|
Getting your Trinity Audio player ready...
|
۲۷ خرداد ۱۴۰۵
از ساعات پایانی روز یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ با اعلام «توافق صلح میان ایالات متحدۀ آمریکا و جمهوری اسلامی ایران حاصل شده … دو طرف پایان فوری و دائمی عملیات نظامی در تمام جبههها از جمله لبنان را اعلام کردهاند» از سوی نخستوزیر پاکستان شهباز شریف [۱] و با تایید نهایی شدن متن یادداشت تفاهم از سوی دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی [۲]، دوماه مذاکرۀ مرحلۀ نخست به نتیجۀ توافق روی یادداشت تفاهم مبنی بر پایان جنگ رسیده، دورۀ جدیدی آغاز و جبهۀ اصلی مبارزه با آمریکا و اسراییل از جبهۀ جنگ به جبهۀ دیپلماسی منتقل شده است.
عدم پایبندی آمریکا به مذاکره سبب شد ایران دنبال راهی باشد برای محدود کردن امکانات آمریکا برای نقض عهد. آمریکا در همین یکسالۀ گذشته دوبار میز مذاکره را بهتوپ بست و همراه با اسراییل به ایران حمله کرد. یکبار ۲۳ خرداد ۱۴۰۴، که منجر به جنگ ویرانگر دوازدهروزه شد؛ بار دوم ۹ اسفند ۱۴۰۴، درست هنگامی که بهقول وزیر خارجۀ عمان توافق در حد امضا کردن حاصل شده بود، با جنایت وحشتناک کشتار ۱۷۰ کودک مدرسهای، که آغازی بود بر جنگی چهلروزه و بازهم ویرانگر.
تدبیر ایران دومرحلهای کردن مذاکره بود. وزیر امور خارجه عراقچی میگوید «ما نهایتاً تصمیم گرفتیم که مذاکرات را به دو مرحله تقسیم کنیم. در مرحله اول، موضوع خاتمه جنگ، بحث تنگه هرمز، محاصره دریایی، موضوعاتی که مربوط به آزادسازی وجوه مسدودشده ایران است، موضوع بازسازی و مسائل مشابه آن را مذاکره کنیم و به یک یادداشت تفاهم برسیم. پس از آن، مذاکرات به مدت ۶۰ روز ادامه پیدا خواهد کرد تا به یک توافق نهایی برسیم. در توافق نهایی، درباره موضوعات هستهای و لغو تحریمها تصمیمگیری خواهد شد و ما به جمعبندی نهایی خواهیم رسید» [۳]. اکنون که مرحلۀ نخست مذاکرات به نتیجه رسیده، به گفتۀ معاون سیاسی وزیر امور خارجه تخت روانچی، روز جمعه ۲۹ خرداد «در سوییس پس از اینکه مسئله امضا[ی] (تفاهمنامه پاکستان) انجام شد، مذاکرات [در بارۀ توافق نهایی] شروع خواهدشد» [۴].
ملت ایران و دلاوران رزمندهاش، هم در جنگ چهلروزه و هم در آتشبس ناپایدار و پرتنش شصتروزه، با تجاوزگران آمریکایی و اسراییلی مبارزه کردند و با وجود تحمل خسارتهای سنگین و دردناک، بهویژه خسارتهای انسانی و جان باختن هزاران انسان از جمله کودکان، توانستند دستاوردهای فراوانی را متحقق کنند. کوچکترین دستاورد از نظر نگارنده این است که شرط طلایی ایران مبنی بر اینکه “در بارۀ موضوعات هستهای زمانی حاضر به مذاکرهایم که جنگ و تهدید به جنگ در میان نباشد” برآورده شد. آمریکا با پذیرفتن اینکه مذاکره در مورد موضوعات هستهای پس از پایان جنگ و در فضای تعهد به عدم آغاز جنگی دیگر صورت گیرد، در حقیقت اعتراف کرد که تجاوز نظامی به ایران برای بهاصطلاح “جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای” غلط بوده و در عمل نیز به سرانجامی نرسیده است.
