سیمون دوبوار،- رفاقت و عشق اگزستنسیالیستی

Beauvoir, Simone de (1908- 1986).

سیمونه و سارتر،- ازدواج سفید در مکتب وجود.

 سیمون دوبوار (۱۹۸۶-۱۹۰۸.م)، فمنیست فرانسوی، نویسنده اگزیستنسیالیستی، معترض اجتماعی، در کنار رفیق و همرزمش سارتر، مدافع رادیکال برابری حقوق زن و مرد، منتقد فرهنگ بورژوایی، زیر تاثیر سارتر با مذهب کاتولیک و اخلاق خرده بورژوایی خانوادگی، قطع رابطه نمود و آثار مهم تئوریک و اتوبیوگرافیکی خلق نمود. محتوای آثار ادبی فلسفی سیاسی جامعه شناسی روانشناسانه اش، متکی به مکتب و فلسفه اگزیستنسیالیسم و تجربیات شخصی در آغاز قرن ۲۰ بود. خوانندگان آثارش در آغاز، غالبن قشر جوان و روشنفکر کلان شهرهای اروپا، و زنان آزادی طلب بودند. او در چند اثر خود به مشکلات و شکل زندگی روشنفکران چپ و لیبرال فرانسه پرداخت. موضوع آثارش متنوع و گوناگون هستند؛ از جمله توضیح: مقاومت زنان در مقابل سنت سلطه فرهنگ مردسالاری، شورش در فرم زندگی سنتی، و مشاهدات سفر به بعضی از کشورها.

شاهکار تئوریک و نظری او کتاب “جنس دیگر”، اثری است تحقیقی روانشناسانه، یکی از مهمترین منابع و اسناد با ارزش پیرامون آگاهی زنان در چهارچوب جامعه بورژوایی اروپایی است. سیمون دوبوار ۱۶ سال فمنیست و ۴۰ سال هوادار مکتب اگزیستنسیالیست بود. ۳ پرسش اگزستنسیالیستی وی عبارتند از: زن کیست و چیست؟ زن جنس دگر؟ زن در حاشیه جامعه مردسالاری؟ او تقسیم کار جنسیستی زنان را ناشی از جزم و دگم های نظام مردسالار میدانست و به بحث پیرامون اختلاف میان: جنسیت اجتماعی- و جنسیت بیولوژیک، پرداخت. او زیر فشار وظایف خانه داری و اندیشه ورزی در کنار سارتر، وقایع نگار و منتقد فرهنگ ارتجاعی عصر خود در فرانسه بود و میگفت والدین، دختران خود را فقط برای ازدواج و شغل خانه داری تربیت میکنند و نه برای رشد و ترقی و شکوفایی انسانی. موضوع آثار آموزشی سیمون دوبوار: اصول اخلاق، ارزش های فلسفه وجود، و نیاز به ضرورت هویت، است. او هدف از عمل و رفتار را آزادی میدانست و میگفت آزادی باید محتوایی مشخص داشته باشد، رابطه با دیگران هم نوعی آزادی است و هم نشانه هویت. بدلیل منفعل بودن زنان سنتی و نا آگاه، جامعه پدر سالار، مادربودن و شغل خانه داری را کار غیرمولد بشمار می آورد.

دوبوار میگفت روشنگری پیرامون سلطه مردسالاری، کوششی است برای اسطوره زدایی از نقش همسر و مادر بودن. از جمله ملزومات رهایی زنان، برابری های: اجتماعی، سیاسی،فرهنگی، و استقلال اقتصادی است. زنان نیاز به فاصله گیری با نرم های سنتی پدرسالارانه و طبیعت زنانگی، جهت برابری  حقوق زن و مرد دارند. دوبوار دوران خلاقیت فلمی خود در نیمه دوم قرن ۲۰ را مرحله و فاز “اخلاقی” نامید، کتاب “۲ معنی بودن اخلاقی” در این رابطه نوشته شد. از جمله دیگر مبارزات میدانی وی: شرکت در اعتراض به جنگ امریکا در ویتنام، و جنگ استعماری فرانسه در الجزایر بود. او از سال ۱۹۷۰ حامی جنبش فمنیستی زنان؛ مانند آزادی سقط جنین در وضعیت حاملگی ناخواسته شد.  از جمله آثار مهم دوبوار کتاب یا مقاله ۱۰۰۰ صفحه ای “جنس دیگر” با زیر عنوان (اخلاق و رابطه جنسی زن) تا امروز یکی از پرخواننده ترین کتب فمنیستی یعنی تحقیق بنیادین پیرامون هستی و وجود زن بر اساس جهانبینی مکتب اگزیستنسیالیستی است که نویسنده در سال ۱۹۴۹ میلادی زنان را در آنجا متهم به انفعال و صبور بودن در مقابل سلطه فرهنگ مردسالاری میکند.

