جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۹:۳۷

جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲ - ۱۹:۳۷

خود کرده را تدبیری نیست!

به نظر می رسد که تصور ترکيه اين بود که با توجه به وضعيت نه چندان خوب افتصاد روسيه و فشارهای ناشی از تحريم‌ها بر اين کشور، پوتين منافع اقتصادی، از جمله سرمايه گذاری‌های سنگين ترک‌ها در روسيه و نيز راه‌های انتقال نفت و گاز به اروپا از طريق ترکيه را به "يک فروند" هواپيما نخواهد فروخت و بگونه‌ای موضوع را بدون "درد" برای طرفين لاپوشانی خواهد کرد

تنش میان دو کشور همسایه ایران، روسیه و ترکیه که از ۵ سال پیش و با آغاز جنگ داخلی در سوریه، به خاطر حمایت‌های همه جانبه روسیه از حکومت بشار اسد از یک‌سو و ترکیه از گروه‌های اسلامی مخالف اسد، بویژه داعش، از سوی دیگر، هم‌چون آتشی زیر خاکستر، در حال شعله‌ور شدن بود، با آغاز حملات هوائی روسیه به مواضع داعش و دیگر گروه‌های اسلامی مخالف رژیم سوریه، شدت گرفت و با سرنگون شدن هواپیمای جنگی روسی، ابعاد نگران کننده وسیعی به خود گرفت. در گزارش‌های اولیه که از جانب وزارت دفاع ترکیه انتشار یافته بودند، به سقوط هواپیمائی با هویت نامشخص که به حریم هوائی ترکیه تجاوز کرده بود، اشاره شده بود. اما خیلی زود روشن شد که ترکیه از هویت هواپیما مطلع بوده است و پیامدهای این موضع نشانگر این واقعیت‌اند که ترکیه یا از عواقب این عمل ارزیابی دقیق نداشت و یا این‌که ارزیابی داشت، اما تحولات، در مسیری خلاف انتظار رجب اردوغان، پیش‌رفتند.

منافع ژئوپلیتیک برتر از منافع تجاری

بر اساس برخی گزارشها، در یکی از جنوبی‌ترین نقاط مرزی ترکیه با سوریه، به دلیل شرایط اقلیمی، هر هواپیمائی که قصد انجام عملیاتی در این منطقه را داشته باشد، مجبور است که حریم هوائی ترکیه را در فاصله زمانی ۱۰ تا ۱۸ ثانیه، نقض نماید. نه فقط مقامات کشوری و نظامی ترکیه، بلکه همه کشورهائی که در عملیات هوائی علیه مواضع داعش در مرز سوریه و ترکیه شرکت دارند از این موضوع مطلع‌اند و هیچ عملیات هوائی در این منطقه بدون این نقض اجباری صورت نمی گیرد. لذا به نظر می‌رسد که تصمیم به زدن این هواپیما موضوعی بوده‌ است که از قبل روی آن تصمیم‌گیری صورت گرفته است و در کاتگوری موارد “تصمیم‌گیری عاجل” قرار نمی‌گیرد. دلیل این ارزیابی نیز این است که روسیه از همان آغاز عملیات جنگی هوائی در سوریه به دلیل جلوگیری از وضعیت عیر منتظره برای همه کشورهای شرکت کننده در عملیات هوائی ازپیش با آمریکا و دیگر کشورهای ائتلاف ضد داعش هماهنگی لازم را صورت می دهد؛ لذا قابل تصور است که ۲ فروند اف ۱۶ ترکیه در انتظار این نقض حریم بوده‌اند.

به نظر می رسد که تصور ترکیه این بود که با توجه به وضعیت نه چندان خوب افتصاد روسیه و فشارهای ناشی از تحریم‌ها بر این کشور، پوتین منافع اقتصادی، از جمله سرمایه گذاری‌های سنگین ترک‌ها در روسیه و نیز راه‌های انتقال نفت و گاز به اروپا از طریق ترکیه را به “یک فروند” هواپیما نخواهد فروخت و بگونه‌ای موضوع را بدون “درد” برای طرفین لاپوشانی خواهد کرد. موضوعی که در موارد مختلف از جمله در مسائل حقوق بشری، بارها از سوی دولت‌ها مورد استفاده قرار می گرفت و همچنان نیز ادامه دارد. از سوی دیگر در داخل ترکیه نیز با طرح دفاع از حریم و جان ترک‌ها و ترکمن‌ها، می تواند پشتوانه‌ای برای تداوم سیاست سرکوب کردها و نیز حمایت از داعش، کسب کند. اما ترکیه در این ارزیابی خود، به دو مورد بسیار مهم بهای کافی نداد؛ یکی اهمیت ژئوپلیتیک سوریه برای روسیه، به مثابه نه تنها یگانه پایگاه روسیه در خاورمیانه، بلکه چه بسا دریچه‌ای برای امکان بازسازی نفوذ از دست رفته دوران پس از شوروی در منطقه خاورمیانه و حضور دائمی در آبهای مدیترانه؛ و دیگری عملیات تروریستی داعش در قلب اروپا و یک روز قبل از آن در لبنان و عراق. واکنش جهانیان بویژه به وقایع پاریس، و نگرانی جهانیان از تداوم عملیات تروریستی در اروپا، زمینه مساعدی بودند برای وارد کردن هر گونه ضربه بر داعش و این‌که در این حول و حوش به هواپیمائی که در حال نبرد با داعش است حمله صورت گیرد، حرکتی است خطا که نباید در برابر آن ساکت نشست. دعوت ترکیه از نمایندگان پیمان ناتو برای برگزاری اجلاس فوری، نه تنها نتایج دلخواه برای رجب اردوغان را به همراه نداشت، بلکه با موضع مخالفت بویژه فرانسه، مواجه گردید. محالفت آشکار فرانسه و هم‌زمان با آن، مخالفت تلویحی اوباما که طرفین را به پرهیز از تشنج دعوت نمود و به دنبال آن، انتشار خبر التیماتوم آمریکا به سوریه در مورد اعمال کنترل بیشتر در مرز میان ترکیه و سوریه، نشانگر این امر است که هم‌پیمانان ترکیه در پیمان ناتو حاضر به حمایت از افدام ترکیه در زدن هواپیمای روسی نیستند و اولویت سیاست‌شان در این مرحله، مقابله با داعش است و نه با روسیه.

