چهارشنبه ۳ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۲

چهارشنبه ۳ مرداد ۱۴۰۳ - ۱۹:۵۲

مشخصات حکومت- قانون
اگر قوانین را تنها وسیله‌ای برای برقراری نظم در جامعه فرض کنیم،حاكمیت قانون به مفهوم برقراری نظم و انضباط اجتماعی خواهد. در این روی‌کرد قانون تنظیم‌کنندۀ روابط حاکمیت و شهروندان...
۳ مرداد, ۱۴۰۳
نویسنده: مناف عماری
نویسنده: مناف عماری
تایتانیک
چیستی و سرشت فلسفی قصه‌ی تایتانیک امری فراتر از عاشقانه‌های آن است. جوهره‌ی فلسفی فیلم‌نامه، داستانِ شکستِ پنداره‌ی لگام زدن بر انگاره‌های فردی‌ست ...
۳ مرداد, ۱۴۰۳
نویسنده: پهلوان
نویسنده: پهلوان
آقای رئیس جمهور اندکی آرام، به کجا چنین شتابان
آقای رئیس جمهور به رای ۲۷ در صدی‌تان غره نشوید. مردم در این ۴ دهه آموخته‌اند که نباید به وعده‌های حکمرانان اعتماد کرد. همان ۲۷ درصد رای‌دهنده، دیده‌بان حرف و...
۲ مرداد, ۱۴۰۳
نویسنده: زهره تنکابنی
نویسنده: زهره تنکابنی
در گرامی‌داشت احمد شاملو
بیست و چهار سال از خاموشی شاعر بزرگ آزادی و انسان، احمد شاملو، می‌گذرد اما جان خروشان او در تار و پود شعرهای پُرشور و امیدآفرین و اندیشه‌ی ارجمند و...
۲ مرداد, ۱۴۰۳
نویسنده: کانون نویسندگان ایران
نویسنده: کانون نویسندگان ایران
آن‌ها نمی‌توانند همهٔ ما را بکشند و ما نمی‌توانیم همهٔ آن‌ها را بکشیم...
نتانیاهو کاخ سفید را نادیده می‌گیرد، زیرا انجام این کار هیچ هزینه‌ای ندارد. در سال ۱۹۸۲ رونالد ریگان، مناخیم بگین، نخست‌وزیر اسرائیل را پس و کشتار فسطینیان در پی تهاجم...
۱ مرداد, ۱۴۰۳
نویسنده: نیکلاس کریستوف - برگردان: گودرز اقتداری
نویسنده: نیکلاس کریستوف - برگردان: گودرز اقتداری
غم دیگر
شنیدستم غمم را میخوری، این هم غم دیگر، دلت بر ماتمم می‌سوزد، این هم ماتم دیگر
۳۱ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: ابوالقاسم لاهوتی
نویسنده: ابوالقاسم لاهوتی
پایان تلخ یک ریاست جمهوری
بایدن می‌داند که باید برود، اما این بدان معنا نیست که از این موضوع خوشحال است. ننسی پلوسی کسی بود که با هوش و ذکاوت سیاسی به رئیس‌جمهور گفت که...
۳۱ تیر, ۱۴۰۳
نویسنده: سیمور هرش - برگردان : گودرز اقتداری
نویسنده: سیمور هرش - برگردان : گودرز اقتداری

فلسفه هایدگر میان تبلیغ فاشیسم و آنتی کمونیسم.

هایدگر از موضع رمانتیسم عرفانی به مخالفت با رشد برق آسای علم و تکنیک و تقسیم کار تخصصی در غرب، در زمان خود پرداخت. تئوری ضد کاپیتالیستی غرب زده گی او ناشی از اینگونه تصورات بود. در دانشنامه های چپ، هایدگر را پایه گذار اگزیستنسیالیسم امپریالیستی و یکی از تئوریسین های فاشیسم آلمانی معرفی میکنند.

کج فهمی فیلسوفان مذهبی دانشگاهی وطن از هایدگر.

 

