سامانه اینترنتی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)

GOL-768x768-1

۱۷ آبان, ۱۴۰۵ ۰۳:۰۴

یکشنبه ۱۷ آبان ۱۴۰۵ - ۰۳:۰۴

دخالت آمریکا در انتخابات برزیل

لوموند ديپلوماتيك: «ما مستعمره نیستیم و مستعمره هیچ‌کس هم نخواهیم شد». رئیس جمهور لولا در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ بمناسبت جشن استقلال در یک پیام ویدیویی قدرتهای خارجی که قصد دارند برزیل را به یک مستعمره جدید تبدیل کنند را محکوم کرد. وی هشدار داد:« هیچ دولت خارجی این حق را ندارد به ما بگوید از چه کسی بخریم و به چه کسی بفروشیم».
Getting your Trinity Audio player ready...

نویسنده: CHRISTOPHE VENTURA*

برگردان: رویا شریفیان

 

واشنگتن، «دوستی» از جنس دیگر

واشنگتن همیشه در امور برازیلیا دخالت کرده است. مبارزات انتخابات عمومی ۴ و ۲۵ اکتبر این موضوع را تأیید کرد. پیروزی فلاویو بولسونارو، نامزد راست افراطی، که توسط دولت ترامپ حمایت می‌شود، باعث تغییر منطقه‌ای به نفع ساکن کاخ سفید و پروژه او برای بازپس‌گیری کنترل آمریکای لاتین خواهد شد.

« خواهشمند است تبریکات صمیمانه مرا بمناسبت تصدی مقام ریاست جمهوری ایالات متحده برزیل بپذیرید». در ۲ آوریل ۱۹۶۴ ، تنها دو روز پس از کودتای نظامی‌ای که ژوآو گولار، رئیس جمهور طرفدار گارگران و زحمتکشان را سرنگون کرد، همتای آمریکایی او نخستین رئیس یک دولت خارجی بود که دولتمردان جدید را برسمیت شناخت(۱). نامه شتابزده لیندون جانسون خطاب به رئیس مجلس نمایندگان، پاسکال رانیری مازیلی بود، کسی که کنگره، تحت فشار نظامیان برزیل، ریاست جمهوری را به او واگذار کرد. پانزده روز بعد از این واقعه، مازیلی مقام ریاست جمهوری را مستقیماً به مارشال اومبرتو کاستلو برانکو سپرد. بدین ترتیب با پشتیبانی و حمایت واشنگتن، دیکتاتوری نظامی در کاخ پلانالتو واقع در برازیلیا تا سال ۱۹۸۵ حاکم بود.

زمانی که گولار در سال ۱۹۶۱ به قدرت رسید، قصد داشت اصلاحات ارضی را به اجرا بگذارد و شرکتهای استراتژیک در بخشهایی چون نفت، حامل های انرژی، معادن و مخابرات را ملی کند. این اقدام نیازمند سلب مالکیت از شرکتهای آمریکایی بود. وی به یک « سیاست خارجی مستقل» اعتقاد داشت. برازیلیا در اواخر سال ۱۹۶۱ روابط خود با اتحاد جماهیر شوروی را، که از سال ۱۹۴۷ قطع شده بود، از سر گرفت و اولین قرار داد‌های بازرگانی با چین مائوئیست را امضا کرد. چند ماه بعد، زمانی که گولار از پشتیبانی از سیاست آمریکا علیه کوبا خودداری کرد، دیگر حضور وی در قدرت برای واشنگتن قابل تحمل نبود.

موفقیت کودتا چیان در سال ۱۹۶۴ مدیون فعالیت سازمان سیا (CIA) و آژانس توسعه بین المللی ایالات متحده آمریکا، USAID (United States Agency for International Development) بود. این دو سازمان در جریان انتخابات مجلس قانونگذاری در سال ۱۹۶۲، از مخالفین دولت پشتیبانی مالی کرده و اینگونه راه را برای ورود نظامیان به صحنه هموار ساختند. فعالیتهای گسترده سفیر آمریکا لینکلن گوردون و وابسته نظامی سفارت سرهنگ ورنون والترز در پیروزی کودتاچیان نقش بسزایی داشت. این دو دیپلمات از ماه ها قبل، تدارکات توطئه گران را پیگیری می کردند.

