ترجمه: داوید بویلس مورالس و پیمان وهابزاده از زبان اسپانیایی
در بهار ۲۰۲۶، در حالی که جهان بیش از هر زمان دیگری با سایههای جنگ، اقتدارگرایی، بحران ناشی از اقتصاد فسیلی و فرسایش دموکراسی روبهروست، گوستاوو پترو Gustavo Petro، رئیسجمهور کلمبیا، در دانشگاه بارسلونا پرسشی بنیادین را پیش کشید: «آیا بشریت آیندهای دارد؟»
این پرسش صرفاً یک تأمل فلسفی نیست، بلکه دعوتی فوری به بازاندیشی در مسیر تمدنی است که امروز با شتاب به سوی شکافهای عمیقتر اجتماعی، ویرانی زیستمحیطی و سلطهٔ منطق «پول و سلاح» حرکت میکند. پترو در این سخنرانی هشدار میدهد که جهان کنونی، با اوجگیری راست افراطی، نژادپرستی، جنگهای اقتصادی و عادیسازی خشونت، شباهتی نگرانکننده به دههٔ ۱۹۳۰ یافته است؛ دورهای که ناتوانی نیروهای دموکراتیک راه را برای یکی از تاریکترین فصلهای تاریخ بشر گشود.
اما سخنان او تنها هشدار نیست. پترو افقی دیگر را نیز ترسیم میکند: جهانی مبتنی بر همبستگی انسانی، گفتوگوی تمدنها، گذار از اقتصاد فسیلی و شکلگیری نظمی جهانی که در آن انسان، فارغ از مرزها و ملیتها، در مرکز سیاست قرار گیرد. او تأکید میکند که عدالت اجتماعی، صلح و دموکراسی جهانی بدون عبور از اقتصادی که بر نفت و گاز استوار است، ممکن نیست. از نگاه پترو، گذار به انرژیهای پاک صرفاً یک ضرورت زیستمحیطی نیست، بلکه پیششرط بازتوزیع قدرت و ایجاد نظمی عادلانهتر در جهان است. او همچنین از ضرورت تدوین نوعی «قانون اساسی زمین» سخن میگوید؛ چشماندازی که بقای بشر را نه در رقابت و سلطه، بلکه در همکاری، همبستگی و مسئولیت مشترک میبیند.
«اهمیت این سخنرانی در آن است که از زبان سیاستمداری بیان میشود که خود نماد یکی از مهمترین تحولات سیاسی آمریکای لاتین در سالهای اخیر است. گوستاوو پترو، نخستین رئیسجمهور چپگرای کلمبیا، کوشیده است عدالت اجتماعی، صلح و گذار زیستمحیطی را در قلب برنامهٔ سیاسی کشورش قرار دهد و نشان میدهد که هیچ پروژهای برای عدالت اجتماعی پایدار نمیماند مگر آنکه با گذار از انرژی فسیلی همراه باشد؛ زیرا سرچشمهٔ نابرابری دقیقاً در همان جایی است که انرژی تولید و قدرت متمرکز میشود. از این منظر، گذار به انرژیهای پاک نه فقط یک ضرورت زیستمحیطی، بلکه شرط بازتوزیع قدرت و دموکراتیزهکردن زندگی است؛ چشماندازی که سخنان پترو در بارسلونا آن را از سطح سیاست روزمره فراتر میبرد و به سطح یک بنیان تمدنی ارتقا میدهد.»
در زمانی که جهان با سرعت به سوی راست افراطی، امپریالیسم و جنگهای اقتصادی میرود؛ در شرایطی که نسلکشی فلسطینیان عادیسازی شده و تهدید حملات نظامی به کشورهای دیگری چون ونزوئلا، ایران (و شاید بهزودی کوبا) میشود؛ و در حالی که بحرانهای ناشی از اقتصاد فسیلی زندگی میلیونها انسان را تحت تأثیر قرار داده است، پرسش گوستاوو پترو بیش از هر زمان دیگری اهمیت مییابد: آیا هنوز میتوان آیندهای مشترک برای بشریت تصور کرد؟
«سخنرانی گوستاوو پترو با عنوان «آیا بشریت آیندهای دارد؟» که او در روز ۱۷ آوریل ۲۰۲۶ در نشست «بسیج ائتلاف جهانی نیروهای پیشرو برای دفاع از دموکراسی» (Global Progressive Mobilization) در دانشگاه بارسلونا ایراد کرد، در لینک زیر قابل مطالعه است. ترجمهٔ متن را داوید بویلس مورالس و پیمان وهابزاده از زبان اسپانیایی انجام دادهاند.»
آیا بشریت آیندهای دارد؟ / گوستاوو پترو – نقد اقتصاد سیاسی
