یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۱:۴۲

یکشنبه ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۱:۴۲

فلسفه لیبرال هم قربانى داد!

كليساى كاتوليك كه آن‌زمان به تعقيب ايده‌هاى جديد ميپرداخت، موجب فرار برونو از ايتاليا، بعد از پايان تحصيل رشته الاهيات شد... فلسفه او بيشتر ادبى است تا رياضى. حقيقت فلسفه او نه بر اساس يك معمارى سيستماتيك فلسفى بلكه حاوى خصوصيات هنرى مانند، موسيقى، تصوير و شعر است

جردانو برونو Giordano Bruno ۱۵۴۸- ۱۶۰۰ 

دویست و پنجاه سال بعد از اینکه سازمان تفتیش عقاید کلیساى کاتولیک، جردانو برونو، آزاداندیش ایتالیایى را به‌قتل رساند، لیبرالیسم غرب در قرن ١۹، با تکیه بر شعار: آزادیخواهى و حقیقت‌جویى آن شهید، او را نخستین قربانى جنبش خود نامید. توضیح آنکه در پاره‌اى از دانشنامه‌هاى غرب، جردانو برونو را تحت تاثیر فلسفه ابن رشد و ابن سینا به‌شمارمى‌آورند. در یک روز گرم و آفتابى ماه فوریه سال ١۶٠٠؛ مثل امروز!، درمیدان گلفروشان شهر رم، جردانو برونو را درمیان تپه‌اى از انبوه هیزم‌هاى خشک، بعد از ۷ سال بازداشت و شکنجه، سرانجام به آتش کشیدند. شهامت او درمبارزه علیه کلیساى قرون وسطایى، صد سال بعد باعث توجه خاص روشنفکران به وى گردید. 
مارکسیست‌ها او را واسطه جهان‌بینى مادى با مشخصات پانته‌ایستى می‌دانستند که درمقابل اسکولاستیک فئودالى مقاومت نمود. پانته‌ایست‌هاى فلسفى؛ خالق و طبیعت را یکى میدانستند و این عقیده آن‌زمان به‌شکل: رافضى و منکر خدا تفسیر میشد. جردانو برونو به نقل از مورخین اندیشه، مهمترین فیلسوف دوره رنسانس ایتالیا بود. اشتباه مرگ‌آور برونو در آنجا بود که او بعد از ۶ سال مهاجرت و تبعید در کشورهاى: سویس، آلمان، انگلیس، فرانسه، با یک فریب و توطئه برنامه‌ریزى شده، به ایتالیا بازگشت. او را تشویق به بازگشت به شهر ونیز نمودند تا استاد ریاضى دردانشگاه شود، ولى صاحبخانه اش او را لو داد و شغل استادى را هم‌زمان به گالیله تواب! واگذار کردند. غیر از افکار ماده‌گرایانه، او به طرح دیالکتیک ثمربخشى ازجمله: جهان نامتناهى درمقابل جهان محصور – احدیت درمقابل کثرت – عام درمقابل خاص – و خرد در مقابل کلان، پرداخت. 
گرچه کلیسا قدرت خود را آن‌زمان، در دوره رنسانس به‌تدریج ازدست داده بود، ولى تصویرى ازجهان درسرداشتن؛ بدون آنکه خدا را خالق آن شمردن، نظرى خطرناک ومرگ‌آور بود. با وجود اینکه او خالق سیستم فلسفى نبود، ولى با تکیه برکشفیات انقلابى کپرنیک، اعلان کرد که نه زمین بلکه خورشید مرکز منظومه شمسى درجهان ما است. اهمیت کار برونو در آن جاست که او آثار کوئس، کپرنیک و لوتر را با دقت خاصى مطالعه کرد و کوشید از ترکیب آنها ایده‌اى نو بسازد. بعد از صد سال سکوت درباره وى، سرانجام نظرات برونو از طریق لایبنیتس و اسپینوزا بر فلسفه ایده آلیسم آلمان اثرگذاشت. برونو یک فیلسوف شاعر و خالق اشعار و دیالوگهایى ادبى است. قدرت فلسفه او نه در سیستماتیک بودنش،. بلکه در کشف سرمستانه زیبایى طبیعت است. نظرات او نه تنها روى علوم تجربى و فیزیک جدید، بلکه روى جهان‌بینى متفکرانى مانند: گوته، شیلر و شلینگ، امروزه محسوس میباشند. 