این دوران بسر آمد. آیا جهان دیگری در پیش روست؟ بی شک، این چنین است. جنگ سرد بپایان رسیده است. از آغاز قرن بیست و یکم برزیل در شمار قدرت‌های نوظهور جهان به‌شمار می آید. این کشور که قدرت اقتصادی بزرگ آمریکای لاتین محسوب می شود، ممکن است در سالهای آینده به بزرگترین صادر کننده محصولات کشاورزی در جهان تبدیل شود و از ایالات متحده آمریکا پیشی بگیرد. برزیل دارای منابع عظیمی است از جمله: بزرگترین ذخائر آب شیرین جهان، دومین ذخائر عناصر کانی نادر،همچنین منابع هیدرو کربوری و معدنی. برزیل از سال ۲۰۲۶ بطور مستمر در مجامع ده اقتصاد برتر دنیا دعوت می شود.

عضو بنیانگذار گروه بریکس (به همراه روسیه، هند و چین و آفریقای)،این کشور در عین حال عضوگروه ۲۰(G20) است و دارای شبکه گسترده دیپلماتیک در بیش از ۲۰۰ کشور می باشد.در حال حاضر برزیل بیش از مجموع صادرات خود به ایالات متحده و اروپا، به چین صادرات دارد. دانه های روغنی عمدتاً سویا،محصولات کشاورزی، گوشت، نفت و مواد معدنی محصولاتی هستند که از جانب برازیلیا روانه دومین قدرت جهان (چین) می شود. در سال ۲۰۲۵ حجم مبادلات تجاری میان دو کشور به ۱۷۱ میلیارد دلار رسید که یک رکورد تاریخی محسوب می‌شود (۲) و برزیل تبدیل به اولین مقصد سرمایه گذاری های چین در جهان شده است(در بخشهای زیر ساختها و گذار انرژی و غیره…).

عملیات جنگ اقتصادی

در طول دو دورۀ نخست ریاست جمهوری لوئیز ایناسیو لولا داسیلوا معروف به «لولا» رئیس جمهور چپ گرای برزیل از سال ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۱ و دورۀ جانشین او خانم دیلما روسف که در سال ۲۰۱۶ با برکناری از مقام خود ناتمام ماند، سیاستهای استراتژیک تنوع بخشی اتخاذ شد. راهبردی که از نظر اصول مشابه سیاستی بود که ژوآو گولار در زمان خود خواستار اجرای آن بود. این سیاست با پیوستن چین به سازمان تجارت جهانی (OMC) در سال ۲۰۰۱ و باز شدن این بازار به کالاهای برزیلی که برای توسعه چین ضروری بود، تسهیل یافت. این سیاست همچنین از کاهش نفوذ ایالات متحده آمریکا در منطقه در حالی که او سرگرم جنگ علیه تروریسم بود، بهره برد. با این حال زنجیره مداخلات واشنگتن در برزیل هرگز گسسته نشد.

در سال ۲۰۱۳ ادوارد اسنودن، افشاگر، و کارمند سابق سیا (CIA) اعلام کرد که سازمان امنیت ملی (NSA) مکالمات شخصی خانم دیلما روسف و مکالمات بسیاری از وزرا و رؤسای پتروبراس(Petrobras)، شرکت ملی نفت و گاز را مورد شنود قرار داده است. در آنزمان برزیل ذخائر عظیمی از نفت را در آبهای عمیق کشف کرده بود که « پره-سالت یا لایه‌های زیرین نمک» نامیده می شود. این ذخائر در حوزۀ سانتوس در نزدیکی ایالت ریو دو ژانیرو قرار دارد. ذخائر نفت خام بین هشت تا دوازده میلیارد بشکه بر آورد می شود. هدف این عملیات جنگ اقتصادی برای دولت آمریکا کسب حداکثر اطلاعات در مورد میادین نفتی ( اندازه، ترکیب،ذخائر و غیره) و همچنین چهار چوب مقرراتی که مجوز های واگذاری بهره برداری از میادین را تعیین می کند، بود. هدف دیگر این عملیات، از پیش مطلع شدن از هر یک از تصمیمات راهبردی پتروباس بود و اینکه آیا خانم روسف در حین مذاکرات، منافع شرکتهای روسی و چینی را ارجع میدارد. افشای این اطلاعات منجر به بروز یک بحران دیپلماتیک بی‌سابقه بین برازیلیا و واشنگتن شد.

