انتخابات بزرگ پیش‌رو در مکزیک!

دوم ژوئن ۲۰۲۴، مردم در سراسر مکزیک برای انتخاب رییس جمهور جدید، به عنوان بخش عمده ای از بزرگترین انتخابات در تاریخ این کشور، به پای صندوق های رای می روند.

این انتخابات به رای دهندگان این امکان را می دهد که در مورد بیش از ۲۰،۷۰۰ مقام در سطح فدرال و محلی، از جمله ۵۰۰ کرسی در مجلس نمایندگان کشور و ۱۲۸ کرسی در سنا، تصمیم بگیرند.

اما بیشتر توجهات معطوف به رقابت برای ریاست جمهوری خواهد بود، زیرا آندرس مانوئل لوپز اوبرادور، معروف به «آملو» دوره خود را به عنوان یکی از محبوب ترین رهبران تاریخ مدرن مکزیک به پایان می رساند.

کلودیا شینباوم پاردو، استاد علوم و شهردار سابق مکزیکو سیتی، امیدوار است که به عنوان نامزد حزب سیاسی مورنا، جانشین اوبرادور شود. اما او با رقابتی با رقیب محافظه‌کار خوچیتل گالوز، سناتور و تاجر سابق با تبار بومی اوتومی مواجه است.

اگر شینباوم یا گالوز موفق به کسب ریاست جمهوری شوند، این یک لحظه تاریخی برای مکزیک خواهد بود چرا که تاکنون هرگز یک زن در این کشور به عنوان رئیس جمهور انتخاب نشده است. اهمیت این موضوع بویژه در کشوری که هنوز پدرسالاری و مردسالاری در آن وجه غالب فرهنگی ست بسیار شگفت انگیز است.

در حالی که مکزیکی‌ها در هر یک از ۳۲ ایالت این کشور برای حضور در پای صندوق‌های رای آماده می‌شوند، ما سعی می کنیم موضوعات عمده در این مبارزات انتخاباتی و روند انتخابات در مکزیک را بررسی کنیم.

انتظار می رود حدود صد میلیون مکزیکی در ماه ژوئن رای خود را به صندوق بیندازند، که یک رکورد برای کشوری است که در انتخابات قبلی شاهد کاهش مشارکت رای دهندگان بوده است.

میزان مشارکت در انتخابات امسال نسبت به آخرین انتخابات ریاست جمهوری در سال ۲۰۱۸ حدود ۱۱ میلیون نفر افزایش خواهد یافت.

طبق اعلام موسسه ملی انتخاباتی (INE)، نهاد نظارت بر انتخابات کشور، مکزیکی ها در ۱۷۰،۰۰۰ شعبه رای گیری (PDF)  در سراسر کشور رای خواهند داد. همراه داشتن کارت شناسایی برای شرکت در انتخابات الزامی است.

مکزیک دارای یکی از بزرگترین جمعیت دیاسپورا در جهان است که بیش از یازده میلیون نفر آنها در خارج از کشور زندگی می کنند. اما رای دهندگانی که در خارج از کشور ثبت نام کرده اند، می توانند رای خود را به صورت آنلاین، از طریق پست یا حضوری در کنسولگری های مکزیک به صندوق بیندازند. رأی گیری زودهنگام نیز برای افراد دارای معلولیت یا تحرک فیزیکی محدود از ششم تا بیستم ماه مه مجاز بود. رایگیری از ۸ صبح تا ۶ عصر یکشنبه برگزار میشود و پس از بسته شدن حوزه های رای‌گیری‌، افسران انتخابات شمارش نتایج را آغاز می‌کنند و موسسه ملی انتخابات آمار را بی‌درنگ ارائه خواهد کرد. شمارش دوم برای نهایی کردن نتایج از ۵ تا ۸ ژوئن انجام خواهد شد.

رقبای اصلی انتخابات مکزیک کدامند؟

دو ائتلاف اصلی در این چرخه انتخاباتی در نبرد برای ریاست جمهوری ظاهر شده اند. یک ائتلاف محافظه کار متشکل از سه حزب است که مجموعاً “قدرت و قلب برای مکزیک” نام دارد. دومی، ائتلافی با گرایش چپ به رهبری حزب مورنا به نام «بیایید به تاریخ سازی ادامه دهیم» است.