چرا هایدگر، فیلسوف اگزیستانسیالیست آلمانی، مورد علاقه روشنفکران ملی مذهبی و فیلسوفان التقاطی در ایران است؟ چرا چپ ها منتقد فلسفه هایدگر هستند؟ احمد فردید(۱۳۷۵-۱۲۸۹)شمسی، معروف به فیلسوف شفاهی؛ چون هیچ کتاب و متنی از خود بجا نگذاشت، از سال ۱۳۴۰ شمسی کوشید فلسفه هایدگر، از جمله اصطلاح “غرب زده گی” وی را در زبان فارسی جا بیندازد. هایدگر فلسفه خود را نه اگزیستنسیالیستی بلکه “هستی شناسی بنیادین” نام نهاد. در فلسفه او خلاف نظرات کانت، هوسرل، و دکارت، ذهن اساس عین است. انسان هایدگری چون انسان نیچه ای مدام در انتظار مرگ و یا در تلاش اراده برای کسب قدرت است. فلسفه هایدگر در ادامه فلسفه کیرکگارد محصول بحران جامعه بورژوازی و ناشی از ترس و هراس و از خودبیگانگی متافیزیکی است. هایدگر در تمام طول عمر خود میان فلسفه هستی شناسی عرفانی و ایده آلیسم عینی در نوسان بود و در پایان عمر مدعی شد که ۲۵۰۰ سال فلسفه متافیزیک غرب در شناخت هستی با شکست روبرو شده؛ پس باید به اشعار شاعرانی چون: هلدرلین، بوهم، و شلینگ آلمانی یا به متفکران پیشاسقراطی رجوع کرد.

هایدگر از موضع رمانتیسم عرفانی به مخالفت با رشد برق آسای علم و تکنیک و تقسیم کار تخصصی در غرب، در زمان خود پرداخت. تئوری ضد کاپیتالیستی غرب زده گی او ناشی از اینگونه تصورات بود. در دانشنامه های چپ، هایدگر را پایه گذار اگزیستنسیالیسم امپریالیستی و یکی از تئوریسین های فاشیسم آلمانی معرفی میکنند. طبق ادعای وی: هستی در تصمیم جاری و مداوم برای انتخاب مرگ و رسیدن بقدرت سیاسی است. دو موضوع مهم مطرح در فلسفه وی: بحث متافیزیک و مقوله هستی شناسی است. وی در پایان عمر به یک ذهنیت گرایی اگزستنسیالیستی خرد گریزانه و عرفانی رسید و میگفت انسان مدرن بدلیل ناآگاهی و فراموشکاری هستی شناسانه دچار: آواره گی، بی وطنی، و از خود بیگانگی شده. او انسان اجتماعی را انسان مرتبط با همنوعان تعریف میکرد و مدعی بود که هر کدام خواهان فاصله، جدایی و دوری از انسانهای دیگر است.

هایدگر نتوانست پایه گذار هیچ مکتب فلسفی حتی شبه کانتی بشود ولی او دارای محفلی از شاگردان و پیروان بود که بعدها بعضی منتقد و مخالف او شدند مانند: گادامر، سارتر، مارکوزه، ومحفل فیلسوفان یوگسلاوی. او میگفت چون با زبان سنتی متافیزیک فلسفی نمیتوان هستی را تعریف کرد باید از امکانات فلسفه گذشت و به شعر و شاعری امثال هلدرلین آلمانی رجوع نمود. وی تاثیر مهمی روی فلسفه نئورویزیونیسم و فلسفه اواخر بورژوازی در پایان قرن ۲۰ گذاشت. بعداز پایان جنگ جهانی دوم نیروهای متفقین او را بدلیل همراهی و همخوانی با سیاهی لشکر فاشیسم از دانشگاه اخراج کردند.

مارتین هایدگر زیر تاثیرفلسفه: نیچه، کیرکگارد، هگل، ارسطو، کانت و ادیبانی چون: شلینگ، هلدرلین، بوهم، داستایوسکی، و فلسفه یونان پیشاسقراطی، و فلسفه مسیحی سدههای میانه اروپا بود. دو کتاب مهم او: هستی و زمان، و در باره فلسفه، هستند. هایدگر در جوانی بدلیل نشر ۲ کتاب کم حجم: متافیزیک چیست؟، و متافیزیک کانت، مشهور شد. او تاثیر مهمی روی سارتر جوان، آدرنو، و مرلو پونتی گذاشت. چاپ کتاب “هستی و زمان” وی در سال ۱۹۲۷ میلادی اثری مهم پیرامون مقوله متافیزیک بود. از دیگر آثار وی در پیش از روی کارآمدن فاشیسم در آلمان، کتابهای: هلدرلین و ماهیت شعر، افلاتون و حقیقت، ماهیت حقیقت، و نامه هومانیستی در سال ۱۹۴۷ بودند. او که نخستین چاپ کتاب “هستی و زمان” را به معلم اش هوسرل تقدیم کرده بود، در چاپ دوم کتاب در سال ۱۹۴۱ این تقدیم را حذف نموده بود!

