برگردان: ا.م. شیری
تحلیلگران نظامی آمریکا به مؤثر بودن حملات موشکی ایران به رادارهای آمریکایی مستقر در منطقه اذعان میکنند.
جوزف ترویتیک و تایلر روگووی، کارشناسان نظامی معتبر آمریکایی، در مقالۀ خود در پورتال War Zone مینویسند: «به نظر میرسد حملات ایران به رادارهای حیاتی که زیربنای توانمندیهای دفاع موشکی در منطقه هستند، در چندین مورد موفقیتآمیز بوده است. طنز ماجرا اینجاست که شاید بزرگترین تهدید برای این رادارهای بسیار پیشرفتۀ قادر به ارسال تلهمتری برای رهگیری اهداف در حال حرکت با سرعتهای مافوق صوت، گاهی در فضا، از سوی پهپادهای دوربرد ایجاد میشود. از دست دادن رادارها و یا وارد شدن آسیب به تجهیزات آنها باید در نهایت به عنوان یک زنگ خطر در بارۀ آسیبپذیری این داراییهای حیاتی، اما عمدتاً ثابت، عمل کند».
طبق دادههای آنها، ایران موفق شد یک رادار «AN/TPY-2» از سامانۀ دفاع منطقهای ارتفاع بالای «تاد» آمریکا در اردن را منهدم کند و به یک رادار پیشرفته با آرایۀ آنتن قدرتمند «AN/FPS-132» از سامانۀ «تاد» در قطر آسیب برساند.
ترویتیک و روگووی خاطرنشان میکنند: «دلایل کافی بر این باور وجود دارد که تعدادی از سامانههای مشابه دیگر نیز منهدم شده یا آسیب دیدهاند».
سیانان شکست یک سامانۀ تاد در پایگاه هوایی موفق السلطی در اردن، در فاصلۀ بیش از ۸۰۰ کیلومتری از ایران، توسط پهپادهای ایرانی و همچنین گلولهباران «دو سامانۀ راداری مشابه» در امارات متحدۀ عربی را با پیامدهای نامشخص تأئید کرد.
دستگاه راداری سامانۀ دفاع هوایی «تاد»، یک رادار قابل حمل توسط نفر «Raytheon AN/TPY-2» است. بر اساس بودجۀ ۲۰۲۵ نهاد دفاع موشکی آمریکا، هزینۀ آن از نیم میلیارد دلار کمی کمتر است.
تصویر ماهوارهای از رادار منهدم شده «دو دهانه به عرض ۴ متری در شن و ماسه را در نزدیک رادار نشان میدهد که ثابت میکند برای ضربه زدن به این سامانه که بر روی پنج تریلی ۱۲ متری نصب شده بود، تلاشهای زیادی لازم بوده است. ظاهراً همۀ آنها نابود شده یا به شدت آسیب دیدهاند».
تراویتیک و روگووی مینویسند: «در تصویر ماهوارهای گرفتهشده در ۱ مارس، دود بالای یک مرکز راداری نزدیک پایگاه هوایی شاهزاده سلطان در عربستان سعودی که دهها هواپیمای آمریکایی در آنجا مستقر است، دیده میشود. در این محل یک چادر که برای پوشش تجهیزات راداری گروهان «تاد» مجاور استفاده میشد، به شدت سوخته و در اطراف آن آوار پراکنده بود». آنها اضافه میکنند که «حداقل سه ساختمان در پایگاه نظامی نزدیک الرویس و چهار ساختمان در پایگاه صدر، هر دو واقع در امارات متحده عربی، در بازۀ زمانی ۲۸ فوریه تا ۱ مارس آسیب دیدهاند. در میان ساختمانهای آسیبدیده، آشیانههایی برای تجهیزات عبوری بودند که برای نگهداری سامانههای راداری گروهانهای «تاد» در هر دو پایگاه استفاده میشد».
ان. آر. جنزن-جونز، مدیر خدمات تحقیقاتی تسلیحات، به سیانان گفت: «رادار AN/TPY/2 اساساً قلب سامانۀ تاد است که قابلیت پرتاب موشکهای رهگیر را فراهم میکند و به سامانۀ دفاع هوایی شبکهای کمک میکند. علاوه بر این، این تجهیزات فوقالعاده گرانقیمت هستند. از دست دادن حتی یک رادار از این نوع، یک رویداد عملیاتی با اهمیت قابل توجه محسوب میشود. احتمالاً جایگزینی آن به زمان و مکان دیگر و تلاش بیشتری نیاز دارد».
علاوه بر این، سیانان گزارش داد که تصاویر ماهوارهای گواهی از آن میدهند که سامانۀ هشدار اولیه ساخت آمریکا در ام دهال قطر نیز آسیب دیده است.
نمایندۀ پنتاگون به سیانان گفت: «به دلیل ملاحظات امنیت عملیات، ما در بارۀ وضعیت توانمندیهای مشخص در منطقه اظهار نظر نمیکنیم».
