از تاریخ نوزدهم تا بیست و یکم اکتبر سال گذشته در بروکسل پایتخت بلژیک نخستین کنفرانس جهانی زنان عضو فدراسیون بین المللی اتحادیه های آزاد کارگری، با شرکت ۴۶۰ نماینده زن، از طرف بیش از صد کشور جهان تشکیل شد. شرکت کنندگان در این کنفرانس راجع به تاثیرات ناشی از بحران اقتصادی بر زندگی زنان و نحوه برخورد و مقابله اتحادیه های کارگری با این پدیده، با هم به مشورت پرداختند. سایت ال او ارگان بزرگترین کنفدراسیون کارگری نروژ، پس از این کنفرانس، مصاحبه ای با یکی از زنان جوان شرکت کننده در این کنفرانس که نماینده فدراسیون کارگری فلسطینی (پی جی اف تی یو) در (آی تی یو سی) است انجام داده است. آنچه از نظرتان می گذرد، برگردان فارسی این مصاحبه است، که موضوعات آن هنوز همچنان موضوعات روز اند.
خانم نادیا شهبان، شما فارغ التحصیل رشته اقتصاد و انفرماتیک از دانشگاه هستید. کی و چطور شد که تصمیم گرفتید به فعالیت اتحادیه ای در اتحادیه کارگران فلسطین بپردازید؟
من فعالیت خودم را به طور اختیاری در فدراسیون کارگری فلسطین و از ۲۲ سالگی با کار ترجمه و شرکت در پروژه های این اتحادیه شروع کردم. چهار سال پیش به درخواست رهبری فدراسیون سمت نمایندگی چوانان به من محول شد. پس از انتخاب به این سمت، در سال ۲۰۰۷ به نمایندگی از طرف فدراسیون در کنفر انس آی تی یو سی ویژه جوانان که با شرکت کمیته های جوانان وابسته به فدراسیونهای کارگری کشورهای مختلف تشکیل شده بود شرکت کردم و در کنفرانس مذکور به سمت نایب رئیس دوم انتخاب شدم. در کنفرانس بعدی که در سال ۲۰۰۸ در اوکرائین برگزار شد، به سمت معاون اول کمیته جوانان فدراسیون آزاد اتحادیه های کارگری انتخاب شدم.
اگر در این کنفرانس به سمت معاون اول رئیس انتخاب شدم، این امر با حمایت اعضای کمیته جوانان میسر شد، من دومین زن عضو این کمیته هستم و این یک واقعیت است که از میان تمام فدراسیونهایی که از کشورهای مختلف نماینده برای شرکت در کنفرانس جوانان فرستاده بودند، تنها دو زن جوان توانستند وارد هیئت رئیسه شوند. متاسفانه مسئولین و ارگانهای تصمیم گیرنده در فدراسیونهای کشورهای عضو، به هنگام انتخاب نماینده گان اعزامی به گردهمائیهای بین المللی آی تی یو سی کمتر اتفاق می افتد که زنان جوان را برای شرکت در ترکیب هیئتهای نمایندگی خود انتخاب کنند. از نظر من این باعث تاسف است. زیرا تعداد زیادی زنان جوان پر انرژی، با سواد، آشنا به فن آوری نوین و با ایده های نو در درون اتحادیه های کارگری عضو و فعال هستند که می شود با استفاده و بکار گرفتن آنان از ظرفیتهای خوبی که دارند، در جهت اهداف اتحادیه ها و کارگران استفاده کرد.
شرکت شما به عنوان یک نماینده در نخستین کنفرانس جهانی زنان که از طرف آی تی یو سی برگزار شد، به نظر خودتان چه دست آوردهائی برای شما داشت؟
برای من خیلی جالب بود در کنفرانسی شرکت کنم که افراد شرکت کننده در آن تماما زن بودند. برای من جالب بود زیرا با زنان نماینده اتحادیه های کارگری که از کشورهای مختلف جهان در این کنفرانس شرکت کرده بودند آشنا می شدم و فرصت تبادل نظر با آنها را پیدا می کردم. فکر می کنم این گونه کنفرانسها برای برقراری تماس بین انسانها نیز دارای اهمیت فراوانی است. ما در کنفرانس جوانان وابسته به فدراسیون آی تی یو سی که آن هم اخیرا در برزیل برگزار شد، ارتباط متقابل میان جوانان با فرهنگهای گوناگون را گسترش دادیم. رابطه فرهنگی و آشنائی با فرهنگهای دیگر کشورها برای ساختن مناسبات انسانی بهتر برای ما یک مسئله مهم است. شرکت در اینگونه کنفرانسها هم انگیزه فعالیت در اعضای اتخادیه ها را بیشتر می کند و هم توانائیهای آنها را تقویت می کند.
