معادن طلای ایران، فقر و مرگ کارگران

معادن طلای “زره شوران” و “آقدره” بزرگترین معادن طلای ایران و خاورمیانه به حساب میآیند. یک فعال امور کارگران معادن طلای تکاب که خود در کارخانهی معدن طلای آقدره کار میکند، در گفتگو با دویچهوله دربارهی این معدن توضیح میدهد که صاحبان اصلی معدن آقایان “حاجی عباس نیری و برادرش مجید نیری از اعضای سابق سپاه پاسداران” هستند.

وی در ادامه میگوید: «تعداد ۶۰۰ نفر در معدن آقدره کار میکنند و کارخانه بدون وقفه ۲۴ ساعته کار میکند. میزان تولید طلا با احتساب آنچه که در اتاق طلا استحصال میشود، سالانه ۴ تن است که چیزی حدود ۱۴۰ میلیارد تومان برای اینها درآمد دارد. کسی از این آقایان حسابرسی نمیکند و کسی نمیپرسد که آنها با اینهمه درآمد چکار میکنند؟».

طلا برای کارگران فقر و مریضی آورده

بنا به گفتهی این کارگر معدن طلای آقدره، وضعیت بد کارگران قابل توصیف نیست. کارگران بدون کلاه ایمنی، پوتین و ماسکهای مخصوص به کار گمارده میشوند. بسیاری از کارگران در معدن به سل مبتلا هستند.

وی در ادامه توضیحاتش به دویچه وله همچنین میگوید، در خود کارخانه دو سولهی فعال هست که در آنجا سنگهای بزرگ آسیاب میشوند.

وحشتناکترین قسمت این بخش مکانیست بنام سولهی سیانور. در اینجا برای استحصال خاک طلا از ناخالصیهای دیگر، سیانور به آن اضافه میکنند. ولی چون ایران جزو کشورهایی است که در زمینهی سیانور تحریم شده، اینها کودهای شیمیائی را از وزارت کشاورزی بصورت قاچاق دریافت میکنند. این کودها را که همه جای دنیا مصرف صنعتی آن ممنوع است بجای سیانور بکار میبرند تا خاک طلا را از ناحالصیهای دیگرجدا کنند.

کارگران سولهی سیانور

یک کارگر اخراجی معدن آقدره هم به دویچه وله میگوید:«کارگرانی که در اینجا کار میکنند هیچکدام ماسک ویژهای ندارند. فضا آنقدر آلوده است که این ماسکها هم کمکی نمیکنند. مهندسینی که اینجا هستند و نظارت باید بکنند از فاصلهی چند صدمتری آنجا رد میشوند و اصلا خودشان جرئت نمیکنند، بیایند ببینند سولهی سیانور چه خبر است و اینکه کارگران کار میکنند یا نه؟».

این کارگر اخراجی به فوت یکی از همکاران خود هم اشاره میکند: «سال پیش سجاد قنبری کارگر ۲۸ ساله پس از ۴ سال کار در سولهی سیانور بر اثر مسمومیت ناشی از سیانور و جیوه و همچنین بی توجهی مسئولین جان باخت».

“احمدی نژاد هم به سراغ ما نیامد”

بنا به گفتهی فعال کارگری معدن طلای آقدره، کارگران بارها اعتراض کردند ولی مسئولین بهداشت، سپاه واستانداری سکوت میکنند و حتی احمدی نژاد هم وقتی به اینجا میآید به “بزرگترین معدن طلای خاورمیانه” سری نمیزند و اصلا کاری به کار آنها ندارد.

وی در ادامه به این مسئله اشاره میکند که طلای این معادن در خود منطقه به شمش تبدیل نمیشود و این طلا را به دلایل واهی از جمله اینکه امنیت نیست به اصفهان و یا کرمان منتقل میکنند. به نظر او این سیاست از “نگاه قومیتی دولت به این مسئله” ناشی میشود.

او همچنین میگوید، تکاب که در آن دو معدن بزرگ طلای کشورواقع شده و ۶۰ نوع سنگ معدنی دارد و “بهشت زمینشناسی” به حساب میآید، وضعیت کارگران معدنش بسیار بد است.

کارگران معدن اعتراض میکنند

کارگری که پیش از این درمعدن آقدره مشغول به کار بوده و اخراج شده به دویچه وله میگوید: «در طول دوماه اخیر چندین بار شبنامه و قانون کار بین کارگران پخش شده. به دنبال شکایتهای مختلفی که صورت گرفته، قرار شده در آنجا سندیکای کارگری تشکیل شود. ولی اعتراضها هم نتیجهای نمیدهد و معترضین را اخراج میکنند.»

بنا به گفتهی این کارگر اخراجی، بیشتر کارگران معدن طلای آقدره فصلی هستند یعنی از اول اردیبهشت به کار گرفته میشوند و با اولین بارش برف زمستان که معدن از کار میافتد، حدود ۴۰۰ نفر اخراج میشوند و دوباره آنهایی را که خودشان تائید میکنند، گزینش واستخدام میکنند.

مسئولین: کار معدن سخت و زیان آور نیست

فعال حقوق کارگری در منطقه هم که با دویچه وله صحبت کرد، اضافه میکند: «بیکاران باید از مزایای بیمهی بیکاری برخوردار شوند ولی ادارهی کار بیکاری کارگران معدن را تائید نمیکند. کارهایی که در اینجا انجام میگیرد جزو مشاغل سخت و زیان آور است.»

بنظر او مادهی ۵۲ قانون کار، مشاغل معدنی را جزو کار سخت و زیان آور محسوب میکند، ولی هیچگونه طبقه بندی به لحاظ سختی و زیان آور بودن نوع کار انجام نمیگیرد و مفاد قانون کار به علت “بی کفایتی مسئولین شهری” اصلا اجرا نمیگردد.