جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۴

جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۳ - ۰۸:۴۴

جنبش سبز و حقوق بشر

شش ماه پس از 22 خرداد و در تکاپوی رئوسی برنامه ای برای جنبش سبز، این جنبش می تواند "حقوق بشر" را بر تارک رئوس برنامه ای خود قرار دهد. برنامه، نه فقط به عنوان مجموعه ای از مطالبات، بلکه همچنین و مهمتر به عنوان روش و راهبردی برای تحقق آن مطالبات.

۱۹ آذر (۱۰ دسامبر) روز جهانی حقوق بشر است و امسال مصادف با شصت و یکمین سالگرد تصویب “اعلامیه جهانی حقوق بشر” توسط مجمع عمومی سازمان ملل.

سه روز (در تقویم میلادی دو روز) پس از آن هم روزی است که شش ماه از ۲۲ خرداد، روز “انتخابات” دهمین دورۀ ریاست جمهوری اسلامی، خواهد گذشت. “انتخاباتی” که در جریان آن و در اعتراض به نقض یکی از ابتدائی ترین حقوق انسانی، یعنی حق انتخاب، جنبش سبز شکل گرفته است.

مقارنت روز جهانی حقوق بشر و گذشت ۶ ماه از اعتراض مردم ایران به پایمال حق انتخابشان توسط حاکمان جمهوری اسلامی، بگونه ای “طبیعی” این سؤال را بر می انگیزد که “رابطۀ جنبش سبز و حقوق بشر چیست، حقوق بشر و اعلامیه جهانی آن در بارۀ جنبشهائی چون جنبش سبز چگونه قضاوت می کنند و جای حقوق بشر در جنبش سبز کدام است و کدام باید باشد؟”

با اطمینان و مبتنی بر مصرحات “اعلامیه جهانی حقوق بشر” می توان گفت که جای جنبش سبز در جنبش حقوق بشر، بسیار روشن و تضمین شده است. سوای دو مدرنترین جنبش نیمۀ دوم قرن بیستم، یعنی جنبش محیط زیست و جنبش حقوق حیوانات، که انسان موضوع بلافصل آنها نیست و اگر بتوان مبدأئی برای حرکتهای اجتماعی قایل شد، می توان گفت که هر دوی این جنبشها به دوران پس از تصویب “اعلامیه جهانی حقوق بشر” متعلق اند، هر جنبش حق طلبانۀ دیگری پای محکمی در جنبش حقوق بشر دارد و در پیکر آن حامی نیرومندی را یافته و خواهد یافت.

حتی، برخلاف تعبیر نسبتاً مرسوم در میان برخی عدالتخواهان، جنبشهای عدالتخواهانه نیز، که ظاهراً به لحاظ تنیدگی شان با منافع طبقات متخاصم و قطبیت آمیخته با مفهوم “عدالت”، به دشواری می توانند یا اصلاً نمی توانند “انسان شمول”، “جهان شمول”، “ملت شمول” و … باشند، می توانند حمایت وسیع و استواری را در “اعلامیه …” و در جنبشهای جاری حقوق بشری برای خود بیابند؛ مشروط به آن که از تعریف ویژه ای از عدالت و خاصه طریق تحقق آن حرکت نکنند. صرفنظر از میثاقهای الحاقی به “اعلامیه …”، خاصه “میثاق بین المللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی”، که مناقشه حاد بین المللی در میان نیروهای عدالتخواه و عدالت گریز و ستیز بر سر تصویب آن، گویای اهمیت این میثاق بشری است، تنها نگاهی به مواد ۲۵ و ۲۶ “اعلامیه …”، که در آنها حق برخورداری از سلامتی، رفاه، تأمین اجتماعی، و آموزش و پرورش برای همگان تصریح شده است، عیار بالای عدالتخواهی را در اعلامیۀ مذکور آشکار می کند. پرتوفیق ترین نطامهای عدالتخواه دستاوردهائی فراتر از تأمین همین حقوق برای شهروندان شان نداشته اند.

اما آبشخورهای درون جنبش حقوق بشر، به عنوان حامی مطمئنی برای جنبش سبز، به مراتب از این فراتر می روند. نخستین جلوه های مطالباتی جنبش سبز در شعارهای “دروغ ممنوع!” و سپس “رأی من کجاست؟” بروز یافتند. شعار “رأی من کجاست؟”، مبین اعتراض به نقض حق انتخاب مردم ایران و نفی حق مشارکت آنان در ادرۀ امور کشور، توسط حکام جمهوری اسلامی است. مادۀ ۲۱ “اعلامیه جهانی حقوق بشر” در بارۀ این حق چنین صراحت دارد: “هر کس حق دارد مستقیماً و یا توسط نمایندگانی که آزادانه انتخاب شده باشند، در ادارۀ امور کشور خود مشارکت جوید”.

شعار “دروغ ممنوع!” نیز، که در روند انتخابات و در جریان مناظره های انتخاباتی ابتکار شد، چنان که به درستی گفته اند، نه صرفاً شعاری افشاگرانه علیه احمدی نژاد و دروغگوئیهای او در مناظره های تلویزیونی، بلکه اعتراضی اخلاقی علیه رفتار موهنی بود که احمدی نژاد طی چهار سال نسبت به مردم و شأن آنان اعمال کرده بود. “توهین به خرد جامعه” یکی از پررنگترین و مکررترین اعتراضات به رفتار “انتخاباتی” خامنه ای، احمدی نژاد و دیگر همسلکان شان با مردم بوده، که در این شش ماه پس از “انتخابات” ۲۲ خرداد به میان آمده است؛ و این همانا مادۀ نخست “اعلامیه …” است که با اعلام برابرحقوقی آحاد افراد، تصریح شأن برابر آنان و برخورداری شان از “موهبت خرد”، اعتراضات مذکور را محق می دارد و مورد حمایت قاطع قرار می دهد.

