چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۰

چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۰

رابطۀ تنگاتنگ تبعیض جنسیتی با فقر زنان!

به نظر می‌رسد که اولویت حاکمیت به جای معیشت مردم و استفاده از امکانات برای بهتر کردن شرایط اقتصاد کشور "تار موی زنان" است. در حال حاضر گرانی‌ و بالارفتن نرخ کالا‌های اساسی، شرایط اقتصادی را برای مردم و طبقات مختلف دشوار کرده و بنا به گزارشات دولتی و جهانی، کشور گرفتار یک فقرزنانه است. بررسی مجدد و اعمال تغییرات در لایحۀ عفاف و حجاب توسط مجلس(۱۱) موجب بازتولید فقر خواهد شد. در واقع با پول مردم از طریق جرایم نقدی، جیب دولت را پر کرده و کسری بودجه را تامین می‌کنند، که این کار نه قانونی است و نه اخلاقی.

فقر یکی از بزرگ‌ترین مشکلاتی است که جهان با آن روبرو است. با این حال در سال‌های گذشته رشد اقتصادی در بسیاری از کشورها باعث شد تا  آن‌ها بتوانند از چرخۀ فقر خارج شوند. اما این مسئله در مورد ایران صادق نیست. درآمد سرانۀ ایرانیان در یک دهۀ گذشته به دلیل عوامل مختلفی مثل تحریم‌های اقتصادی، تورم مزمن، فساد ساختاری و نا کار آمدی حاکمیت برای فقرزدایی، نه ‌تنها در مسیر رشد قرار نگرفته، بلکه روند معکوسی داشته است. طبق آمارهای دولتی در سال ۱۴۰۲ حدود ۳۰‌ درصد از جمعیت ایران، نزدیک به ۲۶ میلیون نفر زیرخط فقر هستند(۱) . در شرایط فعلی خط فقر برای یک خانوادۀ ۴ نفره از مرز ۲۵ میلیون تومان بیشتر است (۲). علاوه‌ بر افزایش جمعیت فقیر،‌ شکاف و شدت فقر نیز به میزان معنا داری بالا رفته است.  با بالا رفتن شکاف درآمدی و اختلاف طبقاتی و توزیع غیرعادلانۀ منابع، بخش بیشتری از جامعه برای تامین ضروریات زندگی دچار محرومیت و زحمت می‌شوند که نیمی از این جمعیت فقیر زنان هستند.

زنان به طور مداوم کم‌تر از مردان درآمد دارند و این شکاف جنسیتی دستمزد در بیشتر کشورهای دنیا مشهود است و هیچ کشوری در جهان فرصت‌های برابر در نیروی کار را به زنان نمی‌دهد. در سطح جهان، زنان به ازای هر یک دلار پرداختی به مردان تنها ۷۷ سنت درآمد دارند (۳). طبق آمارهای دولتی در سال ۱۹۹۶حدود ۱۴درصد زنان با شغل مشابه دریافتی پایین‌تری از مردان داشتند و این اختلاف در سال ۱۴۰۱ به  ۴۶درصد رسیده که افزایش قابل توجهی است(۴).

درصد بالایی از زنان در اقتصاد غیررسمی حضور دارند و این مختص زنان کشورمان نیست بلکه تمامی زنان ساکن در مناطق در حال توسعه، همین وضعیت را دارند، منتها میزان آسیب‌پذیری زنان در ایران به خاطر قوانین تبعیض‌آمیز، بازار کار جنسیت‌زده و فرهنگ تحمیلی که شرایط تشویق‌کننده برای راندن زنان به فضای خانواده ایجاد می کنند، به مراتب بیش‌تر از سایر کشورها است.

