندس حسن شریعتمداری، فرزند آیت الله شریعتمداری […] در مصاحبه ای اختصا صی با سایت “انتخابات آزاد” به سوالات سایت در مورد انتخابات آزاد چنین پاسخ می دهد.

اساساً انتخابات آزاد با بحث دموکراسی خواهی و حتی دموکراسی سازی در ایران چه رابطه ایی دارد و کارکرد انتخابات آزاد در استحکام دموکراسی چیست؟

وجود انتخابات آزاد و عادلانه و بخصوص تداوم آن مهمترین ملاک وجود دموکراسی در جوامع مختلف است .بطوریکه در میان تعاریف متعددی که برای دموکراسی شده است یکی از تعاریف بسیار مهم است . دموکراسی عبارتند از وجود یک سیستم پارلمانی مبتنی بر انتخابات آزاد و عادلانه که گردش قدرت را به شکل دوره ای میان نخبگان سیاسی و احزاب آزاد ممکن می کند .

اصولا می توان گفت که درجه دموکراتیزاسیون هر جامعه عمدتا با شاخص عادلانه و آزاد با انتخابات آزاد اندازهگیری می شود و سپس معیارهای دیگری مورد توجه قرار میگیرد .البته انجام یک انتخابات آزاد و عادلانه مطابق با استانداردهای شناخته شده بین المللی قابل قبول یک حادثه یکباره در تحول خواهی هیچ ملتی نبوده و نخواهد بود .زبرا فقط در نهادهای دموکراتیک مبتنی بر حقوق بشر علل و اسباب انجام این روش جابجای قدرت و تشکیل نهادهای حکومت بر مبنای آن امکان پذیر است .بنابراین با کوشش برای انجام انتخابات آزاد و عادلانه پرژه دموکراسی سازی اجرایی می شود و جامعه شروع به مبارزه برای توسعه سیاسی ، حکومت ،قانون ،آزادی احزاب ،آزادی مطبوعات و امنیت اجتماعی و از همه مهمتر قبول فرهنگ صلح و آشتی در پای صندوق رای و بر مبنای رای آزاد شهروندان را درونی میکند .

این پروژه در پروسه اجرا بشکل یک حلزون صعودی و مرحله به مرحله کمک به ساختن نهادهای دموکراتیک در جامعه می نماید و جامعه به هر میزان که دموکراتیک شود انتخابات آزاد و منصفانه تری را اجرا میکند . هر پارلمانی که نتیجه انتخابات آزاد و منصفانه باشد بسته به درجه تطبیق انتخابات با شاخصه های استانداردهای شایسته تر و دارای درجه بیشتری از نمایندگی مردم خواهد بود و قوانینی که میگذارند بیشتر با رهنگ و عرف و احتیاجات مردم تطبیق خواهد داشت و قابلیت اجرای بیشتری را برخورد خواهد بود و هر رییس جمهوری که انتخاب میشود بسته به استحکام احزاب و استقرار آن در جامعه امکان سری کمتری داشته ،بیشتر مجبور به اجرای قوانین خواهد بود . در چنین نظامی اصولا بتدریج ایدئولوژی از حکومت زدوده خواهد شد و جای آنرا قوانین مبتنی بر احتیاجات جامعه و بر اساس ارزش های حقوق بشری خواهد گرفت . در ایران نیز این روش کم هزینه ترین و موثرترین نقشه راه برای ساختمان ظریف و پیچیده دموکراسی است .

شما موانع شکل گیری انتخابات آزاد در شرایط فعلی ایران را چه میدانید و ایا امکان دستیابی به انتخابات ازاد در ایران موجود است؟

در شرایط کنونی ایران اراده غالب حاکمیت در جهت سازمان دادن انتخابات فرمایشی است و این اراده که متکی بر پشتیبانب ولی فقیه و نظامیان است در جهت بسته تر شدن فضای سیلسی و کنترل همه جانبه آن عمل میکند . این مشکل به همه مشکلات سنتی حکومت ولایت فقیه و قانون اساسی که غیر منصفانه است افزون است . بحران کنونی جامعه از تقلب انتخاباتی این اراده حاکم و عزم جزم آنان بر کنترل نتیجه انتخابات شکل گرفته و سرشت انتخاباتی دارد .در شرایط کنونی به انتخابات آزاد نمی توان دست یافت تنها می توان اراده انجام آنرا بعنوان محوری ترین پروژه جنبش مدنی ایران در جنبش سبز تقویت نمود و با خواست انجام آن از حاکمیت پروژه ملی آلتر ناتیو در مقابل پروژه مهندسی انتخابات طراحی شده بوسیله باران های احمدی نژاد نهاد .

