نقش حیاتی زنان و دختران در جوامع علمی و فناوری

در تاریخ ۲۲ دسامبر ۲۰۱۵برابر با ۱ دی ماه ۱۳۹۴ خورشیدی, مجمع عمومی سازمان ملل قطعنامه ای را به منظور به رسمیت شناختن نقش حیاتی زنان و دختران در جوامع علمی و فناوری را  تصویب کرد. به همین منظور دستیابی به عدالت و برابری جنسیتی به عنوان اصل پنجم اهداف برنامه توسعه پایدار سال ۲۰۳۰, به عنوان چشم اندازی در برنامه ریزی و سیاست گذاریهای ملی پیش رو جوامع مختلف خواهد بود. ۱۱ فوریه به عنوان روز جهانی زنان و دختران در علوم پایه  نامگذاری شده است.

«نامگذاری این روز به همت سازمان آموزشی یونسکو و سازمانهای آموزشی دیگر که در پی تلاشهای خستگی ناپذیر زنان, بیشترین سهم را داشته‌اند که خواستار مشارکت زنان و دختران در آموزش و پرورش, برای فن آوری, مهندسی, ریاضیات و فعالیتهای تحقیقاتی در تمام سطوح مختلف علمی بودند »۱

یونسکو در تبریک این روز نوشت: برای سازمان آموزشی, علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد” یونسکو”, برابری جنسیتی یک اولویت جهانی است و حمایت از دختران جوان, آموزش و ارتقای توانایی آنان در عمل ساختن ایده های شان, اهرمی برای توسعه و صلح جهانی محسوب می‌شود. »۲

در حال حاضر زنان و دختران جوان, کمتر از سی درصد دانشمندان در سراسر جهان هستند. طبق داده های یونسکو, فقط حدود سی و پنج در صد از کل دانشجویان دختر در جهان در رشته‌های علوم طبیعی, فنی, مهندسی و ریاضیات فارغ التحصیل شده اند. »۳ «علم و برابری جنسیتی همواره یک مسئله اصلی برای سازمان ملل متحد بوده است, توانمندی سازی زنان و دختران نه تنها در توسعه اقتصادی جهان, بلکه در پیشرفت اهداف و دستور برنامه ۲۰۳۰ توسعه پایدار, حیاتی است. به زنان به طور معمول کمک های مالی تحقیقاتی کوچکتری نسبت به همکاران مرد خود داده می‌شود, در حالی که ۳۳.۳ درصد از کل محققان را نمایندگی میکند. »۴

آنتونیو گوتِیرِش دبیر کل سازمان ملل:

ما بار دیگر دیدیم در سال های گذشته و حال, زنان در علم نقش بسیار مهمی در مبارزه با کرونا دارند. زنان در گسترش دانش در مورد ویروس و توسعه روش های آزمایشگاهی و واکسن ها نقش مهمی داشته اند, به مناسبت این روز در علم امسال حول محور زنان دانشمند خواهد بود. »۵

در جامعه کنونی ایران زنان و دختران تحصیل کرده به صورت قابل توجه ای افزایش یافته است, اما آنها د ر عرصه های علمی راه زیادی تا برابری حقوق در فعالیت‌های آکادمیک و اقتصادی دارند. در سال ۹۱ مجلس شورای اسلامی ایران طرحی را ارائه داده است به نام سهمیه بندی جنسیتی که زنان و دختران جوان را, به نام حفظ قداست خانواده به طور علنی و رسمی از آموختن هفتاد رشته تحصیلی در دانشگاه محروم نموده است. « در کنکور سال گذشته, ۳۶ دانشگاه اقدام به حذف پذیرش زنان و دختران جوان کرده است, از جمله در رشته های مهندسی, عمران, ریاضیات, برخی از رشته های پزشکی, فیزیک, زمین شناسی,  باستان شناسی و غیره »۶

زنان و دختران نیمی از جمعیت جهان  می باشند:

در بسیاری از کشورهای جهان, ریاضیات, علوم کامپیوتری وعلوم طبیعی و فناوری تخصص های علمی مردانه تصور می شوند. تفکر سنتی و فرهنگ های محلی , فشارهای خانوادگی, ازدواج و شرایط زندگی زنان پس از ازدواج مشکلات زیادی را برای حضور دختران در عرصه‌های علمی ایجاد کرده اند.

اما زنان و دختران نیمی از جمعیت جهان  می باشند. آنها  نیمی از توانایی های جهان را نیز تشکیل می‌دهند. طبیعی است که  برای دستیابی به جهانی صلح آمیز همراه با توسعه سالم برای محیط زیست  و رشد اقتصادی پایدار جوامع بشری نیاز به  رشد برابر  توانایی های  علمی دختران و زنان را دارند.

زیرنویس:

۱. unesco.at
۲. namnak.com
۳. madanyatdaily.com
۴. un.org
۵. Unric.org
۶. seratnews. com