چه نقطه نظر و یا اید ه ای در کنفرانس زنان، کارگر مطرح شد که شما را بیشتر تحت تاثیر قرار داد؟
یکی از جالب ترین افرادی که در این کنفرانس دیدم یک زن ۶۴ ساله نیجریه ای بود که در عین حال که صاحب چهار فرزند بود و مسئولیت آنان را بر عهده داشت و برغم دشواریهای زیادی که بر سر راهش قرار داشت، اما او با همت و تلاش بسیار توانسته بود رهبری فدراسیون کارگران نیچریه را که اکثریت بالای اعضایش مرد بودند بدست آورد. هم شخصیت و هم سخنان او من را سخت تحت تاثیر قرار داد. واقعا از سخنان و از سرگذشتش الهام گرفتم و تحسینش کردم.
خود شما چه؟ آیا تصور این را که روزی مانند این زن نقش مهمی را به عهده بگیرید، کرده اید؟
گاهی اوقات در کنفرانسهائی که شرکت کرده ام از دیگران شنیده ام و بعضا به خود من گفته اند که من می توانم رهبر آینده فدراسیون کارگران فلسطین باشم، اما می دانم وقتی به خانه بر می گردم همچنان مردانی که بیشترشان پیر هستند همچنان رهبری فلسطین را در دست خواهند داشت و به من خواهند گفت: “فکر کردی کی هستی، که با این سن و سال کم چنین ادعای بزرگی داری!؟” اگر فشار اتحادیه های جهانی نبود در کشور من امکان شرکت دادن جوانان و بخصوص زنان در رهبری فعالیتهای اتحادیه ای حتی در همین حد اندک کنونی هم نبود. اشکال کار در اینجا تنها مشکلات ساختاری نیست. مشکلات فرهنگی نیز نقش و تاثیرخاص خود را بر رویدادهای اجتماعی دارند. مردان در کشور من همچنان حکمرانی می کنند. از لحاظ فرهنگی و رسم و رسوم جوانان هنوز حق ندارند حرف کهنسالان را رد کنند. ما در اینجا هم به ایجاد توازن بین زن و مرد و همچنین به دمکراسی بیشتر نیاز داریم.
کدام یک از موضوعات کنفرانس برایتان جالب و موضوع روز بود؟
برای من بیشتر از هر چیز بحث محیط زیست و تغییرات آب و هوائی جالب و مهم بود. بخصوص خیلی خوشحال شدم از اینکه موقعیتی دست داد تا با وزیر محیط زیست آفریقای جنوبی که در این کنفرانس راجع به مسائل زیست محیطی سخنرانی کرد، ملاقات کنم و حرفهای او در این کنفرانس را بشنوم. متاسفانه بسیاری از مردم ساکن کشورهای در حال توسعه مشکلات زیست محیطی را آنطور که هست جدی نمی گیرند و به آنها بهای لازم را نمی دهند. عده زیادی نیز اصلا از وجود چنین مشکلاتی بی اطلاع هستند. در کشورهای در حال توسعه بیشتر زنان هستند که قربانی تغییرات آب و هوائی می شوند زیرا بار مصیبتهای این تغییرات را که ما آنها را در حوادث طبیعی ویرانگر مشاهده می کنیم باید به دوش بکشند. به نظر من اتحادیه های کارگری باید درکشورهای مختلف در این مورد بیش از پیش اطلاع رسانی کرده و مردم را از پیامدهای این تغییرات آگاه کنند.
گفته می شود زنان عضو اتحادیه های کارگری فلسطین در میان کشورهای عربی و خاور میانه در عرصه فعالیتهای اتحادیه ای قویتر و مصممتر از زنان در سایر کشورهای منطقه هستند. فکر می کنید چگونه و از چه طرق و با چه امکاناتی می توان به آنها کمک کرد تا از جایگاه و نقش در خوری که شایسته آنها است برخوردار شوند؟
این درست است که در اتحادیه های کارگری فلسطین زنان قوی و مصمم بسیاری فعالیت می کنند. شاید شرکت گسترده تر زنان فلسطینی در اتحادیه های کارگری به دلیل سابقه مبارزاتی آنها با اشغالگران باشد. اما با این حال من وقتی در کنفرانسهای بین المللی شرکت می کنم به توانایی، آمادگی و امکانات تعدادی از زنانی که از کشورهای دیگر آمده اند رشک می برم. ما آرزو داریم که از امکانات مشابه آنها بهره مند شویم. ما احتیاج به آموزش و تجربه بیشتر و تقسیم مسئولیت داریم. من می بینم که مردان عضو اتحادیه های کارگری که از کشورهای دیگر هستند بیشتر از مردان ما که در اتحادیه های فلسطین عضو هستند حقوق زنان را رعایت و به آن احترام می گدارند.
شما به عنوان یک زن چه احساسی از کار کردن با مردان در فعالیتهای اتحادیه های کارگری دارید؟
من البته ارزش زیادی برای فعالیت مردان همکار خود دارم. بعضی از آنها از زنان و فعالیت آنان در اتحادیه ها حمایت می کنند. اما ما می خواهیم یک رابطه متوازن متقابل بین زنان و مردان مبتنی برپذیرش واقعی برابری حقوق زنان با مردان و توام با احترام متقابل داشته باشیم و یک چنین مناسباتی را جایگزین رابطه امروزین کنیم.
