سیاستهای دونالد ترامپ در قبال ایران، که با حمله نظامی مشترک آمریکا و اسرائیل در اوایل سال ۲۰۲۶ آغاز شد، در عمل به یکی از بزرگترین شکستهای استراتژیک ایالات متحده در قرن بیستویکم تبدیل شده است. این مقاله با تکیه بر تحلیلهای بازیچهشناسی پروفسور جیانگ زوکین (Jiang Xueqin) از کانال Predictive History، گزارشهای خبری معتبر و دادههای اقتصادی، نشان میدهد که چگونه عدم وجود استراتژی خروج، نادیده گرفتن جغرافیای ایران، و وابستگی به رویکرد «جنگ محدود» باعث شده تا واشنگتن در «تله ایران» گرفتار شود. نتیجه: افزایش هزینههای نظامی و اقتصادی، بیثباتی جهانی، و تسریع پایان هژمونی آمریکایی بدون دستیابی به هیچ هدف اعلامشدهای. این شکست نه تنها رژیم ایران را سرنگون نکرد، بلکه آن را به قدرتی مقاومتر تبدیل کرد.
دونالد ترامپ در کمپین انتخاباتی ۲۰۲۴ وعده «صلح از طریق قدرت» داد، اما تنها چند ماه پس از بازگشت به کاخ سفید، سیاست خارجیاش به سمت درگیری مستقیم با ایران چرخید. حملات هوایی گسترده به تأسیسات هستهای و نظامی ایران (همراه با اسرائیل) در فوریه ۲۰۲۶، نقطه آغاز «جنگ آمریکا با ایران» بود. با این حال، کمتر از دو ماه بعد، تحلیلگران و حتی رسانههای آمریکایی این عملیات را «شکست سیاسی و نظامی» توصیف میکنند.
پروفسور جیانگ زوکین، مورخ و تحلیلگر کانال Predictive History، دو سال پیش (۲۰۲۴) سه پیشبینی دقیق کرد: پیروزی ترامپ، حمله به ایران، و در نهایت شکست آمریکا. دو پیشبینی اول محقق شد؛ سومین پیشبینی اکنون در حال وقوع است. این مقاله با بررسی مستندات تاریخی، اقتصادی و استراتژیک، ریشههای شکست سیاستهای ترامپ را تحلیل میکند.
۱. زمینه سیاستهای ترامپ پیش از جنگ
ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری (۲۰۱۷-۲۰۲۱) با خروج از برجام، ترور سردار قاسم سلیمانی و «فشار حداکثری» تلاش کرد ایران را مهار کند. اما این سیاستها نه تنها برنامه هستهای ایران را تسریع کرد، بلکه شبکه نیروهای نیابتی تهران (حزبالله، حشدالشعبی، انصارالله) را قویتر ساخت.
در دوره دوم، فشار لابی اسرائیل (آیپک)، صهیونیسم مسیحی و منافع عربستان سعودی، ترامپ را به سمت اقدام نظامی سوق داد. با این حال، دولت ترامپ هیچگاه هدف شفاف یا «خروج» (off-ramp) را اعلام نکرد. پروفسور جیانگ در مصاحبه مارس ۲۰۲۶ تأکید میکند: «ترامپ نتوانسته هدف و استراتژی این جنگ را توضیح دهد». این خلأ استراتژیک، دقیقاً همان «تله ایران» است که جیانگ پیشبینی کرده بود.
۲. ورود به جنگ: از حملات هوایی تا باتلاق فرسایشی
عملیات اولیه (حملات هوایی به تأسیسات هستهای و نفتی) ظاهراً موفق به نظر میرسید، اما ایران با پاسخ نامتقارن (بستن تنگه هرمز، حملات موشکی به پایگاههای آمریکایی و اختلال در صادرات نفت خلیج فارس) ابتکار عمل را بازپس گرفت.