در صورت توفیق در محوری و ملی شدن پروژ انجام انتخابات آزاد و منصفانه با شعار ” رای من کو ” جنبش مدنی به یک جنبش سیاسی مدنی به یک جنبش سیاسی دموکراسی سازی ارتقا خواهد یافت و دو پروژه یکی از آن ملت و دیگری از ان حاکمیت استبدادی– نظامی درمقابل هم قرار خواهند گرفت که یکی راه مسالمت آمیز برون رفت از بحران را نشان می هد و پروژه دیگر راه افزایش بحران و خشونت تا سر حد فروپاشی را در دستور دارد . در مرحله فعلی بسیار فزونتر از موانع قانونی تصلب و تحجر بخشهای قابل توجهی از نهادهای نظامی و امنیتی در قبول واقعیت های موجود جامعه توان و پویایی ایرانی دیواری قطور راه بر گشایش فضای سیلسی جامعه بسته است و اراده ولی فقیه در حمایت بی چون و چرا از آنان امکان خودسرس و جسارت خشونت مداری را در آنان نهادینه نموده است .

در سطح مخالفین نظام نیز مهمترین مخالفت از جانب کسانی که انجام این پروژه گام به گام را یک حادثه یک باره میدانند و در حضور جمهوری اسلامی آنرا پروژه هایی تخیلی و غیر عملی می پندارند .البته انگیزه گروههای مختلف اپوزسیون در مخالفت احتمالی با این پروژه یکسان نیست و شاید با بسیاری از آنان با گفتگوی مناسب و منطقی بتوان به درجاتی از تفاهم دست یافت

پیش شرطهای مهم برگزاری انتخابات آزاد در ایران چه مواردی است؟

در سطح ایده ال ، همان طور که قبلا گفته شد فقط در یک نظام سیاسی پارلمانی مبتنی بر دموکراسی امکان انجام یک انتخابات آزاد و عادلانه وجود دارد و بنابراین مهم ترین پیش شرط انجام انتخابات آزاد فقدان یک نظام استبدادی و وجود یک دموکراسی پارلمانی است . در شرایط فعلی مهمت ترین پیش شرط برای شروع عملی این پروسه بهم زدن تعادل قدرت به نفع نیروهای دموکراسی خواه است و نقشه راه این بهم خوردن تعادل، داشتن پروژه آلترناتیو برای جنبش سبزیعنی مرکزی کردن آن بوسیله کمپین انتخابات آزاد ،سازمان دادن جامعه بر محور این کمپین . کوشش پیگیر برای پیش برد آن است . این پروژه تنها پروژه ایی است که می تواند همه فعالین مدنی و سیاسی را فارغ از نوع اندیشه سیاسی در کنار هم قرار داد و اتحاد لازم را بوجود آورد تا خواست های جامعه را یگانه کند و قدرت لازم را برای انجام این خواست که قانونی است و مبتنی بر قوانین جمهوری اسلامی نیز هست را ایجاد نماید .

جمهوری اسلامی بیانیه پاریس سال ۹۴ اتحادیه بین المجالس را امضا کرده است . این بیانیه به وضوح استانداردهای انتخابات آزاد و منصفانه را بیان میکند .در عرض سی سال گذشته نوعی انتخابات هدایت شده و محدود در جمهوری اسلامی جریان داشته و انجام انتخابات مهمترین واقعه سیاسی و اجتماعی بوده است و بنابر این جامعه با آن غریبه نیست و آن را می شناسد . از این گذشته پوشش قانونی کافی برای فعالیت مدنی و سیاسی در قالب خواست انتخابات آزاد حداقل بیشتر از هر پرو ژه دیگری وجود دارد .برای بخش متحد جنبش سبز که از درون حکومت بر آمده نیز شرکت در این پروژه شرکت در یک پروژه سیاسی مطلوب و مطابق با خواسته هایشان است و مقطع مشترک آنان با جنبش مدنی است . از سوی دیگر بخش هایی از راستگرایان حاکمیت نیز که از حکومت نظامیان و اقتدار روز افزون آنان به اندیشه افتاده اند در صورت وجود این پروژه امکان آنرا خواهند یافت کهدر شرایط معینی ار آن طرفداری کنند و این شرایط معین هنگامی است که نوبت حذف آنان از نظام بوسیله نظامیان حاکم فرا برسد . قدرت گرفتن این پروژه تسریع در ریزش نیرو در بدنه حامیان نظام خواهد شد و این کار سقوط انها را تسریع خواهد کرد ویا در لحظه معینی باعث خواهد شد که از اراده ملی تمکین کنند.

چه پیشنهادی برای عملی کردن این کمپین ارائه می دهید؟

باید یک خواسته عملی را مرکز مطالبات کمپین قرار دهیم. به نظر من این خواسته می بایست حذف نظارت استصوابی باشد… نظارت استصوابی سرنخ کنترل جامعه در دست نهادهای ولایت فقیه و مرکز حساس پروژه مهندسی انتخابات است. با هدف قرار دادن آن پاشنه نظام ولایت فقیه هدف قرار می گیرد و در صورت توفیق سرنخهای کنترل کننده این خیمه شب بازی سی ساله از دست بازیگرانش خارج می شود و راه را برای تغییر سریع و کامیابی برای دیگر خواستهای ملت فراهم می کند.