ایرانیها با کاهش توانمندیهای سامانههای دفاع موشکی منطقهای آمریکا و متحدانش، توانستند از سامانههای موشکی گرانتر و پیچیدهتر، از جمله موشکهای بالستیک سنگین «خرمشهر-۴» (با برد ۲۰۰۰ کیلومتر، کلاهک جنگی یکونیم تنی با سرعت تا ۱۶ ماخ) استفاده کنند.
هدف آنها فرودگاه بنگوریون بود که یک تصویر ماهوارهای بتاریخ ۵ مارس، از استقرار حدود ۳۰ فروند هواپیمای سوخترسان آمریکایی «KC-135» و«KC-46» در آنجا گواهی میدهد.
سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران شلیک موشک بالستیک خرمشهر-۴ به سمت فرودگاه بن گوریون و پایگاه هوایی ۲۷ نیروی هوایی اسرائیل واقع در این فرودگاه را تأئید کرد. این موشکها در چهارچوب نوزدهمین موج عملیات «وعدۀ صادق ۴»، یک کارزار هماهنگ از حملات موشکی و پهپادی علیه اهداف اسرائیلی و آمریکایی، شلیک شدند. این عملیات در ۲۸ فوریه در پاسخ به حملات گستردۀ اسرائیل و آمریکا علیه اهداف ایرانی آغاز شد.
موشک «خرمشهر-۴» به یک ماژول مانورپذیر، یک فناوری که در دههٔ ۱۹۹۰ از کرهٔ شمالی به ایران وارد شد، مجهز است. این ماژولها میتوانند هنگام کاهش ارتفاع، مسیر خود را تغییر دهند و با استفاده از موتورهای کوچک، در مرحلهٔ نهایی پرواز، مانور کنند.
این موشک یک و نیم تُن مواد منفجره را به محل استقرار هواپیماهای آمریکایی رساند و جالبترین بخش ماجرا پس از آن آغاز شد…
شرکت آمریکایی «Planet Labs PBC»، یکی از تأمینکنندگان پیشرو تصاویر باکیفیتِ بهدستآمده از فضا، اعلام کرد که به مدت ۹۶ ساعت از انتشار تصاویر کشورهای حوزۀ خلیج فارس که هدف حملات پهپادهای ایرانی قرار میگیرند، خودداری خواهد کرد.
تصاویر ماهوارهای که توسط این شرکت مستقر در کالیفرنیا، پردازش میشوند، معمولاً تقریباً بلافاصله در اختیار مشتریان، از جمله خبرگزاری فرانسه، و همچنین سایر رسانهها، شرکتها، پژوهشگران و حتی دشمنان بالقوۀ آمریکا، قرار میگیرد.
شرکت «Planet Labs PBC» طی پیامی به اطلاع مشتریان خود رساند که این اقدام «موقتی» بخشی از «تعهد آن به مدیریت مسئولانۀ دادهها و تضمین ایمنی پرسنل در محل»، از زمان وقوع جنگ در خاورمیانه است، اما توضیح نداد که آیا این اقدامات به درخواست مقامات آمریکایی انجام گرفته یا خیر. تصاویر ایران در این اطلاعیه منتشر نشده است.
این شرکت اعلام کرد: «تمام تصاویر جدید که بر فراز کشورهای خلیج فارس و مناطق درگیری مجاور (بهجز ایران) گرفته شوند، با تأخیر اجباری ۹۶ ساعته در بایگانی ما در دسترس خواهند بود».
در این سند آمده است: «این اقدام با هدف جلوگیری از به خطر افتادن امنیت پرسنل و غیرنظامیان متحد و شریک ناتو در منطقه توسط بازیگران متخاصم انجام میشود. با پیشرفت درگیری، ممکن است منطقۀ آسیبدیده تغییر کند».
در پی آن، اسرائیل رژیم سانسور نظامی خود را بهشدت سختتر کرد: پخش زنده و نمایش شهرها در هنگام حملات ایران ممنوع شد و حتی مستقیماً با خبرنگاران مقابله میشود.
آمریکا در خاورمیانه هشت گروهان، امارات متحده عربی دو گروهان و عربستان سعودی یک گروهان «تاد» در اختیار دارد.
در واقع، ایران موفق شده است بخش قابل توجهی از رادارهای کلیدی منطقهای ایالات متحده آمریکا و متحدانش را بدون صرف هزینۀ قابل توجه از کار بیندازد.
صرف نظر از نتیجۀ رویارویی نظامی ایران با نیروهای برتر آمریکا و اسرائیل، ایران آسیبپذیریهای کلیدی پیشرفتهترین سامانۀ دفاع موشکی آمریکا- «تاد» را کشف کرده است که بیتردید، مخالفان احتمالی نظامیگری آمریکا از آنها استفاده خواهد کرند.
۱۹ اسفند- حوت ۱۴۰۴
ولادیمیر پراخواتیلوف (Vladimir PROKHVATILOV)، استاد علوم سیاسی، کارشناس نظامی