چند سال بعد،در جریان پرونده فساد بنام « لاوا ژاتو » به معنی شستشوی پر فشار، قاضی سرجیو مورو مسئول تحقیقات این پرونده، رئیس جمهور سابق لولا را در سال ۲۰۱۸ باز داشت کرد. وی از مبارزات انتخاباتی حذف شد، جایی که قرار بود یک سندیکالیست کهنه کار در مقابل نامزد جناح راست افراطی ژائیر بولسونارو قرار گیرد. لولا در سال ۲۰۱۹ آزاد شد و سر انجام در سال ۲۰۲۱ از کلیه اتهامات وارده تبرئه گردید(۳). سایت اینترسپت(The Intercept) در سال ۲۰۲۰ فاش کرد که بازرسان برزیلی از سال ۲۰۱۵ با وزارت دادگستری و پلیس فدرال آمریکا(FBI) در ارتباط بودند(۴) .

بازرسان برزیلی مخفیانه و بدون اطلاع مقامات ارشد قضائی،تمام اطلاعات محرمانۀ پرونده های حساس را در اختیار طرف آمریکایی می گذاشتند. مقام های آمریکایی هم از این اطلاعات برای تحریم شرکت اُدی برشت (Odibresht) که در سال ۲۰۲۰ نام خود را به نونور(Novonor) تغییر داد و پتروبراس که در این رسوایی درگیر بود، استفاده کردند. این اقدام‌ها بر اساس قانون « مبارزه با فساد در خارج از کشور ، FCPA (Foreign corrupt practices act)، صورت گرفت. این قانون اَعمال فساد آمیز ماموران دولتی در کشور های خارجی را هدف قرار میدهد زیرا واشنگتن معتقد است آن‌ها نوعی اخلال در بازار انجام می‌دهند که به ضرر شرکتهای آمریکایی است (۵) و به دولت آمریکا اجازه می‌دهد که علیه هر شرکتی در دنیا اقدام قانونی کند. ادی برشت و پتروبراس رکن اصلی استراتژی اقتصادی برزیل برای نفوذ در آمریکای لاتین و آفریقا بودند ، این دو شرکت مجموعاً مجبور به پرداخت ۳.۵ میلیارد دلار جریمه شدند.شرکت اودبرشت که شاخص ترین شر کت صنعت ساختمان و پروژه های عمرانی برزیل بود، پس از مواجهه با بدهی سنگین، در سال ۲۰۱۹ اعلام ورشکستگی کرد و وارد روند بازسازی مالی شد که همچنان نزد مقام های محلی در جریان است.

« ما مستعمره نیستیم و مستعمره هیچ‌کس هم نخواهیم شد». رئیس جمهور لولا در ۷ سپتامبر ۲۰۲۶ بمناسبت جشن استقلال در یک پیام ویدیویی قدرتهای خارجی که قصد دارند برزیل را به یک مستعمره جدید تبدیل کنند را محکوم کرد. وی هشدار داد:« هیچ دولت خارجی این حق را ندارد به ما بگوید از چه کسی بخریم و به چه کسی بفروشیم». واضح است که منظور لولا ایالات متحده آمریکا بود.از زمان بازگشت دونالد ترامپ به قدرت در سال ۲۰۲۵، فشار های واشنگتن علیه برزیل بطور فزاینده ای افزایش یافته است.

رئیس جمهور سابق بولسونارو، در ۲۰۲۵ به جرم اقدام به کودتا محکوم شد. خانواده و بستگان او از حمایت دونالد ترامپ برخوردارند. پسر سوم « کاپیتان» آقای ادوارد بولسونارو، بعلت درخواست از مقامات آمریکایی برای اعمال تحریم علیه مملکت خود به ۴ سال زندان محکوم شد. این درخواست که از جانب آمریکا اعمال شد، در واکنش به محاکمۀ پدرش بود. از ماه اوت تا نوامبر ۲۰۲۵ آمریکا تعرفه گمرکی ۴۰ % را بر بسیاری از کالاهای برزیلی اعمال کرد.