زنان با اجرای طرح‌هایی از قبیل، دورکاری، استحدام نیمه‌وقت، بازنشستگی پیش ازموعد، تشویق به باروری بیشتر وتاکید بر نقش‌های سنتی مادری وهمسری، عملا از بازار کار ومشارکت سیاسی کنار گذاشته می‌شوند. از طرف دیگر، انجام دادن نقش‌های چندگانه در خانواده توسط زنان به فقر جنسیتی دامن می‌زند، به عنوان مثال مسئولیت اصلی مراقبت و نگهداری از کودکان و افراد سالمند یا بیمار در خانواده به عهدۀ زنان است، خدماتی که قاعدتا وظیفه سازمان‌های اجتماعی و دولت‌هاست. از این رو بسیاری از زنان ناچارند حین تلاش برای کسب درآمد و پیشرفت شغلی، مسئولیت‌های اصلی کارهای مراقبتی و کار خانگی را نیز به عهده داشته باشند. از آن‌جایی که زنان در حین کار حقوق کمتری دریافت کرده و در زمان  بچه‌داری ، مرخصی می‌گیرند، با مزایای بازنشستگی کمتر و نا امنی مالی بیشتر در سنین پیری مواجه می‌شوند. طبق گزارش بانک جهانی در ۶۲ کشور، زنان زودتر از مردان بازنشسته می‌شوند. به‌علاوه، مزایای بازنشستگی برای زنان، در دوره‌های غیبت از کار برای مراقبت از کودک، در ۸۱ کشور در نظر گرفته ‌نشده و محاسبه نمی‌شود. ایران نیز از این امر مستثنی نیست(۵).

بانک جهانی هر سال در رابطه با زنان، کسب‌کار، قانون و شکاف جنسیتی گزارش می‌دهد. گزارش جهانی شکاف جنسیتی بر اساس بررسی چهار شاخص مشــارکت اقتصادی، آموزش وســواد، بهداشت و توانمندی وحضور زنان در سیاست تدوین می‌شود. گزارش امسال ( ۲۰۲۳) شامل۱۴۶ کشور است(۶). بر اساس این گزارش، در شاخص میزان نابرابری در مشارکت اقتصادی ، ایران با رتبۀ ۱۴۴، یکی از بدترین کشورهای جهان است که زنان‌شان بدترین تبعیض‌های اقتصادی را متحمل می‌شوند و فرصت‌های شغلی محدود و بیشترین فاصله را از برابری جنسیتی دارند.

بر اساس همین گزارش، رتبۀ ایران در شاخص آموزش ۱۱۲، در شاخص بهداشت ۱۱۶ و در شاخص توانمندسازی  سیاسی۱۴۳ است. تاکنون هیچ زنی در دولت‌های ایران بعد از انقلاب عضو کابینه نبوده است. در همین راستا، تعداد دانشجویان زن ۶۱ درصد از کل جمعیت دانشجویی کشور را تشکیل می‌دهند. اما این افزایش در دانشگاه‌ها و پیشرفت‌های چشمگیر آنان با حضور در عرصه‌های دیگر اجتماعی، اقتصادی و سیاستی هم‌خوانی ندارد(۷). نرخ بیکاری زنان دو برابر مردان است(۸). نرخ مشارکت اقتصادی زنان ۱۴.۶ درصد در مقایسه با ۶۸.۶ درصد برای مردان یکی از پایین‌ترین نرخ‌های مشارکت در جهان است(۹). براساس داده‌های مرکز آمار ایران،  نرخ بیکاری جمعیت در حال تحصیل و فارغ‌التحصیل آموزش عالی در بهار سال جاری نرخ ۱۲.۹ درصدی را نشان می‌دهد که مردان ۹ درصد و زنان ۲۱.۹ درصد را به خود اختصاص داده‌اند(۱۰).

تبعیض‌های اقتصادی  و فرصت‌های شغلی، نبود فرصت‌های برابر و امکانات لازم برای رهایی از فقر، زنان را بیشتر از مردان در معرض محرومیت‌ قرار می‌دهد. از طرف دیگر، ثروت و منابع موجود در جامعه همیشه در اختیار مردان بوده و سهم زنان از مالکیت آنها همیشه اندک بوده است. عوامل فرهنگی و قانونی  در کشور بر پایه‌های اقتصادی و تحرک اجتماعی  زنان نیز تأثیر بسزایی دارد که باعث ایجاد فقر و تشدید آن می شود. زنان برای تغییر این موانع محدودیت‌های زیادی بر سر راه‌شان دارد.