جنگ نامتقارن: ایران از کوهستانهای خود، موشکهای دقیق و نیروهای نیابتی بهره برد. ارتش آمریکا، که برای «جنگ در بیابان» طراحی شده، در جغرافیای کوهستانی ایران ناکارآمد ماند.
عدم رژیمچنج: برخلاف ادعاها، حمله نه تنها رژیم را سرنگون نکرد، بلکه آن را رادیکالتر کرد. گزارشها نشان میدهد سپاه پاسداران اکنون کنترل بیشتری بر حکومت دارد.
هزینههای فوری: قیمت نفت از ۱۵۰ دلار گذشت، بازارهای جهانی نوسان کرد و دلار با بحران اعتماد روبرو شد.
این دقیقاً همان سناریوی «جنگ فرسایشی» است که جیانگ در ویدیو Game Theory #9 توصیف کرده بود.
۳. دلایل ساختاری شکست سیاستهای ترامپ
شکست ترامپ ریشه در سه عامل دارد:
الف) نادیده گرفتن تاریخ و جغرافیا ایران، برخلاف عراق یا افغانستان، کشوری منسجم با تاریخ ۲۵۰۰ ساله و اراده ملی برای مقاومت است. مغولها، تیمور و حتی جنگ تحمیلی نتوانستند ایران را تجزیه کنند. ترامپ این درس تاریخی را نادیده گرفت.
ب) عدم برنامهریزی بلندمدت گزارش PBS (مارس ۲۰۲۶) تأکید میکند: «دولت ترامپ بدون برنامه بلندمدت عمل کرده و اکنون در حال پرداخت هزینه است». ترامپ نتوانست حتی کنگره را برای اختیارات جنگی قانع کند و عملیات را «غیرقانونی» جلوه داد.
ج) وابستگی به هژمونی پترودلار هدف پنهان (طبق تحلیل جیانگ) حفظ جریان دلارهای نفتی خلیج فارس بود. اما بستن تنگه هرمز و اختلال در زنجیره تأمین، دقیقاً همین سیستم را تهدید کرد و به دلارزدایی جهانی سرعت بخشید.
۴. پیامدهای جهانی و داخلی
اقتصادی: رکود تورمی در اروپا و آسیا، افزایش قیمت کود شیمیایی و تهدید امنیت غذایی جهانی.
ژئوپلیتیک: تقویت محور مقاومت، تضعیف کشورهای خلیج فارس، و آغاز «پایان Pax Americana» (طبق Game Theory #15 جیانگ).
داخلی آمریکا: نارضایتی عمومی، کاهش محبوبیت ترامپ و احتمال بحران سیاسی.
ایران، با وجود هزینهها، بهعنوان قدرت منطقهای قویتر بیرون آمد – دقیقاً همان پیشبینی سوم جیانگ.
در پایان ذکر این نکته ضروری است که سیاستهای ترامپ در قبال ایران نه تنها به اهداف اعلامشده (غیرنظامیسازی هستهای یا تغییر رژیم) نرسید، بلکه امپراتوری آمریکا را در باتلاقی استراتژیک فرو برد که خروج از آن سالها طول خواهد کشید. این شکست، تأییدی بر تحلیل بازیچهشناسی پروفسور جیانگ زوکین است: آمریکا وارد تلهای شد که خود ساخته بود.
تاریخ نشان داده که قدرتهای هژمونیک وقتی در جنگهای فرسایشی گرفتار شوند، به سرعت افول میکنند. جنگ آمریکا با ایران، نقطه عطفی در بازگشت تاریخ و پایان نظم تکقطبی است. سیاستگذاران آینده باید این درس را بیاموزند: قدرت نظامی بدون استراتژی، فقط به شکست ختم میشود.
منابع و ارجاعات:
ویدیوهای پروفسور جیانگ زوکین، کانال Predictive History (Game Theory #9, #15, #16 – مارس ۲۰۲۶).
گزارشهای Guardian, PBS, CNN و Economic Times (مارس ۲۰۲۶).
تحلیلهای منتشرشده در Hindustan Times و Al Jazeera.