ائتلاف محافظه کاران شامل حزب اقدام ملی (PAN)، حزب انقلابی نهادی (PRI) و حزب انقلاب دموکراتیک (PRD) است. PRI  در بیشتر قرن بیستم، نیروی سیاسی غالب در مکزیک بود و به مدت ۷۱ سال متوالی، اغلب از طریق تقلب و سرکوب، قدرت را در دست نگاه داشت. ائتلاف “قدرت و قلب برای مکزیک” آن را با PAN یک حزب محافظه کار رقیب که در سال ۲۰۰۰ به حاکمیت خود پایان داد، گرد هم می آورد.

ائتلاف دوم مورنا – حزب حاکم فعلی را با حزب محیط زیستی سبز مکزیک (Verde) و حزب کارگر (PT) پیوند داده است.

حزب دیگری، بنام جنبش شهروندی به تنهایی و خارج از دو ائتلاف اصلی برای کرسی های خود ایستاده است.

کارلوس براوو رجیدور، نویسنده و تحلیلگر سیاسی مستقر در مکزیکوسیتی به خبرنگار الجزیره می‌گوید این ائتلاف‌ها یک تازگی در سیاست مکزیک هستند – و شاهدی بر تأثیر املو بر چشم‌انداز سیاسی. او گفت: «این یک پیکربندی سیاسی کاملاً جدید است که نتیجه نفوذ لوپز اوبرادور است. رجیدور توضیح می‌دهد که لوپز اوبرادور به قدری محبوب شده است که رقبای قبلی مجبور بودند برای رقابت در رقابت های ریاست جمهوری امسال با یکدیگر متحد شوند.

ائتلاف  PRI، PAN  و PRD با هم یک همراهی عجیب تاریخی است. در بیشتر تاریخ دموکراتیک مکزیک، این سه حزب با یکدیگر رقابت می کردند. این گواهی بر تأثیری است که لوپز اوبرادور داشته است، این که این سه حزب – رقبای تاریخی که نماینده راست، چپ و مرکز در طیف سیاسی سنتی مکزیک بودند – همه با هم در تلاش برای شکست دادن نامزدهای لوپز اوبرادور هستند.

کلودیا شین‌باُم

کلودیا شینباوم نماینده ائتلاف جناح چپ “بیایید به ساختن تاریخ ادامه دهیم” است. گالوز، رقیب محافظه کار او، به عنوان نامزد ریاست جمهوری برای “قدرت و قلب برای مکزیک” فعالیت می‌کند. در همین حال، عضو سابق کنگره خورخه آلوارز ماینز به نمایندگی از جنبش شهروندان شرکت می کند.

نظرسنجی ها نشان می دهد که رای دهندگان موضوعاتی مانند امنیت، برنامه های اجتماعی و فساد را به عنوان اولویت های اصلی فهرست کرده اند. این انتخابات همچنین به عنوان یک رفراندوم برای ریاست جمهوری لوپز اوبرادور تلقی می شود.

شینباوم، شاگرد او، قول داده است که سیاست‌های آملو را برای گسترش برنامه‌های اجتماعی و هدایت پروژه‌های زیربنایی بزرگ مانند قطار مایا، یک خط راه آهن بحث‌برانگیز در شبه جزیره یوکاتان، پیش ببرد.

گالوز به عنوان یک نامزد معترض ظاهر شد و قول داد خشونت و فساد را به شدت و حِدت سرکوب کند. او از لوپز اوبرادور انتقاد کرده است که گفته است او با ملاطفت با مجرمان برخورد می کند.

لوپز اوبرادور علیرغم استفاده از شعار «آغوش باز نه گلوله[i]» در طول مبارزات انتخاباتی ۲۰۱۸ ریاست جمهوری خود، نقش ارتش کشور را در اجرای امنیت داخلی گسترش داده است. گالوز به نوبه خود گفته است که روند اتکا به ارتش برای امنیت عمومی را بر می دارد.

واقعیت اما آنست که جرم و جنایت بر انتخابات ۲۰۲۴ تأثیر عمیق گذاشته است. خشونت مداومی که این کشور با آن روبه‌رو است، در طول فصل مبارزات انتخاباتی خود را نشان داده است، به طوری که تخمین زده می‌شود ۳۴ نامزد احتمالی انتخابات مجلس بین سپتامبر تا مه کشته شده اند.

همین ماه گذشته، دو نامزد شهرداری در ایالت شمالی تاماولیپاس مرده پیدا شدند و در ۱۷ مه، مردان مسلح در ایالت جنوبی چیاپاس، شش نفر از جمله یکی دیگر از نامزدهای شهرداری را در یک گردهمایی سیاسی کشتند.  مقامات کارتل های مواد مخدر و باند های جنایات سازمان یافته را مسئول این قتل ها می دانند که تا حد زیادی بر انتخابات محلی تأثیر گذاشته است.

