چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۷

چهارشنبه ۵ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۹:۲۷

پاییز یک پدرسالار

حتی یک رهبر مطلقه توانمند نیز می‌تواند دچار شکست شود. رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه در آستانه هفتاد سالگی، تلخ‌ترین شکست  دوران طولانی حرفه سیاسی خود را متحمل شد.

در شامگاه ۳۱ مارس، ترکیه آب و هوای «پاییزی پدرسالارانه» داشت.
این عنوان را از رمان معروفی از گابریل گارسیا مارکز به‌عاریت می‌گیرم.
“پدرسالار” مورد بحث من رجب طیب اردوغان، رئیس جمهور ترکیه است که با رسیدن به آستانه هفتاد سالگی، تلخ‌ترین شکست  دوران طولانی حرفه سیاسی خود را متحمل شد.. به‌طرز متناقضی، این مایوس شدن در انتخابات محلی تنها ده ماه پس از تائید اردوغان به عنوان رهبر کشور رخ داد. پس از بیست سال حضور در قدرت، آن پیروزی نشان از آن داشت که رئیس حزب اسلامی- محافظه‌کار “عدالت و توسعه” هنوز به پایان خط نرسیده است.
به‌همین دلیل است که شکست نامزدهای حزب عدالت و توسعه در ۳۱ مارس در استانبول، آنکارا و بسیاری از شهرهای دیگر، از جمله در سنگری مثل آناتولی، بسیار مهم است. به خصوص در استانبول، جایی که رئیس جمهور شخصاً مبارزات انتخاباتی را انجام داد و نامزد حزب عدالت و توسعه از شهردار مستعفی اکرم امام اوغلو، از حزب جمهوری خواه خلق (CHP) عقب ماند.
قابل ذکر است که اپوزیسیون ترکیه دارای هیچ خانه سیاسی نیست.
اردوغان، شهردار سابق کلانشهر ترکیه ، پیروزی در استانبول را کلید پیروزی ملی اعلام کرده بود. از این نظر شکست حزب او دردناکتر به نظر می رسد. از آنجا که این انتخابات محلی بود و نه ملی، بنابراین نباید بر اهمیت آن اغراق کرد. با این حال، رای دادن و انتخابات به ما یادآوری می‌کند که حتی در یک کشور استبدادی، قدرت سیاسی می‌تواند ضعیف شده و حتی سقوط کند.
اردوغان جزو دسته «مردان قوی» است که با تلاش برای کم‌اهمیت دادن به ظواهر خالص دمکراسی، دموکراسی را تضعیف می‌کنند.
در طول دو دهه، رئیس جمهور با دقت، آزادی مطبوعات را برچیده، مخالفان پارلمانی (که یکی از رهبران اصلی آن، صلاح الدین دمیرتاش، از سال ۲۰۱۶ در زندان به سر می برد)، را در هم کوبیده و رهبران ارتش، قوه قضائیه و … را پاکسازی کرده است. آموزش و پرورش و قوه قضائیه و در نهایت جامعه مدنی را خفه کرده است. عثمان کاوالا، نیکوکار معروف، هفت سال است که در بازداشت به‌سر می‌برد.
با این حال، حتی یک رهبر مطلقه توانمند نیز می‌تواند دچار شکست شود. هم‌چنان که نتیجه ایین انتخابات محلی در ترکیه نشان داد، شاید بتوان پایان یک سلطنت را اعلام کرد. حتی اگر اردوغان هنوز چهار سال از دوران ریاستش باقی مانده باشد.