و دو دستاورد بسیار بزرگ بهباور من عبارتند از:
(الف) یکی از بزرگترین دستاوردها این است که ملت ایران به همۀ حکومتها و جریانهای دشمن و بدخواه ایران تفهیم کرد که برای حل مشکلاتاش، از جمله اختلافات اساسیاش با حکومت، نه به “قیم” نیاز دارد نه به “ناجی” بیگانه.
(ب) یکی دیگر از بزرگترین دستاوردها افزایش بسیار زیاد احترامی است که جهانیان برای ایران و ایرانی قائلاند. احترامی که امروز جهانیان به ملت ایران نشان میدهند بسیار بیشتر است از پیش آغاز جنگ. اکنون در جهان ایستادگی و شجاعت ایرانیان مورد تحسین قرار میگیرد. اکنون مردم جهان به ملت ایران بهعنوان قهرمان مینگرند و به وفور بر زبان میآورند. اکنون در منطقه و در بین کشورهای همسایه ایران بهعنوان قدرت تعیینکننده نگریسته میشود.
بهگمان نگارنده پاسداری از دستاوردها وظایف سنگینی را هم در سپهر ملی و هم در سپهر فراملی بر دوش ایران میگذارد که باید در مورد آنها جداگانه و بهتفصیل و با دقت و وسواس بحث کرد. اما لازم میدانم یک پیشنهاد ارائه داده و دو نکتۀ بسیار مهم را مطرح کنم.
پیشنهاد میکنم ایران اعلام کند تنگۀ هرمز فقط گذرگاه صلح خواهد بود و هیچ شناور رزمی متعلق به کشورهایی غیر از کشورهای حوزۀ خلیج فارس اجازۀ عبور از تنگۀ هرمز را نخواهند داشت. این امر نیازمند هماهنگی با کشور عمان است و در ادامه میتواند هستۀ یک پیمان صلح و امنیت منظقهای و تعهد به حل اختلافات تنها از طرق سیاسی با شرکت ایران، عراق، امارات متحدۀ عربی، عربستان، کویت، قطر، بحرین و عمان شود.
و دو نکتۀ بسیار مهم از نظر نگارنده:
۱ – امیدوارم از همین امروز حکومت با تجدید نظر اساسی و تغییرات بسیار اساسی همۀ تواناش را برای در کنار ملت بودن و در خدمت ملت بودن بهکار گیرد. میزان در کنار ملت بودن و در خدمت ملت بودن نیز با میزان رضایت ملت سنجیده میشود و نه با “از ظن خود یار” مردم شدن حکومت.
۲ – امیدوارم ملت و نهادهای گوناگون جامعۀ شهروندی (جامعۀ مدنی)، بهشمول احزاب و سازمانهای سیاسی میهندوست و مردمی، بیش از پیش به مبارزۀ سازمانیافته و تاثیرگذار در راستای مردمسالاری و عدالت اجتماعی روی آورند و در این راستا برخورد مشخص با مشکلات و بحرانهای اجتماعی و کوشش برای یافتن راهها و امکانات مشخص برای گذر از آنها و ارائۀ راهحلها به جامعه و جلب افکار عمومی را مطمح نظر قرار دهند.
+++++++++++++++++++++++++++++++
پانویسها:
[۱] https://www.irna.ir/news/86182839
(ساعت انتشار خبر در ایرنا ساعت یک بامداد دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵)
[۲] https://www.irna.ir/news/86182872
در ساعات پایانی روز یکشنبه ۲۴ خرداد ۱۴۰۵ دبیرخانه شورای عالی امنیت ملی با صدور بیانیهای اطلاع داد «جمهوری اسلامی ایران … متن یادداشت تفاهم در خصوص مذاکرات پایان جنگ (مذاکرات اسلام آباد) را میان ایران و امریکا در شامگاه ۲۴ خرداد ماه، نهایی کرد».
(ساعت انتشار خبر در ایرنا حدود ساعت دوونیم بامداد دوشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۵)
