همانطورکه گزارشات متعددی نشان میدهند،مردم مراسم تشییع جنازه آیت اله منتظری را،علیرغم تهدید های رژیم وحتی توصیه خانواده وبرگزارکنندگان مبنبی برغیرسیاسی ماندن مراسم، به یک دمونستراسیون بزرگ اعتراضی تبدیل کردندو درهمان حال تلاش رژیم برای کنترل حرکت وبلندگوها وشعارها را درهم شکسته ودرس خوبی به کسانی که ید طولائی درتلاش مذبوحانه برای مصادره نمادها و شعارهای جنبش دارند، دادند.
هرحرکت اعتراضی بزرگ مدرسه ای است سرشار ازآموزه های مربوط به فوت وفن مبارزه، تقویت همبستگی درصفوف وگستراندن دامنه آن وپیوستن موج جدیدی ازنیروهای تازه نفس به جنبش.دراین مکتب توده ها وبویژه جوانان نقش شاگرد آموزگار را توأمان دارند. هم تجربه می کنند و هم ازتجربه خویش می آموزند. والبته بهترین آموزگارخود تجربه ودرسها و نتایج پراتیک صورت گرفته است. درعین حال برای تبلیغ و اثبات تداوم جنبش وتکذیب ادعاها و جنگ روانی دشمن مبنی برفروکش جنبش، هیچ چیزمؤثرتراز حضوروفریاد مستقیم خودجنبش نیست.
واقعیت تشییع جنازه آیت اله منتظری راشاید بتوان سیاسی ترین تشییع جنازه دهه های اخیربه شمارآورد. مثل موارد قبلی والبته بسی شفاف تروصریح تر،مرگ برخامنه ای،قاتل بودن وی، حکم ابطال ولایتش، مادلیل شورشیم دیکتاتورومی کشیم، دیکتاتورحیا کن سلطنت رورهاکن، مردم حتی باشعارمحرم ماه خون است، سیدعلی سرنگون است آرزوی سرنگونی زمان بندی شده خود را باصدای بلند برزبان راندند! و براستی با جسارت وشهامت بی مانندی، فضای شهرقم، این ام القراء اسلامی را به لرزه افکندند وبی گمان خامنه ای وروحانیت حامی وی، درخلوت خود ازاین همه جسارت و صراحت برخود لرزیدند! علاوه براین ازویژگی های دیگراین حرکت، برخلاف موارد پیشین که نقطه ثقلش درتهران بود، این باردرقم ونجف آباد بود. ودراین میان بویژه برگزاری این دمونستراسیون اعتراضی بزرگ در قم وزده شدن کامل پنبه خامنه ای ،آن هم باتوجه به پژواک جهانی اش، نشان دهنده آن است که نارضایتی و تظاهرات فقط مختص تهران ویا لایه های محدودی درشهرستان ها نیست، بلکه هم چنین زمینه های عینی گسترش آن دردیگرنقاط کشورهم وجود دارد. هم چنین وجه دیگربرقراری این آکسیون عظیم درقم جائی که روحانیت محافظه کارو پشتیبان خامنه ای و ولایت فقیه تأمین کننده بخش مهمی ازباصطلاح تتمه”مشروعیت” موجود رژیم را تشکیل می دهد، هشداری است ازسوی مردم به روحانیت محافظه کار و فاسدی که خفه خون گرفتن آن دربرابرجنایت کهریزک ونیزسایرجنایتها، زبانزدهمه است، ومستظهر به حمایت مادی وسیاسی دربارولایت فقیه هستند. وهشداربه آنانی که درطی این سالها با متنظری درحصرنیز میانه خوبی نداشتند و دربیانیه های تسلیت هم که پس ازمرگ وی ازسر ناگزیری انتشاردادند،هم چون جامعه مدرسین قم و یا کسانی مثل ناصرمکارم، به بیانیه خامنه ای تأسی کردند. بیانیه چندش آوری که درآن اظهارامیدواری کرده بود که ابتلاء به حصرسبب حذف عقوبت اخروی منتظری شود!
بطورخلاصه قاطع بودن شعارهای سرنگونی طلبانه مردم وخواست پائین کشیدن ولی فقیه که حتا آشکارا قاطع ترازشعارهای دوره انقلاب بهمن علیه شاه هستند، ترکیب جمعیتی مردم تظاهرکننده، که درمقایسه باتظاهرات قبلی شماربیشتری ازنسل قدیمی تر درکنارجوانان حضورداشتند، به لرزه افکندن آسمان ام القراء اسلامی، هشداربه روحانیت محافظه کاروفاسد، درهم کوبیدن تلاش رژیم برای کنترل مراسم وبیرون کردن آن ها ازمیان جمعیت و… ازجمله دست آوردهای این حرکت است. فشاررژیم به خانواده منتظری برا ی جمع کردن سریع مراسم وجلوگیری ازمراسم ختم مسجد اعظم ازطریق اشغال آن توسط طلاب وبسیجی ها،کنترل مسیرهای تردد و دستگیری های متعدد وکندکردن اینترنت و … ازیکسو عمق نگرانی رژیم را به خوبی به نمایش می گذارد وازسوی دیگرنشان میدهد که اگرقدری فضای سرکوب ترک بردارد رژیم با چه پتانسیل وطوفان عظیمی ازانباشت نارضایتی درمقیاس سراسری مواجه است. طوفانی که اگروزیده شود،هیچ قدرتی را یارای ایستادگی دربرابرآن نخواهد بود.
باین نکات دونکته دیگر را بایداضافه کرد:
نخست آنکه تقارن ششمین ماه اعتراضات با مناسبت ماه محرم که سنتا همراه با گسترش تجمعات همراه است و باتوجه به سراسری بودن این مناسبت ها وتجمعات ،فرصت مناسبی برای سراسری کردن اعتراضات فراهم می سازد که می تواند حاصل آن ترزیق نیروی جدید وتازه نفسی به به کالبد جنبش باشد.
دومین نکته آنکه، بزرگترین فرازمقاومت منتظری را مخالفت وی با جنایت کشتارزندانیان سیاسی سال ۶۷ تشکیل میدهد.وگشودن پرونده این جنایت والبته بهمراه سایرجنایتها، دراذهان میلیون ها مبارزنه فقط درشکستن کمر حاکمیت مؤثررست بلکه هم چنین عامل افشاء کننده موثری است علیه اصلاح طلبان ودررأس آن کسانی مثل موسوی و کروبی وخاتمی ومجمع روحانیون مبارز……که تلاش زیادی را برای پوشیدن نگهداشتن این جنایت به خاطر حفظ قداست خمینی ونجات گذشته خود بکارمی برند . بویژه این تلاش درواکنش های اخیرآنان نسبت به پاره شدن تصویرخمینی برای باصطلاح مرزبندی با ساختارشکنان،در باج دادن به شاتتاژهای جناح حاکم برای راضی کردن آنها،وکنترل محدوده مطالبات جنبش محسوس است. درواقع مرگ منتظری ومطرح شدن سرگذشت مغضوب شدن وی ،بطورطبیعی شرایط مناسبی را برای مطرح کردن وسیع این جنایت فراهم ساخته است که نباید ازکنارآن بسادگی گذشت.
علاوه براینکه رادیکالیزه شدن جنبش بربسترچنین تکانه هائی، درخنثی کردن تلاش کسانی که ازترس حرکت به جلو، به گذشته می آویزند و درفرارازخامنه ای بزیرپرچم خمینی می خزند دارای اهمیت است.