واکنش روسیه

برای پوتین نیز که هنوز از فاجعه بمب‌گذاری در هواپیمای مسافربری، قد راست نکرده بود، سقوط یک هواپیمای جنگی، توسط هر‌کشور دیگری هم که صورت می گرفت، در داخل روسیه می توانست نارضایتی مردم و خدشه  دار شدن چهره پوتین، بمثابه رئیس‌جمهوری که قادر به دفاع از منافع و مردم روسیه نیست را در جامعه به ‌همراه داشته باشد. لذا تصمیم دیروز پوتین در ارتباط با اعمال تحریم‌های اقتصادی در قبال ترکیه، از جمله:

تعلیق فعالیت‌های شرکت‌های بزرگ روسی در ترکیه و نیز شرکت‌های ترکی در روسیه، نیاز شهروندان ترکیه به اخذ ویزا جهت سفر به روسیه از آغاز سال ۲۰۱۶، قطع واردات از ترکیه و متوقف کردن توریسم تجاری بین دو کشور، همگی تاکیدی بودند بر سنگینی کفه منافع ژئوپلتیک، در برابر منافع اقتصادی.

بحران داخلی ترکیه در شکل قتل حقوقدان برجسته طرفدار کردها، دستگیری‌ مدیر مسئول روزنامه جمهوریت و معاون او، همچنین دستگیری برخی مقامات نظامی، که در فاصله اندکی از بحران بین المللی سقوط هواپیمای جنگی روسی صورت می گیرد، نشان از این دارد که ترکیه آبستن رویداد‌هائی است که چه بسا موجب تغییرات اساسی چه در ترکیه و چه در کشورهای پیرامون آن گردند. اعلام اراده متحد روسیه و فرانسه برای وارد آوردن صربه نهائی به داعش و حمایت ضمنی آمریکا و متحدینش از این «اراده متحد»، به معنای تشدید عملیات حنگی علیه داعش و متعاقب آن، شدت گیری جنگ در عراق و سوریه، با تمام پیامد‌های غیر منتظره آن برای منطقه و جهان خواهد بود.

 

 

تاریخ انتشار : ۹ آذر, ۱۳۹۴ ۱۰:۱۷ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
آخرین مطالب

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

ما در انتخابات غیر واقعی شرکت نمی کنیم

در جمهوری اسلامی، یک شورای انتصابی حکومتی تحت نام «شورای نگهبان» لیست کاندیدا هایی از حواریون و عوامل مطیع و وابسته به حکومت را در مقابل مردم قرار می دهد و از آنان می خواهد که فقط به این افراد گزینش شده حکومتی رای بدهند. آیا به این صحنه سازی مضحک و پر فریب می توان «انتخابات» نام نهاد؟

زبان مادری؛ بخشی از آزادی بیان

کانون نویسندگان ایران ضمن گرامی‌داشت این روز، همان‌گونه که در بند سوم منشور خود آورده است: «رشد و شکوفایی زبان‌های متنوع کشور را از ارکان اعتلای فرهنگی و پیوند و تفاهم مردم ایران می‌داند…» و خواهان آزادی زبان‌های مادری در ظرفیت و ابعاد گوناگون آن‌ها به‌ویژه در «عرصه‌ی چاپ و نشر و پخش آثار» است. هم‌چنین خواستار رهایی تمام کنشگران عرصه‌ی زبان مادری از زندان و تبعید و دیگر آزارها و فشارهاست.

سرمایه داری و دموکراسی

۴۰ سال سرمایه داری نئولیبرالیستی׳ و اندیشه‌های ضد دموکراتیکِ آن جوامع را در یک بحران ژرف و جدی سیاسی ـ اقتصادی فرو برده’ و دموکراسی را با خطرات و تهدید های جدی مواجه کرده است. روشن است که دموکراسی نیازمند شرایط مساعد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. لازمه پدید آمدن این شرایط تنها در گرو مبارزات بی امان دموکراتیک احزاب و شخصیت های مترقی، سندیکاهای کارگری و جوامع مدنی می باشد.

رفیق سید فاخر شجری از میان ما رفت

رفیق سید فاخر شجری کادر مبارز و برجسته جنبش کارگری ایران و از یاران دیرین فدایی از میان ما رفت و خانواده، نزدیکان و رفقایش را به سوگ خود نشاند. پیش از هر سخنی، فقدان این یار وفادار زحمت‌کشان را به خانواده و بازماندگان او تسلیت می‌گوییم و یاد عزیزش را گرامی می‌داریم.

یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

ما در انتخابات غیر واقعی شرکت نمی کنیم

زبان مادری؛ بخشی از آزادی بیان

سرمایه داری و دموکراسی

رفیق سید فاخر شجری از میان ما رفت

انتخابات! کدام انتخابات؟