در افول اردوغان عواملی چند، نخست از همه اقتصاد، با تورم ۶۰ درصدی و سیاست مالی مشکوک، نقش داشته‌اند؛ اما ما نمی توانیم فرسودگی قدرت و فساد ناشی از آن را فراموش کنیم.
در این زمینه، بین رژیم هایی که دیکتاتوری شده اند – مانند رژیم ولادیمیر پوتین که اکنون بدون کوچکترین خطری با انتخابات روبرو می شود – و رژیم های استبدادی یا غیرلیبرال که فضای مانور را برای اپوزیسیون سیاسی باقی می گذارد، ضروری تمایز قائل شد.
لهستان که در سال ۲۰۱۵ توسط فوق محافظه کاران “قانون و عدالت ” (PIS) فتح شد، از روش اردوغان با تحمیل کنترل خود بر رسانه‌ها و قوه قضائیه در تلاش برای تضمین طول عمر خود پیروی کرده است. اما در ماه اکتبر حزب حاکم توسط لیبرال‌ها به رهبری دونالد تاسک شکست خورد. در برزیل، سال گذشته، تراز مالی وحشتناک دولت به لولا این امکان را داد که ژایر بولسونارو را که برای ماندن در قدرت سعی در انجام یک کودتا داشت را شکست دهد.
فشارهای بین‌المللی، مانند فشارهایی که اروپا در گذشته بر لهستان و در زمان‌های اخیر بر مجارستان اعمال کرده است، به دموکراسی اجازه می‌دهد تا زنده بماند و امکان وجود جابجایی قدرت را زنده نگه دارد.

این اهمیت پیروزی اپوزیسیون جمهوری‌خواه در ترکیه است. با استفاده از استعاره گابریل گارسیا مارکز، ما با “پاییز”ی روبه‌رو هستیم که پایان احتمالی قدرت اردوغان را اعلام می‌کند.

۲ آوریل ۲۰۲۴
فرانس اینتر
برگردان: سعید مقیسه‌ای

تاریخ انتشار : ۱۵ فروردین, ۱۴۰۳ ۰:۱۲ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

اگر در دهه ۱۹۳۰ زندگی می کردیم، به عنوان اروپایی‌ آزار و اذیت یهودیان را اولویت اصلی خود قرار می دادیم. اگر این زمان نسل کشی در رواندا یا بوسنی بود، ما آنها را در اولویت اول قرار می دادیم. این وظیفه ماست.

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

قرار گرفتن جامعه و کشور ما در مسیر توسعه پایدار و تامین زندگی عادلانه، سبز، شاداب و بهتر برای مردم، بویژه کارگران و زحمت‌کشان جامعه، در گرو حل مهم‌ترین مساله آزادی و دمکراسی و مشارکت واقعی مردم در اخذ تصمیمات، نه در حرف، بلکه واقعاً در عمل است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

بانک مرکزی جمهوری اسلامی با گذشت ۳۳ روز از سال ۱۴۰۳، هنوز نرخ تورم سالانه در سال ۱۴۰۲ را رسما اعلام نکرده است، که می‌تواند به تلاش‌ دولتی‌ها برای دستکاری آمار‌های ارائه‌شده مربوط باشد، اما بر اساس جدولی که بانک مرکزی برای محاسبه تادیه بدهی و مهریه به دادگاه‌ها ارائه کرده، نرخ تورم سال ۱۴۰۲ برابر با ۵۲.۳ دهم درصد اعلام شده است.

نخل ها ایستاده میمیرند

نخل ها را شمردیم، همه ایستاده بودند،

سر بلند و سرفراز،

سبز گشتند، به سر سبزی جنگل های شمال،

ماندند، سربلند، چون نخل های جنوب،

گرچه تلخ بود، مرگ آن یاران،

اما ققنوس و ستاره گشتند،

آفریدند به نام، در تاریخ، و شکوفا گشتند،

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

یانیس واروفاکیس اجازه نمی‌دهد که دهانش را ببندند!

سیاست حجاب اجباری یک سیاستِ شکست خورده است

مهمترین مساله در کشور ما هنوز و همچنان آزادی و دمکراسی است.

تورم ۵۲.۳ درصدی ۱۴۰۲ رکورد ۸۰ سال اخیر را شکست!

نخل ها ایستاده میمیرند

چرا باید ثروتِ بی‌اندازه‌ی شخصی را محدود کرد؟