بدین ترتیب واشنگتن متناسب با شرایط، تعرفه های گمرکی را افزایش یا کاهش می دهد. چند هفته قبل از انتخابات سراسری برزیل، دولت آمریکا که نامزد مورد حمایتش شخص سناتور فلاویو بولسونارو پسر بزرگ رئیس جمهور پیشین است، بر چندین محصول کشاورزی و معدنی از جمله فولاد،تعرفه ۳۷ در صدی وضع کرد. در واکنش دولت برزیل امکان اجرای «قانون عکس العمل متقابل» را مورد بررسی قرار می‌دهد در حالی که همچنان کانال مذاکره با مقام های آمریکایی را باز نگه داشته است.

در عرصه سیاسی نیز مقامات آمریکائی از صربه زدن ابایی ندارند و راهبردی را تعقیب می‌کنند که هدف آن تضعیف و بی‌اعتبار کردن نهاد های دمکراسی برزیل و بخصوص سیستم انتخاباتی و دستگاه قضایی آن است. آقای ترامپ بطور مستمر از دیوان عالی فدرال برزیل انتقاد می‌کند که دوست او را به ناحق محکوم کرده است. اکنون، آقای الکساندر دِ مورائِس قاضی ای که رأی به محکومیت بولسونارو داد، در مرکز هیاهوی یک رسوایی سیاسی – مالی احتمالی قرار گرفته است، پرونده ای که این نهاد را دچار بحران و تزلزل کرده است. واضح است که این وضعیت موجب خوشنودی پسر رئیس جمهور پیشین، جناح راست افراطی و واشنگتن است که در صدد تحریم قاضی مذکور می‌باشد.

این وقایع در شرایطی اتفاق می‌افتد که دکترین موسوم به « دونرو» ، واژه‌ای که از ترکیب دونالد و مونرو تشکیل شده است،وارد مرحلۀ تازه ای شده است. طبق این دکترین ایالات متحده آمریکا سه هدف را در زمینه سیاست خارجی در « حیات خلوت» قدیمی خود دنبال می‌کند : هدایت منابع استراتژیک منطقه به زنجیرۀ ارزش و تولید ایالات متحده ، وادار کردن دولتهای محلی به در نظر گرفتن خواسته‌های آمریکا در سیاست داخلی خود بویژه در زمینه قاچاق مواد مخدر و مهاجرت، بیرون راندن رقبایی که به این نیمکره تعلق ندارند – یعنی چین – از قاره آمریکا(۶). در ماه مارس گذشته، « سپر قاره آمریکا» تشکیل شد که کشور های تحت سلطۀ ترامپ، از خاویر میله آرژانتینی تا نایب بوکله السالوادوری در قالب یک ائتلاف امنیتی جدید گرد هم آمدند.این ائتلاف رسماً برای مبارزه با جرائم سازمان یافته فراملی و مبارزه با قاچاق اعلام شده و پس از پیوستن کلمبیا با رئیس جمهور جدید خود بنام آبلاردو دِلا اسپریِلا (Abelardo de la Espriella) نوزده عضو دارد.

واشنگتن در همین چهار چوب از ایجاد « نیروی عملیاتی مشترک بین نیروهای مسلح نیمکره غربی» خبر داده است که ماموریت آن گسترش عملیات موسوم به « نیزه جنوب » به سراسر قاره است، عملیاتی که هم‌اکنون در منطقه کارائیب در جریان است. از سوی دیگر وزارت امور خارجه آمریکا فهرست کارتل های آمریکای لاتین را بسط داده و آنرا تحت عنوان « سازمان تروریستی خارجی» طبقه بندی کرده است. این نامگذاری، از نظر حقوقی، دخالت نظامی نیروهای مسلح آمریکا را در خارج از مرزهای ملی توجیه می کند. در ماه مه گذشته آقای فلاویو بولسونارو به کاخ سفید رفت و درخواست کرد که این عنوان در مورد دو سازمان بنام های کوماندو وِرمِلو (Commando Vermelho ) و پریمرو کوماندو دا کاپیتال(Primeiro Commando da Capital) اعمال شود، در خواستی که پذیرفته شد.