او با دفاع از نظریه کپرنیک، مبلغ نامتناهى بودن جهان شد و به وجود جهان‌هایى گوناگون غیراز کره زمین و ساکنانش تاکید کرد. گوته، وجود چند منظومه شمسى، تنوع جهان‌هاى دیگر و بى‌نهایت بودن دنیا را، بزرگترین کشف بشریت درزمان کپرنیک دانست. 
برونو میگفت که جهان، تصویر یا مخلوق خدا نیست، بلکه طبیعت و خالق یکى هستند. و شناخت طبیعت، موجب شناخت خالق میگردد. یکى از دلایل حکم اعدام او این بود که او خدا را دلیل جهان نمیدانست، بلکه او خالق را در همه‌جا و درون همه اشیاء، حاضر و ناظر میدید. او مینویسد که تنها آرزوى انسان، آنست که با ابدیت و بى‌نهایت، وحدت یابد. او عارفى است که میخواست نظرات کپرنیک را با مسیحیت نوافلاتونى متحد سازد. 
هربار که برونو وارد بحث عرفان میشد، قدرى این دست، آن دست می‌کرد و آسمان-را به ریسمان می‌بافت. او سن خالق را برابر سن جهان نامتناهى میدانست. درفلسفه پانته‌ایستى او، خالق همان طبیعت و جهان نامتناهى است. کثرت و احدیت بسته به نیاز شرایط، به هم تبدیل میگردند. او نظریه اتم دمکریت را قبول داشت، ولى اتم‌هاى او جاندار هستند و هرکدام براى خود خداى صغیرى! است. برونو ازبحث روح و ماده به بحث فرم و محتوا میرود و آنان را یکى میدانست. در دوره‌اى که او مذهبى بود، نوشت که: جسم در روح است، روح در فکر، فکر در خالق، خالق در طبیعت، طبیعت در تحول. و تحول در مرگ، و مرگ در زندگى. او همچنین مخالف نظریه دوجهانى ارسطویى گردید. 
جردانو برونو درسال ١۵۴٨ در نئاپل ایتالیا بدنیا امد و درسال ١۶٠٠ در رم، شعله گردید!. او را نخستین فیلسوف پانته‌ایستى عصر جدید میدانند که طبیعت را خالق مینامید. کلیساى کاتولیک که آن‌زمان به تعقیب ایده‌هاى جدید میپرداخت، موجب فرار برونو از ایتالیا، بعد از پایان تحصیل رشته الاهیات شد. او بعضى از آثارش را در زمان مهاجرت در کشورهاى میزبان به چاپ رساند. برونو خلاف گالیله هیچ ارزشى براى نقش شناخت ریاضیات قایل نبود. فلسفه او بیشتر ادبى است تا ریاضى. حقیقت فلسفه او نه بر اساس یک معمارى سیستماتیک فلسفى بلکه حاوى خصوصیات هنرى مانند، موسیقى، تصویر و شعر است. 
ازجمله آثار او: پیرامون دلایل، اصول و احدیت – دیالوگى پیرامون جهان نامتناهى و دنیاهایش – و اشتیاقهاى قهرمانى – هستند. کتاب “ پیرامون دلایل، اصول و احدیت“، یعنى اثر اصلى او، کتابى است متافیزیکى که به شکل دیالوگ تحریر شده. وکتاب “اشتیاق‌هاى قهرمانى“ او اثرى است نظرى پیرامون مقوله شناخت. 

تاریخ انتشار : ۳۰ اردیبهشت, ۱۳۸۵ ۴:۴۰ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

انتخابات ۸ درصدی!

اخباردور دوم انتخابات مجلس: روز جمعه ۲۱ اردیبهشت سال جاری, نتیجه انتخابات دور دوم مجلس در تهران اعلام گردید نماینده اول کلان شهر تهران با کسب ۲۶۹/۴۳  رای از حدود ۸ میلیون نفر واجدین شرایط رای دادن, یعنی با رای فقط ۲ درصد از مردم تهران به مجلس راه یافت. البته با احتساب ۵ درصد آرا باطله, مشارکت مردم تهران کمتر از  ۳ درصد بوده است.

