دوشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۴:۳۹

دوشنبه ۱ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۴:۳۹

غم دیگر
شنیدستم غمم را میخوری، این هم غم دیگر، دلت بر ماتمم می‌سوزد، این هم ماتم دیگر
۳۱ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: ابوالقاسم لاهوتی
نویسنده: ابوالقاسم لاهوتی
پایان تلخ یک ریاست جمهوری
بایدن می‌داند که باید برود، اما این بدان معنا نیست که از این موضوع خوشحال است. ننسی پلوسی کسی بود که با هوش و ذکاوت سیاسی به رئیس‌جمهور گفت که...
۳۱ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: سیمور هرش - برگردان : گودرز اقتداری
نویسنده: سیمور هرش - برگردان : گودرز اقتداری
کاش میشد
کاش میشد چهره ها رنگ پریشانی نداشت، برق تیز خنجر و کینه نداشت. مثل دریا بود شفاف و زلال، مثل ابریشم نرم لطیف
۳۱ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: کاوه داد
نویسنده: کاوه داد
نهادهای مدنی و نقش آنها در تحولات آینده کشور
ایجاد، تقویت و توسعه و حفظ نهادهای مدنی و تشکل‌های صنفی و سیاسی باید در کانون برنامه های افراد، شخصیت ها و احزاب و سازمان ها قرار داشته باشد، چه...
۳۱ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: گروە خرداد، هواداران سازمان فداییان خلق ایران اکثریت ـ داخل کشور
نویسنده: گروە خرداد، هواداران سازمان فداییان خلق ایران اکثریت ـ داخل کشور
بیانیه دادگاه بین المللی دادگستری- ۱۹ جولای ۲۰۲۴
بر اساس بیانیۀ دادگاه بین‌المللی دادگستری، سیاست‌های شهرک‌سازی و بهره‌برداری اسرائیل از منابع طبیعی در سرزمین‌های فلسطینی نقض قوانین بین‌المللی است. دادگاه، گسترش قوانین اسرائیل به کرانۀ باختری و بیت‌المقدس...
۳۰ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: محسن نجات حسینی
نویسنده: محسن نجات حسینی
سیاست‌گریزی زنان یا سیاستِ گریزِ دولت از زنان
قوانین نابرابر، عدم حمایت‌های لازم و محیط‌های مردسالارانه، زنان را از مشارکت فعال در سیاست بازمی‌دارد. حضور کم‌رنگ زنان در سیاست به معنای نبود صدای نیمی از جمعیت در تصمیم‌گیری‌های...
۳۰ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: زری
نویسنده: زری
نگاره‌ها
نسل‌ها می‌آیند ومی‌روند؛ گاه مبارزه می‌کنند برای زندگی. گروهی کوچ می‌کنند با دل در گرو خاک آبا و اجدادی ... و شاید اندکی تاریخ و سرنوشت بسازند. حاکمان هم گاه...
۳۰ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: پهلوان
نویسنده: پهلوان

انسان سازنده است که جهان را ساخته شده می بیند

خاستگاهی برای علوم انسانی و اجتماعی در تجربه ایران

در سال پنجاه و هفت، حضور میلیونی و "چند قشر و طبقاتی" در خیابانها، عملا، پایان این دوره هزار ساله رکود و افول و عمق استهلاک و اضمحلال را اعلان کرده و بنمایش میگذارد. بالاخره، "سقف را شکافتند" که طرحی نو انداخته شود. علوم انسانی اجتماعی ایران باید از این زمان شروع شود زیرا مبداء " ایران جدید" است