آخرین سنگر چپ

وزیر امور خارجه آمریکا، آقای مارک روبیو طی سفر های مداومش در منطقه، بطور مکرر در مورد حضور چین در آمریکای لاتین هشدار می دهد. او از توافقات جدید در زمینه امنیتی خبر می دهد. وی در ۲ ژوئن گذشته در برابر کمیسیون خارجی مجلس سنا گفت:« این فوق‌العاده است که به استثنای نیکاراگوئه، کوبا و برزیل – هر چند که برزیل درگیر کارزار انتخاباتی است – منطقه ما مملو از هم پیمانان ایالات متحده است و رهبران آن دوستداران ایالات متحده هستند و در مسیری مطلوب برای آمریکا حرکت می کنند» (۷).

در چنین شرایطی در حالی که برزیل و اوروگوئه آخرین کشور های آمریکای لاتین هستند که توسط رهبران چپ گرا اداره می شوند، آیا برزیل اشتباه کرد که در تاریخ ۲۴ ژوئیه گذشته،از صدور ویزا برای دو مقام وزارت امور خارجه آمریکا خودداری کرد؟ آنها اعلام کرده بودند که قصد دارند ،در محل، با مسئولان نهاد های انتخاباتی، رهبران مذهبی و سازمانهای اجتماعی دیدار کنند. این تصمیم بلافاصله واشنگتن را به لغو ویزای سفیر برزیل در ایالات متحده واداشت. بطور نمادین،این اقدام تنها سه هفته قبل از کارزار انتخاباتی برای رئیس جمهور آینده صورت گرفت.اکنون پرسش این است : آیا در چند ماه آینده اداره بزرگترین اقتصاد آمریکای لاتین را کاندیدای مورد حمایت ترامپ یا رئیس جمهور فعلی بعهده خواهد گرفت؟

۱-

Lyndon B. Johnson, « Message to the new president of Brazil », ۲ avril 1964, The American Presidency Project, université de Californie, www.presidency.ucsb.edu

۲- Brazil-China trade hits record in 2025, reaching $171 billion », Global Times, Pékin, janvier 2026.

۳- مقاله

Perry Anderson, « Au Brésil, les arcanes d’un coup d’État judiciaire » Le Monde diplomatique, septembre 2019.

و مقاله « مقاومت یا تسلیم ؟ »، لوموند دیپماتیک، سپتامبر ۲۰۲۴ https://ir.mondediplo.com/2024/09/article5036

۴-

Andrew Fishman, Natalia Viana et Maryam Saleh, « Keep it confidential. The secret history of ,US involvement in Brazil’s scandal-wracked Operation Car Wash »,۱۲ mars 2020 https://theintercept.com

۵- Jean-Michel Quatrepoint, « Au nom de la loi… américaine », Le Monde diplomatique, janvier 2017.

۶- مقاله « ترامپ، دزد دریایی کارائیب » ،لوموند دیپلماتیک ژانویه ۲۰۲۶. https://ir.mondediplo.com/0000/00/article5561

۷-

Secretary of state Marco Rubio before the Senate Foreign Relations Committee on the FY27 department of state budget request », département d’État, 2 juin 2026, www.state.gov

*CHRISTOPHE VENTURA: نویسنده بیداری یک قاره. ژئوپولیتک آمریکای لاتین و کارائیب، انتشارات اَرمان کولن، پاریس ۲۰۱۴.

تاریخ انتشار : ۱۵ مهر, ۱۴۰۵ ۰:۲۳ ق٫ظ

آخرین نوشته‌ها:

لینک کوتاه

نظرات

Comments are closed.