هایدگر میگفت: ذهن، آگاهی نیست بلکه هستی انسان در  امور روزمره مانند ترس و هراس و از خودبیگانگی است. او از سال ۱۹۷۰ میلادی بتدریج در کشورهای امریکای لاتین، ژاپن، و امریکای شمالی، مورد علاقه دوستداران فلسفه قرار گرفت. وی در آغاز جوانی میخواست روحانی مذهب کاتولیک شود، و در ۲۶ سالگی مشهور به مفسر عالی “هستی شناسی ارسطو” شد. امروزه او را میتوان بهترین مثال برای تجزیه “فلسفه قاره ای” و سنت فلسفه “آنگلوزاکسن” دانست، گرچه در فلسفه قاره ای بسیار موثر ولی قابل مشاجره است، و در کشورهای آنگلوزاکسن دارای محبوبیتی چندان نیست. هایدگر در کتاب “اثاری پیرامون فلسفه” میگوید: من در فاشیسم امکان نوزایی انسان، کمک به او، و کشف رسالت تاریخی اش در جهان غرب را میدیدم چون پوچی موجب نابودی میشد. او برای پاسخ به بحران زمان خود میگفت: فقط یک خدا و بازگشت به یک هستی شناسی عرفانی از طریق اشعار فلسفی عرفانی امثال هلدرلین و شلینگ میتواند ما را نجات دهند.

هایدگر کوشید از طریق مفهوم” وجود” به پرسش بنیادین فلسفه پاسخ دهد و بر جدل قدیمی ماتریالیسم- ایده آلیسم غلبه کند و مشکل عین-ذهن را حل نماید ولی آندو چنان درهم پیچیده هستند که پاسخ را میتواند فقط بشکل ذهنی-ایده آلیستی تصور نمود. وظیفه دیگر فلسفه وی همچون مکتب فرانکفورت انتقاد از ظواهر جوامع انبوه و پرجمعیت قرن بیست بود. هایدگر بعد از اینکه از نئوکانتیسم جدا شد، هوادار فنومنولوگی هوسرل و فلسفه تاریخ دیلتای در سال ۱۹۲۷ شد. هوسرل بعدها از وی فاصله گرفت و فلسفه اگزستنسیالیسم او را “هستی شناسی محلی تاریخیت” نامید. هایدگر بر این باور بود که تمام کوشش فلسفه غرب برای شناخت هستی از زمان یونان باستان با افزایش دانش و شناخت بشر به جایی نرسیده و بیشتر خود را مخفی و مستور نموده، چون متافیزیک اروپایی نیز با شکست روبرو شده. هایدگر کشف اصطلاح “غرب زده گی” را ادامه متافیزیک اروپایی از زمان ناپلئون میدانست و در دهه های ۵۰ و ۶۰ شمسی، طی سخنرانی هایی میگفت سرعت پیشرفت علم و تکنیک موجب نابودی انسان و تخریب کره زمین خواهد شد.

احمد فردید

احمد فردید

سید احمد فردید یزدی، مبلغ و معرف هایدگر در ایران، از سال ۱۳۴۰ شمسی، پیش از تحصیل در دانشسرای معلمی، مدتی در حوزه درس طلبگی خوانده بود. وی برای تحصیل درجه دکترا چند سالی در فرانسه و آلمان اقامت داشت ولی بدون مدرک و پایاننامه به ایران بازگشت. در دانشگاه تهران با حمایت احسان نراقی، حسین نصر، و فضل الله رضا، به او دکترای افتخاری دادند تابتواند تدریس کند. وی در پیش از انقلاب از موضع ضد ماتریالیستی میگفت: شاه نماد فره ایزدی، و در بعد از انقلاب میگفت خمینی نماد یک رهبر کاریسماتیک، جالب و جذاب است! در بیوگرافی و معرفی احمد فردید اشاره میشود که وی به تشکیلات فراماسیونی و تئوری خشونت و یهودی ستیزی علاقمند بود. در پیش از انقلاب در محفل و جلسات فلسفی او در منزل امیرحسین جهانبگلو، استاد دانشگاه، افرادی مانند: داریوش شایگان، حمید عنایت، داریوش آشوری، رضا داوری، و ابوالحسن جلیلی شرکت میکردند. در بعد از انقلاب، دکتر بیژن عبدالکریمی، استاد دانشگاه، یکی از طرفداران و مبلغان او شد. در میان محفل شنوندگان جلسات خصوصی او، بعدها: صادق هدایت، جلال آل احمد، رضا براهنی، داریوش آشوری، و عبدالکریم سروش، از منتقدین او شدند؛ چون وی مدام مواضع فلسفی و سیاسی اش را تغییر میداد و اغلب متضاد حرف میزند. فردید خود را همخوان و همسخن هایدگر میدانست. وی غرب زده گی را به معنی نوعی نیهلیسم و یونانی گرایی تفسیر میکرد. او شدیدا مخالف سارتر و کارل پوپر و عبدالکریم سروش بود. عنوان یکی از مقاله هایش در بعد از انقلاب ” دیدار فرهی و فتوحات آخرالزمانی” بود !