از آنجایی که نابرابری‌های جنسیتی رابطۀ تنگاتنگ با فقر زنان و چرخۀ تولید و بازتولید فقر دارند، دست‌یابی به برابری جنسیتی از هر زمان دیگری حیاتی‌تر است. زنان بخش بسیار مهمی از سرمایه‌های امروز کشور هستند و به‌عنوان  یک عامل تغییر در جامعه  در تمامی عرصه‌ها از پتانسیل بالایی برخوردارند. نظام حکمرانی نباید نیمی از ظرفیت‌های انسانی خود را برای دستیابی به رشد اقتصاد کنار بگذارد. تضمین حقوق زنان و دختران در همۀ ابعاد زندگی تنها راه تأمین امنیت اقتصادی و عادلانه و جهانی سالم برای نسل های آینده است.

اما به نظر می‌رسد که اولویت حاکمیت به جای معیشت مردم و استفاده از امکانات برای بهتر کردن شرایط اقتصاد کشور “تار موی زنان” است. در حال حاضر گرانی‌ و بالارفتن نرخ کالا‌های اساسی، شرایط اقتصادی را برای مردم و طبقات مختلف دشوار کرده و بنا به گزارشات دولتی و جهانی، کشور گرفتار یک فقرزنانه است. بررسی مجدد و اعمال تغییرات در لایحۀ عفاف و حجاب توسط مجلس(۱۱) موجب بازتولید فقر خواهد شد. در واقع با پول مردم از طریق جرایم نقدی، جیب دولت را پر کرده و کسری بودجه را تامین می‌کنند، که این کار نه قانونی است و نه اخلاقی.

منابع:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

تاریخ انتشار : ۲۶ اسفند, ۱۴۰۲ ۳:۴۴ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

اگر در دهه ۱۹۳۰ زندگی می کردیم، به عنوان اروپایی‌ آزار و اذیت یهودیان را اولویت اصلی خود قرار می دادیم. اگر این زمان نسل کشی در رواندا یا بوسنی بود، ما آنها را در اولویت اول قرار می دادیم. این وظیفه ماست.

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

قرار گرفتن جامعه و کشور ما در مسیر توسعه پایدار و تامین زندگی عادلانه، سبز، شاداب و بهتر برای مردم، بویژه کارگران و زحمت‌کشان جامعه، در گرو حل مهم‌ترین مساله آزادی و دمکراسی و مشارکت واقعی مردم در اخذ تصمیمات، نه در حرف، بلکه واقعاً در عمل است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

بانک مرکزی جمهوری اسلامی با گذشت ۳۳ روز از سال ۱۴۰۳، هنوز نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ را رسما اعلام نکرده است، که می‌تواند به تلاش‌ دولتی‌ها برای دستکاری آمار‌های ارائه‌شده مربوط باشد، اما بر اساس جدولی که بانک مرکزی برای محاسبه تادیه بدهی و مهریه به دادگاه‌ها ارائه کرده، نرخ تورم سال ۱۴۰۲ برابر با ۵۲.۳ دهم درصد اعلام شده است.

نخل ها ایستاده میمیرند

نخل ها را شمردیم، همه ایستاده بودند،

سر بلند و سرفراز،

سبز گشتند، به سر سبزی جنگل های شمال،

ماندند، سربلند، چون نخل های جنوب،

گرچه تلخ بود، مرگ آن یاران،

اما ققنوس و ستاره گشتند،

آفریدند به نام، در تاریخ، و شکوفا گشتند،

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

سیاست حجاب اجباری یک سیاستِ شکست خورده است

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

نخل ها ایستاده میمیرند

چرا باید ثروتِ بی‌اندازه‌ی شخصی را محدود کرد؟