انتقامکشی از مردم و تهدید به آن، کشتارهای خیابانی، بازداشتهای بی دلیل، حبس و شکنجه و تجاوز، محروم کردن بازداشت شدگان از داشتن وکیل و سایر حقوق، راه انداختن دادگاه های نمایشی و توسل به انواع توهین و ترفندها برای خرد کردن شخصیت افراد، … سخن کوتاه این که، براستی جنبه ای حق طلبانه در جنبش سبز نیست که “حقوق بشر” آن را تصریح و تصدیق نکرده باشد و وجهی از رفتار حاکمان و کیفیت مقابلۀ آنان با این حق طلبی نیست که “حقوق بشر” بر آن انگشت انتقاد نگذاشته باشد.

مقارنت سالروز تصویب “اعلامیه جهانی حقوق بشر” و ششمین ماه از ۲۲ خرداد، موجبی است برای انداختن نگاهی بیغرضانه به رابطۀ میان جنیش سبز و حقوق بشر. نگاهی بیغرضانه به قضاوتی که “حقوق بشر” در بارۀ جنبش سبز دارد، آشکار می کند که “چیزی امپریالیستی” در حقوق بشر وجود ندارد. بالاتر از این، آنانی که جنبش سبز را به امپریالیسم و توطئۀ خارجی نسبت می دهند، “اتفاقاً” درست حقوق بشر را نیز به امپریالیسم نسبت می دهند و آن را توطئه معرفی می کنند. شاید نیاز به بیطرفی مطلق باشد دریافت این نکته که “حقوق بشر اسلامی” هم توسط افراد و تمایلاتی در برابر “حقوق بشر” به طور کلی قرار داده می شود که اگر نگویم در تقابل با جنبش سبز بوده اند، اما همدلی و همزبانی ای هم با مطالبات آن نداشته اند. شش ماه پس از ۲۲ خرداد و در تکاپوی رئوسی برنامه ای برای جنبش سبز، این جنبش می تواند “حقوق بشر” را بر تارک رئوس برنامه ای خود قرار دهد. برنامه، نه فقط به عنوان مجموعه ای از مطالبات، بلکه همچنین و مهمتر به عنوان روش و راهبردی برای تحقق آن مطالبات.

تاریخ انتشار : ۱۹ آذر, ۱۳۸۸ ۹:۴۳ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

اعتراضات علیه حجاب اجباری که بعد از قتل مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، سراسر ایران را فراگرفت، با وجود سرکوب، به یک معضل برای حکومت تبدیل شده است. گشت ارشاد نمونه کوچکی از جنگ هر روز حاکمیت با زنان بوده و سرکوب هر روزه زنان در خیابان یعنی اعتراف به تداوم جنبش زن زندگی آزادی.

عمر آشور: چگونه حملات ایران به اسرائیل چشم انداز مناقشه خاورمیانه را بازتعریف کرد!

مقیاس و گستره نیروهای متحد ایران نیز برای اولین بار مشاهده می‌شد. متحدان غیردولتی ایران ‌توانستند حملات را به طور همزمان هماهنگ کنند، از موشک‌های بالستیک دوربرد و متوسط و موشک‌های کروز شلیک شده توسط حوثی‌ها در یمن تا موشک‌های ۱۲۲ میلی‌متری گراد که توسط حزب‌الله در جنوب لبنان پرتاب شد، تا موشکهای پرتاب شده توسط شبه‌نظامیان عراقی.

دیوید هرست: نحوه حمله ایران ضعف اسرائیل را آشکار کرد!

پس از چنین حمله‌ای، تصاویر بصری بد به نظر می‌رسند: اسرائیل به دیگران برای دفاع از خود نیاز دارد و در انتخاب نحوه عکس العمل نیز آزاد نیست. این حمله اگر صورت گیرد باعث می‌شود که حامی اسراییل، ایالات متحده، گزینه‌های سیاسی دیگری را انتخاب کند.

یادمان ۴٩مین سالگرد جانباختگان تپه‌های اوین به‌دست دژخیمان سلطنت پهلوی

یادمان ۴٩مین سالگرد جانباختگان تپه‌های اوین به‌دست دژخیمان سلطنت پهلوی –
جمعه، ٣١ فروردین ١۴٠٣ (١٩ آپریل ٢٠٢۴ میلادی)،
ساعت: ٢١:٣٠ به‌وقت ایران (٢٠ به‌وقت اروپای مرکزی)

نظام مالی جهانی و بازارهای مالی و پولی و ابزار آن

درک و دریافت و آموزش اقتصاد سرمایه داریِ جهان امروز׳ بدون شناخت لایه های پنهان یا کمتر شناخته شده نظام مالی و تجارت جهانی و گردانندگان و سوداگران آن و آشنایی با سویه ها و دگرگونی های شتابنده و یا گام به گام آن شدنی نیست و نیازمند واکاوی سنجشگرانه است׳ که در این بخش کوشش می شود تنها به گونه ای فشرده به آنها اشاره شود.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

عمر آشور: چگونه حملات ایران به اسرائیل چشم انداز مناقشه خاورمیانه را بازتعریف کرد!

دیوید هرست: نحوه حمله ایران ضعف اسرائیل را آشکار کرد!

یادمان ۴٩مین سالگرد جانباختگان تپه‌های اوین به‌دست دژخیمان سلطنت پهلوی

نظام مالی جهانی و بازارهای مالی و پولی و ابزار آن

اینترسپت: گزارش نظامی درگیری ایران-اسراییل!