جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۶:۰۳

جمعه ۴ اسفند ۱۴۰۲ - ۰۶:۰۳

عادی‌سازی روابط میان ریاض و تهران، خوب اما هنوز دشوار

و می‌دانیم کە همین همسایەها با ایالات متحدە چە روابط خوبی دارند! بنا بر این، این سئوال مطرح می‌شود کە آیا جمهوری اسلامی می‌تواند مکانیسمی را بیابد کە مناسبات با این کشورها را چنان متوازن نگە دارد کە دچار تنش‌های خطرناکی کە در این هشت سال با آن‌ها مواجە شدە، نشود؟ تجربە نشان می‌دهد کە متأسفانە خیر! فرازونشیب‌های به شدت متغیر سیاست خارجی نظام مسلط بر ایران، پایانی ندارد؛ ... بە این دلیل سادە کە غرب‌ستیزی در آن نهادینە شدە است.

طبق خبری کە در رسانەها درج شدە، ایران و عربستان سعودی با میانجی‌گری چین برای از سرگیری روابط دوجانبه توافق کرده‌اند، و قرار است وزیران خارجهٔ دو کشور برای بازگشایی سفارت‌هایشان به‌زودی با یکدیگر دیدار کنند. از طرف دیگر، در واکنش بە این خبر، ایالات متحدۀ آمریکا با لحنی محتاطانه از آن استقبال کرده و یک مقام ارشد شبه‌نظامیان حوثی هم گفته‌ که عادی‌سازی روابط ایران و عربستان برای بازگشت امنیت به منطقه ضروری است. در بیانیهٔ سه‌جانبهٔ ایران، عربستان و چین از ابتکار شایستۀ شی جین‌پینگ، رئیس جمهوری خلق چین برای گفت‌وگو و حل اختلافات تهران و ریاض ستایش بەعمل آمدە است.

عادی‌سازی روابط ایران و عربستان خبر خوبی برای منطقە است. خبر خوب از این لحاظ کە منجر بە تنش‌زدایی، و پائین آمدن سطح اصطکاک‌ها میان این دو کشور مهم منطقە می‌شود. تصمیم ریاض برای بستن سفارت خود در تهران کە متعاقب حملە تندروهای جمهوری اسلامی در دوران ریاست جمهوری روحانی صورت گرفت، جمهوری اسلامی را وارد فاز تشدید دشمنی، و نە رقابت، با یکی از مهم‌ترین کشورهای منطقە کرد، کە به تدریج، هم منجر بە نزدیکی بیشتر کشورهای عربی بە اسرائیل و بستن پیمان صلح ابراهیم با آن شد، و هم برای اولین بار ترم نظامی ناتوی عربی را بر سر زبان‌ها انداخت. ناتویی کە هدف آن تقابل با جمهوری اسلامی بود. واقعیت این است کە تشدید تنش میان این دو کشور، دست دولت ترامپ را برای بهرەبرداری از موقعیت پیش‌آمدە و فروش سلاح‌های بیشتر بە این کشور نفت‌خیز حوزۀ خلیج فارس بازتر کرد.

سال‌ها بود کە دولت عراق تلاش داشت برای نزدیک کردن ایران و عربستان بە همدیگر، با تدارک گفتگوهای مستمر میان نمایندگان این دو کشور در بغداد، بە دشمنی میان آن‌ها خاتمە دهد و فصل دیگری از روابط میان آن‌ها را رقم زند. امری کە منتج بە نتیجۀ مشخصی نشد؛ و سرانجام این دولت چین بود کە با توجە بە موقعیت برتر خود قادر بە انجام آن شد. دولت چین کە اخیراً قراردادهای مهمی با دولت عربستان منعقد کردە، با میانجی‌گری خود و در تلاش جهت عادی‌سازی روابط میان ریاض و تهران، در صدد تأمین امنیت لازم برای منافع خود در منطقە است کە اخیراً ابعاد بی‌سابقەای یافتە است.

عامل دیگر نزدیکی میان عربستان و ایران می‌تواند مواضع نسبتاً نزدیک هر دو کشور در مورد جنگ اوکراین و روابط با روسیە باشد کە آن‌ها را در مجموعۀ دیگری تعریف می‌کند. دولت عربستان کە به شدت بە چین نزدیک شدە، و راە تقابل با روسیە در جنگ اوکراین را در پیش نگرفتە است، تهران را بە این نتیجە رسانیدە کە می‌تواند بە سیاست و دیپلماسی جدید ریاض بیشتر اعتماد کند. چرخش نسبی عربستان بە سمت روسیە و بازی میانی آن در بحران اوکراین، نگاە مثبتی در سران نظام ایجاد کردەاست.

اما آیا عادی‌سازی دوبارۀ روابط میان تهران و ریاض بە معنای حل مسائل عمدۀ میان این دو کشور، از جملە جنگ یمن و یا منازعۀ آن‌ها بر سر نفوذ در عراق خواهد بود؟

تجربە نشان می‌دهد کە در دوران عادی روابط میان دو کشور هم، ما به طور مداوم شاهد تصادمات شدید میان آن‌ها بودەایم. نمونۀ آن می‌تواند مسئلۀ حجاج ایرانی، و یا ادعای مالکیت کشورهای عربی بر سر جزایر تنب کوچک، تنب بزرگ و ابوموسی باشد. اما به هر حال بازگشایی سفارت‌ها می‌تواند بە کاهش سطح تنش‌ها کمک شایان توجهی کردە، و رقابت را از سطح دشمنی بە سطح دیپلماسی و سیاست رهنمون شود.

