“مانیفست برای صلح” نه ساده لوحانه است و نه غیر اخلاقی

یک میلیون امضاء و تومار برای صلح و توقف جنگ

این روزها انگشت اشاره هزاران نفر به سوی آلیس شوارتزر و زهرا واگن کنشت نشانه رفته است. آن ها  یک مانیفست برای صلح را نوشته اند که با گذشت یک هفته، توسط بیش از  یک میلیون نفر در آلمان امضاء شده است. ۶۹ نفر اول افراد امضاء کننده، شامل افراد متفاوتی مانند پیتر گوویلر از حزب سوسیال مسیحی آلمان CSU و پیتر برانت مورخ از حزب سوسیال دموکرات، مارگوت کیسمن رئیس سابق شورای کلیسای ایوانگلیش آلمان، آنته وویلر استاد الهیات از حزب سبزها، معاون سابق رئیس پارلمان، به علاوه راینهارد می، موسیقیدان و گونتر ورهوگن سیاستمدار حزب سوسیال دموکرات، معاون سابق کمیسیون اتحادیه اروپا می باشند. مانیفست برای صلح به همه  آن دسته از سیاستمدارانی که به تشدید جنگ اوکراین پا فشاری می کنند، نسبت به بحرانی شدن جنگ و لغزش به سوی جنگ جهانی دیگر و در نهایت بروز غیر قابل کنترل یک جنگ هسته ای “هشدار می دهد و از پایان دادن به جنگ در پشت میز مذاکره حمایت می کند. “مانیفست برای صلح” از صدر اعظم آلمان می خواهد که “خود را در راس یک اتحاد قوی برای آتش بس و ایجاد فضایی برای تامین یک صلح پایدار قرار دهد”.

هاینریش بل، نویسنده صلحجو و مبارزی جدی علیه خشونت نظامی بود، داما او رویا پرداز نبود! و می دانست که نباید برای یک دیکتاتور دعا کرد. اما همچنین می دانست که نیروی نظامی هرگز صلح را به ارمغان نمی آورد. تانک ها، توپ ها، نارنجک ها و موشک ها می توانند از تهدیدات مرگبار جلو گیری کنند، می توانند جلوی گسترش جنایت های ناشی از جنگ را بگیرند و به استبداد خاتمه دهند. اما آن ها نمی توانند صلح را به ارمغان بیاورند. باید تاکید نمود که کارشکنی های حزب سبز های آلمان در برگزاری تظاهرات صلح در برلین، نشانگر جهتی است که ایستاده اند.

هاینریش بل با بازدارندگی مخالف بود، زیرا اهرم بازدارندگی بر پایه هایی استوار است که اطمینان بخش نیست و هیچ کسی نمی تواند کنترل کند. بنابر این او نسبت به تشدید مارپیچ  های گذار به یک صلح پایدار هشدار می داد. آن چه که توصیه می شد، در فضای نیمه بحرانی جنگ سرد بود، اما اکنون در بازار داغ جنگ روسیه و اوکراین، می باید تمهیدات به غایت بیشتری در جهت تامین صلح اعمال گردد. هاینریش بل  در آن زمان باید انتقادات زیادی را تحمل می کرد. در مراسم اهدای جایزه نوبل ادبیات، او در سخنرانی خود به این نکته اشاره کرد که: از میان “انبوه انگشتان اشاره آلمانی ها” و بسیاری از ناباوری ها گذر کرده است و این امر برای ۵۰ سال پیش، نتیجه ای مثبت داشت. اما امروز بنیاد حزب سبز ها که  نام هاینریش بل را یدک می کشد، میدان بازی جنگ طلب ها، صدور اسلحه و مخالفان  صلح شده است.

“مانیفست برای صلح” تلاش می کند تا عدالت را در قانون اساسی رعایت کند

به طور خلاصه؛ “مانیفست برای صلح”، تلاش می کند تا قانون اساسی را رعایت کند، در واقع قانون اساسی، بر مدار یک قانون اساسی صلح طلبانه تنظیم شده است. یعنی جهت فرمان آن، تعهد و خدمت به “صلح جهان” است و همه حقوق اساسی، از جمله آزادی های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی، به خاطر صلح به وجود آمده است. بنابراین، اگر کسی صلح را جدی می گیرد، باور دارد که در راه رسیدن به آرامش قدم برداشته است، 

بحث در مورد مسائل اساسی مانند صلح به شدت مورد نیاز زمانه است

مانیفست آلیس شوارتزر و زهرا واگن کنشت توسط کسانی که خواستار تحویل بیشتر و سریع تر تسلیحات نظامی به اوکراین هستند به شدت مورد سرزنش و انتقاد قرار گرفته است. منتقدان “مانیفست برای صلح” مدعی هستند که هیچ جایگزینی برای تحویل تانک های لئوپارد، هواپیماهای جنگی و موشک های دور برد وجود ندارد. در واقع وانمود می کنند که کلید واژه و راه حل حقیقت در دست آن ها است. و بر همین اساس هم تمایل به گفتگو ندارند و در راه صلح سنگ اندازی می کنند. اما باید بحث کرد، باید برای یافتن راه درست مبارزه کرد، زیرا مسائل اساسی امروز و آینده ما در خطر افتاده اند و اکنون، هنگام مبارزه جدی برای برون رفت از بحران موجود است. نباید اجازه داد تا صدای ویرانگر جنگ افروزان، در لفافه های دیپلماتیک  پنهان بماند.

کسی که به تشدید تنش هشدار دهد، احمق  و ترسو نیست

بحث های ما باید با منطق استبداد و تسلط ، تلقین بدخواهانه و تحقیر نفرت انگیز مخالفان، متفاوت باشد. عجیب است که لفاظی های عملا جنگ طلبانه ایدئولوژیک، برای برخی از گروه های اجتماعی بیانگر اخلاق و نمایانگر ایستادن در جبهه درست تاریخ است! اما لفاظی های  صلح طلبانه، به عنوان بیان بی اخلاقی و عدم توجه به منافع ملی تعبیر می گردد. وقتی به افرادی که تشدید تنش را ترویج می کنند، با هوش و شجاع و کسانی را که نسبت به خطر تشدید مارپیچ  راه صلح هشدار می دهند، احمق و بز دل می گویند، نشانه های خوبی برای تامین صلح نیست. زمانی هم که کلماتی مانند سازش، آتش بس و مذاکرات صلح، به عنوان ابراز همدردی با پوتین تلقی شوند، فضای روابط فی مابین، مسموم و کشنده است. به عقیده مخالفان، مذاکره و مفاد “مانیفست برای صلح”، بعید و دور ازذهن است. زیرا طرف های متخاصم حاضر به مذاکره نیستند. این سرنوشت گرایی، خطرناک است. می توان و باید در مورد تمایل به مذاکره ، مذاکره کرد. این طرح بسیار امید وار کننده تر از طرح بمباران صلح است.

منبع:
 der “Süddeutschen Zeitung“

دو شنبه ۱۵ اسفند ماه ۱۴۰۱- ۶ مارس ۲۰۲۳