“افتخار مستلزم احترام متقابل بین نیروهای نظامی متخاصم است.”
امروز نیروی دریایی آمریکا بفرمان وزیر جنگ مست و لایعقل خود به جنایت جنگی تازه ای دست زد. یک زیر دریایی آمریکایی یک ناوچه ایرانی بنام دنا را که هزاران مایل از منطقه جنگی دور بود منهدم کرد و ملوانان ان را برای غرق شدن در دریا رها نمود.
خبرگزاری رویترز، روز چهارشنبه ۱۳ اسفند، به نقل از مقامات آمریکایی نوشت ارتش این کشور حملهای را علیه یک ناو نیروی دریایی جمهوری اسلامی در سواحل سریلانکا انجام داده است[i]. بنا بر این گزارش، ناوشکن «دنا» در حال بازگشت از یک رویداد رژه ناوگان بینالمللی از ۱۵ تا ۲۵ فوریه در هند بود.
این یکی از آن مراسمهایی است که ملوانان کشورهای مختلف دوستانه در آن گرد هم میآیند. آنها با یکدیگر معاشرت میکنند و تجهیزات و لباسهای خود را به نمایش میگذارند. در مراسم مختلف رژه میروند و باند های موسیقی مارش های نظامی خود را اجرا میکنند. حتی آمریکا نیز در این مراسم تشریفاتی حضور داشته است.
برخی از ناویان ناو شکن دنا بر عرشه کشتی خود و سلام صبحگاهی
رویترز پیشتر به نقل از منابعی در سریلانکا گزارش داده بود که دستکم ۱۰۱ تن پس از حمله یک زیردریایی به یک کشتی ایرانی در سواحل این کشور مفقود و ۷۸ نفر نیز زخمی شدهاند. در همین حال، ویجیتا هرات، وزیر خارجه سریلانکا، اعلام کرد نیروهای این کشور روز چهارشنبه ملوانان «بهشدت زخمی» را از یک ناو ایرانی که درست در خارج از آبهای سرزمینی این جزیره غرق شده بود، نجات دادهاند.
به گفته سخنگوی نیروی دریایی سریلانکا آرون هماچنترا، ۳۲ نفر که در این حادثه زخمی شده بودند توسط نیروی دریایی سریلانکا نجات یافته و برای درمان به یک بیمارستان دولتی در شهر بندری گاله منتقل شدهاند. او افزود پس از دریافت پیام اضطراری از یک کشتی ایرانی، نیروی دریایی و نیروی هوایی سریلانکا عملیات جستوجو و نجات را آغاز کردند.[ii]
کشتی و ملوانانش برای جنگ آماده نبودند. آنها حتی ممکن است کاملاً مسلح به سلاح جنگی هم نبوده باشند. این حمله بدون هشدار قبلی انجام شد. یک زیردریایی آمریکایی حملهای غافلگیرانه انجام داد و کشتی را منفجر کرد. آمریکاییها بیشتر خدمه را کشتند و با نقض ادب و نزاکت قوانین دریایی، بازماندگان را به حال خود رها کرند تا غرق شوند.
پیتر هگست، وزیر جنگ آمریکا، با افتخار مشمئز کننده ای گفت: «آمریکا قاطعانه، ویرانگر و بدون رحم در حال پیروزی است» و افزود که «موجهای بیشتری» در راه است. او گفت این اولین باری است که از زمان جنگ جهانی دوم، از یک زیردریایی آمریکایی برای شلیک اژدر علیه کشتی دشمن در نبرد استفاده میشود. او گفت: «مانند آن جنگ – زمانی که ما هنوز وزارت جنگ بودیم – ما برای پیروزی میجنگیم.»[iii]
همانگونه که برزو درآگاهی می نویسد[iv]: “نه ایالات متحده و نه ایران به یکدیگر اعلام «جنگ» نکردهاند. کشتی در حال انجام یک مأموریت دیپلماتیک بود. ارتش ایالات متحده میتوانست کشتی را تصرف کند. میتوانست ملوانان را متقاعد کند که به کشتی آنها بپیوندند، آنها را بازرسی کند، برای کسب اطلاعات تحت فشار قرار دهد یا از آنها به عنوان اهرم فشار استفاده کند. در عوض، حداقل ۱۰۰ مرد عمدتاً جوان را کشت. فقط ۳۲ نفر از ۱۸۰ خدمه کشتی نجات یافتهاند. آنها پدر، برادر، پسر بودند. برخی حتی جنگجو نبودند. آنها نوازندگان گروه موسیقی نیروی دریایی ایران بودند.”
برخی از اعضای خدمه کشتی دنا شامل اعضای گروه مارش نظامی بودند.
برخی از اعضای خدمه کشتی دنا شامل اعضای گروه مارش نظامی بودند که ماه گذشته در رژهای در ویساکاپاتنام، در شرق هند، برنامه ای اجرا کرده بودند. این حمله باید یکی از بیرحمانهترین و شنیعترین اقدامات جنگ تاکنون باشد. این اقدام صریحا بر علیه قوانین مورد توافق نظام بین المللی حاکم بر دریا است.