بی‌گمان در این میان نوع واکنش آمریکا هم جالب توجە است کە با احتیاط از آن استقبال کردە است؛ آمریکایی کە می‌داند نقش چین در عادی‌سازی روابط میان ایران و عربستان، به منزلۀ امتیازی بزرگ برای پکن و شکستی قابل توجە برای واشنگتن است. استقبال ایالات متحدە از عادی‌سازی روابط میان ریاض و تهران، پیش از هر چیز نشانۀ آن است کە دولت دموکرات‌ها به طور کلی از کاهش تنش‌ها در خاورمیانە استقبال می‌کند زیرا منجر بە تمرکز بیشتر آن‌ها بر شرق دور و مسئلۀ جنگ اوکراین می‌شود. از طرف دیگر عربستان می‌تواند مفری برای تعدیل سیاست‌های ایران در منطقە از جملە در زمینۀ غنی‌سازی شود کە دولت واشنگتن به شدت در پی آن است. عادی‌سازی روابط میان ایران و عربستان، هم‌چنین می‌تواند منجر بە کاهش توجە تهران به سوی روسیە شدە و ایران را بیشتر ترغیب بە جستجوی منافع خود در جاهای دیگر کند.

در نهایت باید گفت کە علیرغم استقبال از بازگشایی سفارت‌ها، باید در واکنش بە آن به شدت محتاط بود، زیرا کە هنوز تندروها در جمهوری اسلامی بیداراند و بر سیاست خارجی ایران به شدت تأثیرگذار. هم‌چنین باید در نظر داشت کە عادی‌سازی روابط با عربستان در چهارچوب همان سیاست دولت سیزدهم صورت می‌گیرد کە رئیسی در نطقی از همان ابتداء بە آن اشارە کردە بود، این‌کە در سیاست خارجی دولت او همسایەها نقش مهم و ویژەای دارند.

و می‌دانیم کە همین همسایەها با ایالات متحدە چە روابط خوبی دارند! بنا بر این این سئوال مطرح می‌شود کە آیا جمهوری اسلامی می‌تواند مکانیسمی را بیابد کە مناسبات با این کشورها را چنان متوازن نگە دارد کە دچار تنش‌های خطرناکی کە در این هشت سال با آن‌ها مواجە شدە، نشود؟

تجربە نشان می‌دهد کە متأسفانە خیر! فرازونشیب‌های به شدت متغیر سیاست خارجی نظام مسلط بر ایران، پایانی ندارد؛ … بە این دلیل سادە کە غرب‌ستیزی در آن نهادینە شدە است.

تاریخ انتشار : ۱۹ اسفند, ۱۴۰۱ ۱۱:۳۰ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
آخرین مطالب

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

ما در انتخابات غیر واقعی شرکت نمی کنیم

در جمهوری اسلامی، یک شورای انتصابی حکومتی تحت نام «شورای نگهبان» لیست کاندیدا هایی از حواریون و عوامل مطیع و وابسته به حکومت را در مقابل مردم قرار می دهد و از آنان می خواهد که فقط به این افراد گزینش شده حکومتی رای بدهند. آیا به این صحنه سازی مضحک و پر فریب می توان «انتخابات» نام نهاد؟

زبان مادری؛ بخشی از آزادی بیان

کانون نویسندگان ایران ضمن گرامی‌داشت این روز، همان‌گونه که در بند سوم منشور خود آورده است: «رشد و شکوفایی زبان‌های متنوع کشور را از ارکان اعتلای فرهنگی و پیوند و تفاهم مردم ایران می‌داند…» و خواهان آزادی زبان‌های مادری در ظرفیت و ابعاد گوناگون آن‌ها به‌ویژه در «عرصه‌ی چاپ و نشر و پخش آثار» است. هم‌چنین خواستار رهایی تمام کنشگران عرصه‌ی زبان مادری از زندان و تبعید و دیگر آزارها و فشارهاست.

سرمایه داری و دموکراسی

۴۰ سال سرمایه داری نئولیبرالیستی׳ و اندیشه‌های ضد دموکراتیکِ آن جوامع را در یک بحران ژرف و جدی سیاسی ـ اقتصادی فرو برده’ و دموکراسی را با خطرات و تهدید های جدی مواجه کرده است. روشن است که دموکراسی نیازمند شرایط مساعد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی است. لازمه پدید آمدن این شرایط تنها در گرو مبارزات بی امان دموکراتیک احزاب و شخصیت های مترقی، سندیکاهای کارگری و جوامع مدنی می باشد.

رفیق سید فاخر شجری از میان ما رفت

رفیق سید فاخر شجری کادر مبارز و برجسته جنبش کارگری ایران و از یاران دیرین فدایی از میان ما رفت و خانواده، نزدیکان و رفقایش را به سوگ خود نشاند. پیش از هر سخنی، فقدان این یار وفادار زحمت‌کشان را به خانواده و بازماندگان او تسلیت می‌گوییم و یاد عزیزش را گرامی می‌داریم.

یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

ما در انتخابات غیر واقعی شرکت نمی کنیم

زبان مادری؛ بخشی از آزادی بیان

سرمایه داری و دموکراسی

رفیق سید فاخر شجری از میان ما رفت

انتخابات! کدام انتخابات؟