کارشناسان نظامی می‌گویند سایت فردو به شدت آسیب دیده است، نه اینکه تخریب شده باشد!

نوشته اریک اشمیت و رونن برگمن

به نقل از نیویورک تایمز ۲۲ ژوئن ۲۰۲۵

پس از حملات شبانه به ایران، رئیس جمهور ترامپ روز یکشنبه این عملیات را «کاملا موفقیت‌آمیز» توصیف کرد و گفت که تأسیسات غنی‌سازی هسته‌ای ایران «به طور کامل و تماماً نابود شده‌اند». اما اظهارات عمومی اولیه او با ارزیابی‌های محتاطانه‌تر امرای ارتش‌های ایالات متحده و اسرائیل در تضاد است.

به گفته دو مقام اسرائیلی آگاه از این موضوع، ارتش اسرائیل در تحلیل اولیه خود معتقد است که سایت هسته‌ای به شدت مستحکم فردو در اثر حمله روز یکشنبه آمریکا آسیب جدی دیده است، اما به طور کامل نابود نشده است. این مقامات همچنین گفتند که به نظر می‌رسد ایران تجهیزاتی از جمله اورانیوم را از این سایت منتقل کرده است.

یک مقام ارشد آمریکایی نیز به طور مشابه اذعان کرد که حمله آمریکا به سایت فردو، این تأسیسات به شدت مستحکم را نابود نکرده است، اما گفت که این حمله به شدت به آن آسیب رسانده و ظرفیت عملی آن را «از روی میز» برداشته است. این منبع خاطرنشان کرد که حتی ۱۲ بمب سنگرشکن هم نمی‌تواند این سایت را نابود کند. ارزیابی خسارات توسط اسرائیل و ایالات متحده در حال انجام است و آنها به هیچ نتیجه نهایی نرسیده‌اند. این مقامات به شرط ناشناس ماندن برای بحث در مورد مسائل اطلاعاتی صحبت کردند.

ایالات متحده در حملات شبانه خود، سه سایت هسته‌ای، از جمله پرتاب بمب‌های سنگرشکن ۳۰ هزار پوندی بر روی فردو، مهمترین سایت ایران را هدف قرار داد.

مقامات ارشد پنتاگون در یک جلسه توجیهی صبح یکشنبه، ادعاهای رئیس جمهور ترامپ مبنی بر موفقیت را تکرار کردند، در حالی که گفتند ارزیابی نهایی زمان می‌برد. ژنرال دن کین، رئیس جدید ستاد مشترک ارتش، گفت که ارزیابی اولیه نشان می‌دهد که هر سه سایت متحمل “خسارت و تخریب شدید” شده‌اند، اما افزود که هنوز خیلی زود است که بگوییم آیا ایران مقداری از توانایی هسته‌ای خود را حفظ کرده است یا خیر.

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در یک کنفرانس خبری گفت که این کشور در حال “محاسبه خسارات” ناشی از این حمله است.

به گفته مقامات اسرائیلی، ارزیابی اولیه اسرائیلی‌ها بر اساس تصاویر ماهواره‌ای اسرائیل و عکاسی هوایی اضافی انجام شده بر فراز این سایت و همچنین نظارت اطلاعاتی اسرائیل بر فردو بوده است. تصاویر ماهواره‌ای جدید که اندکی پس از حملات ایالات متحده به سایت هسته‌ای فردو گرفته شده، خسارات و احتمالاً حفره‌های ورودی ناشی از بمب‌های آمریکایی را نشان می‌دهد. این تصاویر که توسط شرکت پلنت لبز گرفته شده، تغییراتی در ظاهر زمین و گرد و غبار نزدیک محل‌های احتمالی حمله را نشان می‌دهد.

تصویر ماهواره ای سه روز قبل از بمباران فوردو.

اسرائیلی‌ها در ارزیابی خود، تصاویر ماهواره‌ای چند روز قبل از حملات آمریکا را نیز بررسی می‌کنند. آنها معتقدند که این تصاویر نشان می‌دهد که ایرانی‌ها اورانیوم و تجهیزات را از تأسیسات فوردو منتقل می‌کنند.

تصاویر ماهواره‌ای منتشر شده توسط شرکت فناوری‌های مکسار از همان زمان، ۱۶ کامیون باری را نشان می‌دهد که در نزدیکی ورودی قرار گرفته‌اند. تحلیلی از مرکز منبع باز در لندن نشان می‌دهد که ایران ممکن است در حال آماده‌سازی این سایت برای حمله بوده باشد. دقیقاً مشخص نیست که چه چیزی، اگر چیزی باشد، از این تأسیسات خارج شده است.

میک مولروی، یک مقام سابق پنتاگون در دولت اول ترامپ و یک افسر سابق سیا، در مورد این حمله گفت: «با توجه به نوع و میزان مهمات استفاده شده، این حمله احتمالاً برنامه سلاح هسته‌ای ایران را دو تا پنج سال به عقب خواهد انداخت». وی افزود: «ارزیابی کامل خسارات جنگی در روزهای آینده انجام خواهد شد تا این موضوع با دقت بیشتری مشخص شود».

***

جاش هولدر و جولیان بارنز در تهیه این گزارش مشارکت داشتند.

اریک اشمیت، خبرنگار امنیت ملی روزنامه تایمز است. او بیش از سه دهه در مورد امور نظامی ایالات متحده و مبارزه با تروریسم گزارش داده است. رونن برگمن نویسنده‌ی مجله‌ی نیویورک تایمز است که در تل‌آویو مستقر است.

تصویر ماهواره‌ای شاخص این مقاله که توسط شرکت فناوری‌های مکسار ارائه شده است، آسیب به تأسیسات غنی‌سازی فوردو در ایران را پس از حملات ایالات متحده در روز یکشنبه نشان می‌دهد.

چاپ متن