ضرورت علوم انسانی واجتماعی از این واقعیت نشئات میگیرد که هرگونه تغییر یا تحول اجتماعی اجبارا، مشابهت با ساختن در موقعیت “خانه کلنگی” دارد. بهمین دلیل، دگرگونی کلیت در کلیت فقط یک وضعیت ذهنی است که ویژه مرحله پایانی دوره مستقر پیشین است که کم و بیش ناتوانی در باز تولید خویش را در گردش امور بروز داده است و در پی “ساختن” تصویری از این واقعیت در رهگذر اندیشه میباشد. اما چنین چیزی در مرز ممکن و نا ممکن قرار دارد زیرا از یکسو، مستقر مستهلک است و از سوی دیگر جانشین آن نا آشنا در “خانه کلنگی” تصور ساختمان جانشین بسیار مشگل تر از”غیر ممکن” میباشد. بهمین جهت ساختمان جدید، تنها در تصور یک زمین خالی و بصورت یک کلیت تجزیه ناپذیرامکان و تنها بعنوان یک امکان ذهنی شکل میگیرد. جانشین در ذهن، بهیچوجه صورت بازسازی واقعیت در رهگذر اندیشه را ندارد زیرا این واقعیت موجود نیست و بعلاوه روند ساختن جانشین، همزمان، روند این باز سازی نیز میباشد. این جانشین چیزی بین توهم تا تخیل و در مراحل پیشرفته تر، تخیل هدفمند بعنوان مقدمه بازسازی در رهگذر اندیشه (شکلگیری خود اندیشه نیز) میباشد. در واقع هنوز بعنوان “ممکن- محتمل شدنی” خودنمایی نمی کند. و اما مستقر مستهلک عکس این روند را طی می کند زیرا ساخته شده ایست که در رهگذر اندیشه نیز باز سازی شده است و به استقرار ماندگار دست یافته است. اگر باهمان تسلسل فوق در جهت عکس بیان کنیم، این مستقر مستهلک چیزی بین “شده محتمل ممکن” تا تخیل هدفمند، و بالاخره در مراحل پیشرفته تر، تخیل و توهم قرار دارد. نکته بسیار مهم این است که این مسیر به بازسازی در روند اندیشه منتهی نمی شود بلکه به اضمحلال اندیشه بازسازی شده پیشین گذر می کند. این همان وضعیت “عدم” میباشد، یعنی، موقعیتی که مستقر مستهلک خاستگاه اندیشگی ساخته شدن خویش را نیز از دست می دهد. در این مرحله تمام ساکنین مستقر مستهلک حضور عادتی (سنت) دارند، در حالیکه در روند ساختن جانشین، حضور بصورت پیوستن بروز می یابد. در میانه بین این “عدم” و “شدن” اضمحلال عینی و ذهنی مستقر مستهلک شده و شکلگیری جانشین مرز بین تخریب و ساختن، توهم و اندیشه، اضمحلال و استقرار، خشونت و آرامش، و بالاخره جنایت و جهد دایم در نوسان می باشد. از جانبی دیگر، دولت (استیت) بعنوان نهادشد گی (اینستیتوسیونالیزاسیون) یک دوره تاریخی وجود ندارد، یا در نطفه عناصر سازنده اش در حال شکلگیری هستند. حکومت (گاورنمنت) بعنوان اعمال کننده اقتدار این دوره تاریخی جانشین، نیز اساسا همان شیوه ها و ابزار استقرار مستهلک دوره تاریخی پیشین تا مرز پیشگیری از هم پاشید گی شیرازه همزیستی جمعی را بکار می برد. این وضعیت حکومت (گاورنمنت)، عملا بین بازگردانی مستقر مستهلک تا راهگشایی و تسریع ساختن جانشین، پیوسته در نوسان است. در یک انتها، مستقر مضمحل، زیر زمینی شده و صورت گروه اشرار ضد اجتماعی می یابد، و در انتهای دیگر، شکلگیری و ساختن جانشین باید عیان و به سازمان یافتگی برای این اقدام دست یابد. تجربه نشان داده است که هرچقدر این سازمانیافتگی و علنیت به تاخیر بیفتد، عملا، یا مستقر پیشین را بصورت موقت باز میگرداند، یا تناسب قوا را بنفع آن تغییر میدهد، و یا جامعه را تا مرزهای بسیار پیشرفته رکود و افول همراه با خشونت سوق می دهد.

در دامنه بین مستقر مستهلک تا شکلگیری جانشین، اساسا، ملات حفظ شیرازه اجتماعی موقعیتی رمزآلود (میستیک) است که زمینه بوجود آمدن چیزی که “عرفان” ” تصوف” نامیده شده اند، و متن تشکیل دهنده آنها “شکاکیت” است می گردد. در واقع ذهن سیال یا احساس غلبه می یابد.

در این “میانه” تسلسل وقایع نه دیگر منطق استقرار پیشین را دارد و نه منطق جانشین بروز یافته است که تسلسل وقایع خاص خود را بنانهاده باشد، به این جهت، زمان به “حال” بازمی گردد، و حال نیز، به تنهایی، قادر نیست حاوی تسلسل باشد، و بنابراین، زمان “از بین” می رود. در چنین شرایطی، همه چیز به یک اندازه و اعتبار، باز می گردد. این وضعیت از سوی دیگر و در تداوم خود موجب کاهش شدید و وسیع تنوع وقایع شده و بدینگونه گرایشا، مکان نیز “از بین” می رود (اضمحلال مستقر مستهلک).