مطالعه »

آنچه در هفته ۱۵ تا ۲۱ اردیبهشت گذشت …

بابک پاک‌نیا، وکیل محمد رسول‌اف روز چهارشنبه از صدور حکم هشت سال حبس که پنج سال آن قابل اجرا است برای این فیلسماز شناخته شده ایرانی خبر داد.  “درخت انجیر معابد” جدیدترین فیلم ساخته او قرار است در هفتاد و هفتمین جشنواره فیلم «کن» در فرانسه به نمایش در آید.  حکومت اسلامی در ایران اما از آقای رسول‌اف اجازه کار در ایران و خروج از کشور را گرفته است.

مطالعه »
آخرین مطالب

بالاخره خسته‌شان خواهیم کرد…

دلفین مینویی افزایش فشار رژیم جمهوری اسلامی برای تحمیل حجاب را گوشزد می‌کند اما در عین حال می‌نویسد که جنبش اعتراضی ایرانیان عمیق و پایدار است. به قول یک دختر نوجوان ایرانی: بالاخره خسته‌شان خواهیم کرد.

از میانهِ شب…

هان تو…/فرومایهِِ حریص و غَرق در جنون/با غروری ته کشیده/بُغضِِی فرو خورده/لابه، ازحنجره ات بالا میاید/فوران عربده ها در جیبِ ردایت/لکه هایِ سیاهِ رسوایی/در خون- فریاد می زند…

جمهوری خواهی چپ…

اغلب چپها با درس آموزی از اتفاقات گذشته برای رسیدن به هدف خود مسیری متفاوت را در پیش گرفتند . بر حسب تجربه ای تاریخی چپ ها بعداز هر شکستی با ارزیابی و پرداختن به نقد اتفاقات گذشته ضمن اصلاح شیوه ها و خطاها ، گامهای محکمی را برای ادامه مسیر برمی دارند .

پیش بینی بی لکنت شکست جمهوری اسلامی!

جنگ نامتقارن در چالش با حجاب اجباری را کسی وضع نکرده است. شکل‌گیری‌ آن، جنبه‌ی خودبخودی دارد. مرهون عقل خاموش اما هوشمند جامعه است که بر حسب نیاز زمان، آن را از دل بیرون داده و در دامن خویش پرورده است.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

مطالعه »
پيام ها

دانشجویان آمریکایی در اعتراض به ادامه نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل دانشگاه ها را به تصرف خود در آوردند!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت)-حوزه آمریکا ضمن اعلام حمایت کامل از مبارزه دانشجویان و استادان در تمامی دانشگاه های آمریکایی شرکت کننده در این جنبش، به مقاومت نسل نوین دانشجویی درود میفرستد و برای ایشان در شکستن فضای تاریک تحمیل شده و تا موفقیت نهایی پیروزی آرزو می‌کند.

مطالعه »
بیانیه ها

روز جهانی کارگر بر کارگران، زحمت‌کشان و پیکارگران راه سوسیالیسم خجسته و پیروز!

تدوام و استمرار مبارزۀ شما تکیه‌گاه و نقطه امید نیروهای چپ و عدالت‌خواه و دیگر نیروهای آزادی‌خواه برابری‌طلب ایران و جهان برای ساختن ایران و جهانی بهتر است؛ جهانی که در آن هیچ انسانی اسیر ولع سیری‌ناپذیر سرمایه و شرایط تحمیلی غول‌های بازار سرمایه نباشد، جهانی که  نظام غارتگر اقتصادی و اجتماعی و حاکمان مستبد دیگر قادر نباشند برای کسب سود و قدرت زندگی انسان‌ها را در جنگ و خونریزی بیهوده تباه کنند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

بالاخره خسته‌شان خواهیم کرد…

فرجام خواهی از حکم اعدام توماج صالحی…

از میانهِ شب…

جمهوری خواهی چپ…

پیش بینی بی لکنت شکست جمهوری اسلامی!

خروج رسول‌اف از ایران؛ بیم‌ها و امیدهای پناهی…