۱۶ آذر، آذرخشی که سیاهی شب را شکست

خون شهیدان احمد قندچی، مصطفی بزرگ نیا ومهدی شریعت رضوی که در اعتراض به دخالت های انگلستان وآمریکا در ایران، درروز شانزدهم آذر ۱۳۳۲ سنگ فرش دانشکده ی فنی دانشگاه تهران را گلگون ساخت، سندی افتخار آمیز از روحیه ی استعمار ستیزی، استقلال طلبی، آزادی‌خواهی و عدالت جویی فرزندان این سرزمین را تا ابد در تاریخ به ثبت رسانید.

شانزدهم آبان سال ۱۳۳۲ کابینه ی زاهدی یعنی دولت برخاسته از کودتای ننگین ۲۸مرداد و دولت انگلستان برای تجدید روابط دو کشور که در جریان ملی شدن صنعت نفت توسط رهبر نهضت ملی ایران، دکتر محمد مصدق قطع شده بود، مخفیانه مذاکراتی را آغاز کردند. در ۲۴ آبان ماه اعلام شد که نیکسون از طرف آیزنهاور رئیس جمهورآمریکا به ایران خواهد آمد. دانشجویان آزادی خواه دانشگاه در جوی که به علت محاکمه مصدق رهبرنهضت ملی دردادگاه نظامی به شدت ملتهب بود، برآن شدند که پیام نفرت و انزجار خود را نسبت به آن رویدادها به حکومت کودتا نشان دهند. زاهدی دو روز پیش از ۱۶ آذر تجدید رابطه با انگلستان را رسما اعلام کرد و قرار شد که «دنیس رایت» کاردار سفارت انگلستان پس از چند روز به ایران بیاید پس از آن اعتراض هایی به وقوع پیوست که عده ای در بازار و دانشگاه بازداشت شدند. استقرار تجهیزات نظامی و سربازان مسلح در صبح ۱۶ آذر بیانگر حادثه ای بود که رژیم شاه آن را پیش بینی میکرد. پس از درگیری نیروهای نظامی با دانشجویان عده ی زیادی مجروح ۲۷ نفر دستگیر و سه دانشجو به شهادت رسیدند. روز پس از واقعه ی ۱۶ آذر نیکسون به ایران آمد و در همان دانشگاه، در همان دانشگاهی که سنگ فرشش به خون دانشجویان بی گناه و آزادی خواه رنگین بود دکترای افتخاری حقوق دریافت کرد. سرمقاله ی یکی از روزنامه های تهران با عنوان «سه قطره خون» نامه ای سرگشاده به نیکسون بود که در این سرمقاله گفته شده بود که «آقای نیکسون! وجود شما آنقدر گرامی و عزیز بود که در قدوم شما سه نفر از بهترین جوانان این کشور یعنی دانشجویان دانشگاه را قربانی کردند.»

در ترمینولوژی، دانشگاه را یکی از مهمترین و اساسی ترین مراکز تولید علم و تربیت نیروی انسانی جهت رفع نیازهای جوامع متمدن معرفی می کنند. ارتباط دانشگاه و جامعه در گروی مجموعه ی کنشهای جمعی دانشگاه همواره مورد توجه عمومی قرار می گیرد و حرکت جمعی دانشجویان در بستر تحولات سیاسی- اجتماعی «جنبش دانشجویی» نامیده می شود. یکی از کارکردهای اصلی جنبش دانشجویی رفع کاستی ها در جامعه است چرا که دانشجویان به عنوان قشر فرهیخته تلاش میکنند جهت رفع مشکلات و معضلات جامعه در چارچوب ایجاد جنبش های دانشجویی پیش قدم باشند به همین دلیل حاکمان جوامع غیردموکراتیک در جهت حفظ منافع خود سعی در ساختاری تحمیلی به جنبش های دانشجویی را دارند.

جبهه ملی ایران بر این باور است که فقر تئوریک، سطحی نگری، جو زدگی، روزمره گی، نبود و کمبود آموزش، سرپیچی از نظم تشکیلاتی، وا گرائی، انفعال، عمل کرد جزیره ای، عدم کادر سازی، عدم چهره سازی و عدم گردش نخبگان از مهمترین آسیب هایی است که می تواند بر بدنه ی جنبش دانشجویی از درون وارد گردد.

حاکمان قدرت نیز بایستی بر آن باشند که جنبش های دانشجویی را از نزدیک کردن به قدرت، ابزاری کردن، منعطف نبودن و دور کردن جنبش از رسانه های آزاد؛ بپرهیزند و امکانات نرم افزاری و سخت افزاری تولد، رشد و تداوم جنبش های دانشجویی را فراهم آورند.

جبهه ملی ایران با گرامی داشت روز شانزدهم آذر و شادباش به تمامی دانشجویان ایران خواستار فضایی آزاد در دانشگاه و ارائه ی آزادی بیان و پس از بیان به دانشجویان است.

پاینده و پیروز باد جنبش آزادی‌خواهانه دانشجویان ایران