تاریخ انتشار : ۱ خرداد, ۱۴۰۳ ۷:۱۴ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

حکم اعدام شریفهٔ محمدی را لغو کنید! شریفهٔ محمدی را آزاد کنید!

ما بر این باوریم که با مبارزهٔ هم‌سوی همهٔ نیروهای مترقّی باورمند به آزادی، برابری، مردم‌سالاری (دموکراسی) و عدالت اجتماعی در زمینهٔ حکم منفور اعدام نیز می‌توان ارادهٔ حقوق بشری قاطبهٔ مردم را به این نظام جنایت‌کار تحمیل کرد. ما هم‌صدا با همهٔ این مبارزان لغو حکم اعدام شریفهٔ محمدی را خواهانیم و هم‌نوا با همهٔ نیروهای مترقّی ایران اعلام می‌کنیم جای مبارزان راه بهروزی مردم زندان نیست.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

آقای رئیس جمهور اندکی آرام، به کجا چنین شتابان

آقای رئیس جمهور به رای ۲۷ در صدی‌تان غره نشوید. مردم در این ۴ دهه آموخته‌اند که نباید به وعده‌های حکمرانان اعتماد کرد. همان ۲۷ درصد رای‌دهنده، دیده‌بان حرف و عمل شما هستند و با دقت و پیگیری، بر مواضع تان نظارت دارند.

مطالعه »
یادداشت

حکم اعدام فعال کارگری، شریفه محمدی نمادی است از سرکوب جنبش صنفی نیرو های کار ایران!

میزان توانایی کارگران برای برگزاری اقدامات مشترک، از جمله اعتصابات و عدم شرکت در امر تولید، مرتبط است با میزان دسترسی آنها به تشکل های صنفی مستقل و امکان ایجاد تشکل های جدید در مراکز کار. ولی در جمهوری اسلامی نه تنها حقوق پایه ای کارگران برای سازمان دهی و داشتن تشکل های مستقل رعایت نمیشود، بلکه فعالان کارگری، از جمله شریفه محمدی، مرتبا سرکوب و محکوم به حبس های طولانی مدت، ضربات شلاق و حتی اعدام میشوند.

مطالعه »
بیانیه ها

حکم اعدام شریفهٔ محمدی را لغو کنید! شریفهٔ محمدی را آزاد کنید!

ما بر این باوریم که با مبارزهٔ هم‌سوی همهٔ نیروهای مترقّی باورمند به آزادی، برابری، مردم‌سالاری (دموکراسی) و عدالت اجتماعی در زمینهٔ حکم منفور اعدام نیز می‌توان ارادهٔ حقوق بشری قاطبهٔ مردم را به این نظام جنایت‌کار تحمیل کرد. ما هم‌صدا با همهٔ این مبارزان لغو حکم اعدام شریفهٔ محمدی را خواهانیم و هم‌نوا با همهٔ نیروهای مترقّی ایران اعلام می‌کنیم جای مبارزان راه بهروزی مردم زندان نیست.

مطالعه »
پيام ها

بدرود رفیق البرز!

رفیق البرز شخصیتی آرام، فروتن و کم‌توقع داشت. بی‌ادعایی، رفتار اعتمادآفرین و لبخند ملایم‌اش آرام‌بخش جمع رفقای‌اش بود. فقدان این انسان نازنین، این رفیق باورمند، این رفیق به‌معنای واقعی رفیق، دردناک است و خسران بزرگی است برای سازمان‌مان، سازمان البرز و ما!

مطالعه »
بیانیه ها

حکم اعدام شریفهٔ محمدی را لغو کنید! شریفهٔ محمدی را آزاد کنید!

ما بر این باوریم که با مبارزهٔ هم‌سوی همهٔ نیروهای مترقّی باورمند به آزادی، برابری، مردم‌سالاری (دموکراسی) و عدالت اجتماعی در زمینهٔ حکم منفور اعدام نیز می‌توان ارادهٔ حقوق بشری قاطبهٔ مردم را به این نظام جنایت‌کار تحمیل کرد. ما هم‌صدا با همهٔ این مبارزان لغو حکم اعدام شریفهٔ محمدی را خواهانیم و هم‌نوا با همهٔ نیروهای مترقّی ایران اعلام می‌کنیم جای مبارزان راه بهروزی مردم زندان نیست.

مطالعه »
مطالب ویژه
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

مشخصات حکومت- قانون

تایتانیک

آقای رئیس جمهور اندکی آرام، به کجا چنین شتابان

در گرامی‌داشت احمد شاملو

آن‌ها نمی‌توانند همهٔ ما را بکشند و ما نمی‌توانیم همهٔ آن‌ها را بکشیم…

غم دیگر