 این کتاب را انجیل جنبش فمنیستی نیز نامیده اند. دوبوار در آنجا میگوید زنان نباید تن به ازدواج اجباری و زایمان ناخواسته فرزند بدهند. آن اثر زمینه تئوری جنبش نوین زنان در قرن گذشته بود و شامل ۲ بخش است؛ بخش اسناد و فاکت ها که به نقل قولهایی از اندیشمندان هومانیست اشاره میکند؛ مثلا: انگلس میگفت مالکیت خصوصی موجب بردگی زنان شده است،و فروید میگفت زنان نباید خود را با خواسته های جنسیتی مردها تطابق دهند. در بخش دوم کتاب به تجربیات شخصی نوسنده اشاره میگردد و آمده که: انسان به عنوان زن بدنیا نمی آید، بلکه جامعه و خانواده او را به شکل زن تربیت میکنند، واز این طریق بدن زن تعیین کننده هویت او در جامعه میشود. از این کتاب در طول یک هفته ۲۲ هزار جلد بفروش رسید. موریک میکفت آن کتاب اوج و نقطه تعالی ادبیات بود، مجله ای نوشت در این کتاب یک زن، زنان دیگر را به شعار آزادی تشویق میکرد، واتیکان و پاپ کتاب را ممنوع اعلان نمودند، جنبش زنان آنرا کتاب نظری و تئوریک خود خواند، بعد از ترجمه آن به زبان انگلیسی، میلیونها بار بفروش رفت، و صدها پایان نامه دانشگاهی پیرامون آن نوشته شد. نقد و عصبانیت چپ از این کتاب بدلیل این بود که در آنجا ادعا شده بود، پدیده سلطه بر زن بشکل خودکار در نظام کمونیستی پایان نمی یابد،و فمنیست ها دفاع از هویت زنانگی خود را مهمتر از آگاهیهای روشنفکری سوسیالیستی میدانند.

آثار سیمون دوبوار در ژانرهای: رمان، مقاله های طویل، سفرنامه، خاطرات و کتابهای اتوبیو گرافیک،و در زمینه های: نظری، فلسفی، ادبی، روانشناسی، و جامعه شناسی، منتشر شده اند؛ از آن جمله: جنس دیگر، او آمد و ماند، خون دیگران، انسان فناپذیر، نارنگی پاریسی، جهان تصاویر زیبا، آمریکا در شب و روز، چین هدفی دوردست، داستان حوادث، زنی از پا درآمده، پیری و کهولت، چشم بخاطر چشم، در باره سیاست و اخلاق و ادبیات، خلاصه و جمعبندی، آیا آثار دساد را باید آتش زد؟ خاطرات یک دختر نجیب زاده، جشن وداع و جدایی، مکاتبات با سارتر، یادداشتهای زمان جنگ و اشغال فرانسه، مکاتبات با دوست پسر امریکایی، بهترین سالها، نامه هایی به سیمون و دیگران، انسان و خدا، جمیله بوپاشا(کار مشترک با گ.حلیمی)، هستند. دوبوار میگفت برای همراهی با سارتر در خلاقیت نظری و مبارزات خیابانی او میبایست از قید: بچه و ازدواج و خانه و زندگی مشترک و تک همسری می گذشت، چون اغلب آندو یا تحت تعقیب بودند یا در سفر و یا ساکن هتل ها!

 منابع

— ۵۰ klsssiker, barbara sichtermann, s. 222- 227

— die berühmstesten frauen, barbara beck, s. 128-130

—  philosophinnen lexikon , ursula i. meyer,  s. 85- 90

— meyers universal lexikon, band 1, annete zwahr, s. 237

— und mehr.

چاپ متن