در اشعار مولوی و حافظ، دقیقا این بی زمانی و مکانی را می توان مشاهده کرد. جالب است که هردو با “عشق آمد اول ولیک افتاد مشگل ها” و “شکایت از جایی ها” بطریقی، وحدت (استقرار/عشق) و اضمحلال (استهلاک/پراکندگی) را بعنوان تشخیص (اول) و درمان همزمان شناخته نا ممکن (مشگل ها) را بیان داشته اند. دوگونه “عارف کرانه گرفت” را بر می گزینند حفظ خود (حافظ) و حفظ همگان هستی (مولوی) اینکه اشاره به “آسان نمود اول عشق” و “وحدت” پیش از جدایی ها، منظور آمدن و استقرار اسلام بوده است و اختلافات بعدی یا اشاره به “منشاء خلقت، و رانده شدن از بهشت” بوده باشد در اصل موضوع تغییری بوجود نمی آورد حافظ، قرآن را از بر داشته است و به چهارده روایت می شناخته است و مولوی خود روحانی اسلامی بوده است. هردو، از موضع دلگیرانه، غمزده و سرخورده، “خود و همگان” را برای “ابدیت” محفوظ می کنند (جایی که خیام شکست میخورد) محافظه کاری مطلق دوران رکود و افول که در زمان خویش مواضعی ارزشمند بوده اند، ودر زمان های تغییر و تحول مواضعی ضد ارزش و مانع و مخل تغییر و تحول، وقتیکه قصد “شکافتن سقف” می شود، خیلی سریع، ” لشگر غم” نرسیده، “من و ساقی” به ائتلافی باز دارنده باز میگردند. و این چنین با بازساختن گذشته برای مرتفع کردن رکود، و تکرار این اقدام، افول را بر رکود می ا فزایند که حدود هزار سال پیوسته تکرار شده و عمیق تر شده است.

در سال پنجاه و هفت، حضور میلیونی و “چند قشر و طبقاتی” در خیابانها، عملا، پایان این دوره هزار ساله رکود و افول، و عمق استهلاک و اضمحلال را اعلان کرده و بنمایش میگذارد بالاخره، “سقف را شکافتند” که طرحی نو انداخته شود. علوم انسانی اجتماعی ایران باید از این زمان شروع شود زیرا مبداء ” ایران جدید” است.

غرب، مستقل از ریشه ها، کارهایی بسیار مهم برای بشریت و تحول و پیشرفت اش انجام داده است و بالاخره، انقلابهای عظیمی که سرنوشت بشریت را بکلی دگرگون کرده اند، ضد استعماری آمریکا، اکتبر روسیه، و چین و تحولاتش، که هرکدام هم حاصل و هم منشاء عظیم ترین دستآوردهای علمی، فنی و اندیشه و هنر جامعه انسانی بوده اند، را بوجود آورده است. این “غرب” در تجربه و اندیشه، پشتوانه گذشته ایران و نقد آن بعنوان تاریخ (که هم شامل ایران قبل از اسلام است و هم پس از اسلام) مخزنهایی هستند که باید به فارسی (از عربی و سایر زبانها) برگردانده شوند، در زبانهای اصلی نیز، جهت تحقیق، به آنها مراجعه شود، که هم ابزار خوانش نقادانه وقایع ایران گردند و هم ابزار خروج از رکود و افول ایران را فراهم آورند و هم به دستآوردهای عمومی جامعه جهان بیفزایند. علوم انسانی و اجتماعی در ایران این چنین هم پایه گذاشته می شوند و هم بعنوان شعور نقادانه گذشته، سرگذشت تاریخ و فلسفه و علم ایران را وارد دنیای در حال تحول کنونی کرده و در متن زمانه درج میکند.

تاریخ انتشار : ۲۱ آبان, ۱۳۸۹ ۹:۱۸ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

حکم اعدام شریفهٔ محمدی را لغو کنید! شریفهٔ محمدی را آزاد کنید!

