گارنیک

@apahlavan
«آهای آیندگان‌… وقتی از ضعف‌های ما حرف می‌زنید، یادتان باشد از زمانه ما هم چیزی بگویید‌…!»برتولت برشت^

گارنیک نجار ارمنی بود که در حاشیه شهر، یک مغازه نجاری داشت. نجاری که قطعات فنی و قالب‌های مربوط به ریخته‌گری را با چوب به شکل استادانه‌ای در می‌آورد. علاقه ما به مسائل فنی موجب آشنایی با او شد. و مراوده‌های پی درپی منجر به این گردید که با خُلقیات و زندگی‌‌اش بیشتر آشنا شوم. همسرو فرزندانش به فرانسه رفته بودند و او در همان محلِ کار، شب و روز می‌گذراند، مرغ و خروسی و گربه‌ای همدمش بودند. در دهه‌ی۶۰ که گاهی از متن زندگی به قعر سلول انفرادی کشانده می‌‌شدی و بگیر و به‌ بند فراوان بود و همه به نوعی درگیر؛ گارنیک هم کارش به زندان کشید و مدتها ادامه داشت اما سرانجام بعد از خلاصی از زندان بازهم به نوعی درگیر بود و آن هم به خاطر راه‌اندازی کارگاهی نجاری بود که به ابتکار او و کمک زندان‌بانان در زندان، برای زندانیان عادی ایجاد کرده بود. او متعهد بود و پُرکار و به زندان افتادنش هم به دلیل چِک و یا ضمانت کسی بود ظاهراً… آن سال‌ها جامعه را به سمت و سویی کشانده بودند که بسیاری حلقه به گوش اوامری بودند برای تثبیت حاکمانی که در ادامه مافیاها را شکل دادند… مافیاهایی که به جان این سرزمین افتادند از آب و خاک و تا قُوتِ روزمره مردم… و همه‌ی آن عوامل و اوامر نیز همچون ابزارِ فرسوده‌ای نه به دور انداخته شدند و نه در کوران زندگی گم و گور گشتند… ماندند و سیستمی را شکل دادند که  ترمیدور^^ آغازی بود بر پایان یک رویا شاید…

گارنیک هم در بی‌خبری مُرد. البته که آدم مهم و مشهوری نبود اما مفید بود برای کارهایی که انجام می‌داد. گارنیک، دوست آذری‌ئی داشت اهل بندرانزلی که گارمان‌زن^^^ چیره‌دستی بود. در پشت مغازه نجاری‌اش گاهی که تنها بود؛ می‌شد صدای سازِ غمناکِ دوستِ آذری‌اش را شنید. یک بار در پرسشِ دوستی، چشمانش خیس شد و از تابستانی گفت که اکنون شاید برای بسیاری مفهومش آشکار شده باشد…از هم‌وطن ارمنی‌اش… این روزها ناخودآگاه یاد او، نقش می‌بندد در ذهن… گارمان‌زن چیره‌دست و بی‌کسی‌ همه‌ی کسانی که غریبانه در گور شدند بی‌هیچ نام و نشانی…

پی‌نوشت:
^.اویگن برتولت فریدریش برشت Eugen Berthold Friedrich Brecht (زاده ۱۰ فوریه ۱۸۹۸ – درگذشته ۱۴ اوت ۱۹۵۶) نمایشنامه‌نویس، کارگردان تئاتر و شاعر آلمانی…
^^.ترمیدور  Thermidorیا «حرکت دوری انقلاب‌ها» که از واژه‌ی Thermal بمعنی گرم یا گرما گرفته شده ، اصطلاحی‌‌ست که نخستین‌بار  «کرین‌برینتون»(۱۸۹۸ _ ۱۹۶۸) آن‌را در کتاب «کالبدشکافی‌‌انقلاب» به کار گرفته… این واژه به ماه یازدهم از ماه های تقویم انقلاب فرانسه(برابر با ۲۰ ژوئیه تا ۱۸ اوت۱۷۹۴) اشاره می‌کند و دلیل مشهور شدنش مربوط به واقعه ای‌ست که در  ۲۷ ژوئیه سال ۱۷۹۴ در فرانسه اتفاق افتاد، در این رخداد روبسپیر به تیغه گیوتین سپرده شد و دوره ترور پایان یافت. زان پس در مورد انقلاب های جهان، ترمیدور به دوره فروکش کردن خشونت و شدت حرکت های انقلابی و تبدیل آن به مرحله آرامش و برگشت از ایده های انقلابی مشهور شده است…
^^^.گارمان هم‌خانواده با آکوردئون که از سازهای مهم آذری‌زبانان .استفاده از آلت موسیقی قارمان یا گارمان در بین مردم آذربایجان رایج است. قارمان نقش مهمی در موسیقی آذربایجانی دارد، در مراسم، جشنواره و عروسی‌های آذربایجان ایران مخصوصاً در نواحی روستایی و عشایری کاربرد دارد و این روزها در سوگ…

تابستان۱۴۰۵پهلوان
@apahlavan

چاپ متن