آنگونه که مارک نویت[v] می نویسد “وظیفه نجات یا محافظت از بازماندگان کشتیهای غرقشده یا زخمی در دریا، از قدیمیترین و مورد احترامترین الزامات در حقوق بینالملل است. تقریباً نیروی دریایی همه کشورها از آن پیروی میکنند، و نه فقط به این دلیل که پیروی از حاکمیت قانون، مسیر شرافتمندانهای است. همچنین انگیزهای قوی برای اطمینان از رعایت این قانون خاص وجود دارد، زیرا هر کسی میتواند از کشتی غرقشده جان سالم به در ببرد – از جمله ملوانان، تفنگداران دریایی، نیروهای ویژه و خدمه گارد ساحلی ایالات متحده.” البته این اصل را نیروی دریایی ایالات متحده در دوران وزارت هگست و دولت ترامپ بارها در مورد قایق ها در دریای کارائیب زیر پا گذاشته است.
دانیل لامبرت یک دیپلمات سابق ایرلند در سازمان ملل نیز در این مورد چنین نوشته است[vi]: ” فرماندهان زیردریاییهای نازی اغلب به قایقهای نجات، آب، غذا و مسیرهای ناوبری برای فرود آمدن به بازماندگان کشتیهایی که به آنها برخورد میکردند، میدادند. ایالات متحده بدون هیچ هشداری، امروز بیش از ۱۵۰ ملوان را کشت و سپس با سرعت فرار کرد. به معنای واقعی کلمه بدتر از نازیها و یک جنایت جنگی ظالمانه.”
ماده ۵۲ پروتکل الحاقی اول به کنوانسیون ژنو اهداف نظامی را اینگونه توصیف میکند: «… [اهدافی] که به لحاظ ماهیت، مکان، هدف یا کاربردشان سهم مؤثری در اقدام نظامی دارند و تخریب، تصرف یا خنثیسازی کامل یا جزئی آنها، در شرایط حاکم بر آن زمان، یک مزیت نظامی قطعی ارائه میدهد. اگرچه ایالات متحده امضاکننده پروتکل الحاقی اول نیست، اما این تعریف را به عنوان بازگویی دقیقی از حقوق بینالملل عرفی میداند. اصل ضرورت نظامی، حملات علیه اهدافی را که اهداف نظامی معتبری هستند، از نظر قانونی توجیه میکند، زیرا چنین حملاتی برای تضمین تسلیم سریع دشمن ضروری شناخته شدهاند. حمله به اهدافی غیر از یک هدف نظامی معتبر، اصل تمایز را نقض میکند، طبق حقوق بینالملل غیرمجاز است و بنابراین به عنوان یک ضرورت نظامی قابل توجیه نیست.[vii]»
این کتابچه که توسط موسسه قوانین جنگ منتشر شده است همچنین میافزاید: ” شرافت مستلزم میزان مشخصی از انصاف و احترام متقابل بین طرفین متخاصم است. طرفین درگیر باید بپذیرند که حق آنها برای اتخاذ روشهای آسیب رساندن به یکدیگر نامحدود نیست، آنها باید از سوءاستفاده از پایبندی طرف مقابل به قانون با ادعای نادرست حمایتهای قانونی خودداری کنند، و باید تشخیص دهند که آنها اعضای یک حرفه مشترک هستند که نه از روی خصومت شخصی، بلکه به نمایندگی از کشورهای مربوطه خود میجنگند.”[viii]
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، قول داده است که از کشتیهای نیروی دریایی ایالات متحده برای اسکورت نفتکشها در تنگه هرمز استفاده کند تا آنها را از دخالت ایران محافظت کند. با سابقه این حمله غیرقانونی به امر وزیر جنگ غیرمتعادل آمریکا پیت هگست آیا اقدام متقابل ایران هم از سکوت جهان غرب بهرهمند خواهد شد؟
*****
[i] https://www.reuters.com/world/asia-pacific/us-carried-out-strike-iranian-warship-off-sri-lanka-coast-officials-say-2026-03-04/
[ii] https://www.nytimes.com/2026/03/04/world/middleeast/iran-navy-ship-sri-lanka.html
[iii] https://www.nytimes.com/2026/03/04/world/middleeast/iran-navy-ship-sri-lanka.html
[iv] https://substack.com/@borzoudaragahi/note/p-18992048
[v] مارک پی. نویت فرمانده بازنشسته (JAGC) دانشیار حقوق در دانشکده حقوق دانشگاه اِموری جورجیا است. او پیش از این استاد ممتاز نظامی در رشته رهبری و حقوق در آکادمی نیروی دریایی ایالات متحده در آناپولیس، مریلند بود.
[vi] https://x.com/dlLambo/status/2029305579525587226?s=20
[vii] https://www.institutelw.com/law-of-war-principles (section 1. Military Necessity)
[viii] https://www.institutelw.com/law-of-war-principles (section 5. Honor (Chivalry))