شکست ترامپ؛ هشداری به جنگ‌طلبان و نشانه‌ای از قدرت جامعه

هیئت سیاسی ـ اجرایی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت): جامعه و نیروهای مدنی از طریق اعتراض، سازمان‌یابی و مشارکت سیاسی مسالمت‌آمیز و دموکراتیک می‌توانند معادلات قدرت را تغییر دهند و مانع یکه‌تازی نیروهای اقتدارگرا شوند. گسترش این روند در کشورهای دیگر نیز می‌تواند فرصت‌های تازه‌ای برای پیشروی و دستاوردهای بیشتر نیروهای دموکراتیک، عدالت‌خواه و صلح‌جو فراهم آورد.

ادامه »

ایران در آستانه فروپاشی: اعتراضات، عدم حقانیت حاکمان و بن‌بست‌های پیش‌رو…

شورای سردبیری کار: تجربه تمامی طول دوران حیات حکومت اسلامی نشان می‌دهد که هر موج سرکوب، به‌جای تثبیت پایدار نظام، پایگاه اجتماعی نظام را کوچک‌تر می‌کند، شمار بیشتری از شهروندان را به صف مخالفان می‌راند و پس از مدتی، اعتراضات گسترده‌تری دوباره سر برمی‌آورد. این بار اما فشار از پایین با خطر تشدید تنش در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نیز هم‌زمان شده است. در چنین فضایی، اسرائیل ـ با سابقه حملات تحریک آمیز و تلاش مستمر برای تضعیف جمهوری اسلامی ـ ممکن است اعتراضات داخلی را فرصتی برای ازسرگیری حملات علیه ایران تلقی کند. این هم‌زمانی نارضایتی داخلی و تهدید خارجی، معادله‌ای بسیار خطرناک برای کشور ما ایجاد کرده است.

مطالعه »

پیروزی زهران، پیروزی برنی: آیا این سوسیالیست‌ها راه میانه طلایی تازه‌ای پیش پای دموکرات‌ها گذاشته‌اند؟

برگردان: شهناز قراگزلو: اکنون سه شهر مهم آمریکا، نیویورک، واشنگتن دی‌سی و لس‌آنجلس، شهردارانی دارند که آشکارا خود را سوسیالیست معرفی می‌کنند. چنین وضعیتی تنها چند سال پیش، و حتی تا پیش از پیروزی ممدانی در نیویورک، کاملاً غیرقابل تصور بود.

مطالعه »

خاورمیانه‌ای که می‌توانست باشد، اگر یازده سپتامبر و هفت اکتبر نبود!

گودرز اقتداری: “یکی از پرسش‌های اساسی این تحلیل آن است که تا چه اندازه می‌توان تحولات خاورمیانه را به تصمیم‌های قدرت‌های خارجی نسبت داد. بدون تردید، آمریکا در تغییر ساختار منطقه پس از یازدهم سپتامبر نقشی تعیین‌کننده داشت. حمله به افغانستان و به‌ویژه اشغال عراق، تصمیم‌هایی بودند که آثار آنها به مرزهای این کشورها محدود نماند. در کنار نقش قدرت‌های خارجی، حکومت‌ها، احزاب، جنبش‌های اجتماعی و سازمان‌های مسلح منطقه نیز انتخاب‌هایی مستقل داشتند. سیاست‌های جمهوری اسلامی دربارهٔ برنامهٔ هسته‌ای، روابط با آمریکا، حضور منطقه‌ای و محدودیت‌های داخلی، نمونه‌ای از این نقش‌اند.”

مطالعه »
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

آخرین وداع با مهدی خان‌بابا تهرانی | مبارز راه آزادی، عدالت اجتماعی و جمهوری‌خواهی

پیروزی زهران، پیروزی برنی: آیا این سوسیالیست‌ها راه میانه طلایی تازه‌ای پیش پای دموکرات‌ها گذاشته‌اند؟

کتاب: انقلاب روسیه و تجربه اتحاد شوروی | از آرمان رهایی انسان تا تمرکز قدرت و فروپاشی| بهرام رحمانی

ضد‌امپریالیسم و ایستادگی در برابر امپریالیسم: نقدی بر ناگفته‌های نوشته دکتر سعید رهنما «کدام امپریالیسم؟ کدام ضد‌امپریالیسم؟»

سونامی آبی در انتخابات آمریکا؛ از منظر فایده‌گرایانه

خیابان امیری