چه کسی در رقابت های ریاست جمهوری پیشتاز است؟

اکثر نظرسنجی ها نشان می دهد که شینباوم با بیش از ۲۰ امتیاز برتری قابل توجهی نسبت به گالوز دارد در حالیکه ماینز دارای شانس برای انتخابات محسوب نمی شود.

همچنین انتظار می‌رود که محبوبیت اوبرادور به بالا و پایین کردن رأی مورنا کمک کند، جایی که ائتلاف او قصد دارد اکثریت خود را در مجلس قانونگذاری حفظ و حتی گسترش دهد.

رجیدور، تحلیلگر سیاسی می‌گوید که گالوز نقش خود را به عنوان یک کاندیدا به خوبی بازی کرده و کمپین نسبتاً پویایی را پیش برده است. اما وابستگی او به احزاب PAN و PRI چشم‌انداز او را برای بردن انتخابات خدشه دار کرده است. رجیدور اضافه میکند که “تمام ویژگی های منفی که می توانید به آنها فکر کنید را أحزاب PRI  و تا حدی PAN به رای دهندگان مکزیکی یادآور می‌شوند.” بنابراین  کوچیتل نتوانسته است به عنوان نامزد تغییر دیده شود، زیرا ایده تغییر با نامزدی تحت پرچم  دو حزبی که هشتاد و چند سال در مکزیک حکومت کرده اند سازگار نیست.

در سال ۲۰۰۶، تحت ریاست PAN فیلیپه کالدرون، دولت «جنگ علیه مواد مخدر» بحث‌برانگیز خود را آغاز کرد و به رویکردی با استفاده از ارتش برای اجرای قانون متمایل شد. اما این استراتژی منجر به انفجار خشونت گردید و در عین حال کاری برای جلوگیری از تجارت مواد مخدر انجام نداد. همچنین گزارش‌های فزاینده‌ای از سوء استفاده‌های نظامی منتشر شد، از جمله شواهدی مبنی بر همکاری آشکار بین نیروهای امنیتی و گروه‌های جنایتکار را تقویت کرد.

در همین حال، PRI که از سال ۱۹۲۹ تا ۲۰۰۰ بطور مداوم نیروی غالب در سیاست مکزیک بود، مدت‌هاست که عامل فساد و ظلم بوده است.  این حزب که مدت‌ها حکومت می‌کرد، برای مدت کوتاهی در سال ۲۰۱۲ با نامزدی انریکه پنیا نیتو، ریاست جمهوری را پس گرفت. اما رسوایی های فساد و نارضایتی از سیاست های اقتصادی نئولیبرالی او منجر به انتخاب AMLO در سال ۲۰۱۸ شد. PRI  به چرنوبیل در سیاست مکزیک تبدیل شده است.

آندرس مانوئل لوپز اوبرادور

میراث رئیس جمهور فعلی چیست؟

لوپز اوبرادور به طور مداوم یکی از محبوب ترین رهبران جهان در حال حاضر در قدرت است – اگرچه انتخاب او در سال ۲۰۱۸ پس از دو نامزدی ناموفق برای ریاست جمهوری انجام شد. اوبرادور که به خاطر شخصیت صریح خود مشهور است، پرداختن به فقر را به یکی از ستون های اصلی ریاست جمهوری خود تبدیل کرده است.

لوپز اوبرادور در طول دوران ریاست‌جمهوری خود به چیزی دست یافت که به طور فزاینده‌ای در سیاست جهانی دست نیافتنی بود: سطوح بالای محبوبیت. بر اساس یک نظرسنجی توسط انجمن و شورای قاره آمریکا، حمایت و تایید  آملو، در حالی که از بالاترین رقم اولیه ۸۱ درصد کمی کاهش یافته است، هرگز به زیر ۶۰ درصد نزول نکرده است.

با توجه به این سطح از محبوبیت، چرا لوپز اوبرادور نمی تواند خودش برای دوره دوم نامزد شود؟ پاسخ ساده است! قانون اساسی مکزیک صراحتاً ریاست جمهوری را به یک دوره محدود می کند. این میراث انقلاب مکزیک است که پس از چندین دهه حکومت دیکتاتور پورفیریو دیاز، معروف به پورفیریاتو، به وقوع پیوست. رهبری مداوم او «عدم انتخاب مجدد» را به یک فریاد و خواست عمومی تبدیل کرد.

[i] Hugs not Bullets

چاپ متن