ما بر این باوریم که با مبارزهٔ هم‌سوی همهٔ نیروهای مترقّی باورمند به آزادی، برابری، مردم‌سالاری (دموکراسی) و عدالت اجتماعی در زمینهٔ حکم منفور اعدام نیز می‌توان ارادهٔ حقوق بشری قاطبهٔ مردم را به این نظام جنایت‌کار تحمیل کرد. ما هم‌صدا با همهٔ این مبارزان لغو حکم اعدام شریفهٔ محمدی را خواهانیم و هم‌نوا با همهٔ نیروهای مترقّی ایران اعلام می‌کنیم جای مبارزان راه بهروزی مردم زندان نیست.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

مروری بر آن‌چه تا بیست و سوم تیرماه گذشت

نفس چاق نکرده بود آقای پزشکیان که در دفتر شرکت هواپیمایی توسط نیروهای انتظامی بسته شد. گویا عدم رعایت حجاب کارکنان زن این دفتر دلیل این کنش نیروهای انتظامی بود. مساله مهمی نبود! آقای وزیر کشور دولت گفت. فردا باز خواهد شد دفتر.

مطالعه »
یادداشت

حکم اعدام فعال کارگری، شریفه محمدی نمادی است از سرکوب جنبش صنفی نیرو های کار ایران!

میزان توانایی کارگران برای برگزاری اقدامات مشترک، از جمله اعتصابات و عدم شرکت در امر تولید، مرتبط است با میزان دسترسی آنها به تشکل های صنفی مستقل و امکان ایجاد تشکل های جدید در مراکز کار. ولی در جمهوری اسلامی نه تنها حقوق پایه ای کارگران برای سازمان دهی و داشتن تشکل های مستقل رعایت نمیشود، بلکه فعالان کارگری، از جمله شریفه محمدی، مرتبا سرکوب و محکوم به حبس های طولانی مدت، ضربات شلاق و حتی اعدام میشوند.

مطالعه »
بیانیه ها

حکم اعدام شریفهٔ محمدی را لغو کنید! شریفهٔ محمدی را آزاد کنید!

ما بر این باوریم که با مبارزهٔ هم‌سوی همهٔ نیروهای مترقّی باورمند به آزادی، برابری، مردم‌سالاری (دموکراسی) و عدالت اجتماعی در زمینهٔ حکم منفور اعدام نیز می‌توان ارادهٔ حقوق بشری قاطبهٔ مردم را به این نظام جنایت‌کار تحمیل کرد. ما هم‌صدا با همهٔ این مبارزان لغو حکم اعدام شریفهٔ محمدی را خواهانیم و هم‌نوا با همهٔ نیروهای مترقّی ایران اعلام می‌کنیم جای مبارزان راه بهروزی مردم زندان نیست.

مطالعه »
پيام ها

بدرود رفیق البرز!

رفیق البرز شخصیتی آرام، فروتن و کم‌توقع داشت. بی‌ادعایی، رفتار اعتمادآفرین و لبخند ملایم‌اش آرام‌بخش جمع رفقای‌اش بود. فقدان این انسان نازنین، این رفیق باورمند، این رفیق به‌معنای واقعی رفیق، دردناک است و خسران بزرگی است برای سازمان‌مان، سازمان البرز و ما!

مطالعه »
بیانیه ها

حکم اعدام شریفهٔ محمدی را لغو کنید! شریفهٔ محمدی را آزاد کنید!

ما بر این باوریم که با مبارزهٔ هم‌سوی همهٔ نیروهای مترقّی باورمند به آزادی، برابری، مردم‌سالاری (دموکراسی) و عدالت اجتماعی در زمینهٔ حکم منفور اعدام نیز می‌توان ارادهٔ حقوق بشری قاطبهٔ مردم را به این نظام جنایت‌کار تحمیل کرد. ما هم‌صدا با همهٔ این مبارزان لغو حکم اعدام شریفهٔ محمدی را خواهانیم و هم‌نوا با همهٔ نیروهای مترقّی ایران اعلام می‌کنیم جای مبارزان راه بهروزی مردم زندان نیست.

مطالعه »
مطالب ویژه
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

غم دیگر

پایان تلخ یک ریاست جمهوری

کاش میشد

نهادهای مدنی و نقش آنها در تحولات آینده کشور

بیانیه دادگاه بین المللی دادگستری- ۱۹ جولای ۲۰۲۴

سیاست‌گریزی زنان یا سیاستِ گریزِ دولت از زنان