ناصر زرافشان در گفتگو با روز با اشاره به این که «درست در لحظۀ آخر و هنگام خروج از کشور در فرودگاه ممنوع الخروجی وی اعلام و پاسپورتش توسط مأموران اطلاعاتی جمهوری اسلامی ضبط شده است» میگوید: «من حتی از بخش کنترل پاس هم رد شده و چمدانها را هم تحویل داده بودم و در انتظار سوار شدن به هواپیما بودم که دو سه نفر از آقایان خیلی خندان نزدیک شدند. مأموران امنیتی پس از ضبط گذرنامه به من نامهای دادند و گفتند که در اردبیهشت ماه، یعنی ۱۰ ماه پیش، من پروندهای در معاونت امنیت دادگاه انقلاب داشته و به این دلیل نمیتوانم از کشور خارج شوم. این روند کاملا غیر قانونی است. زمانی که چنین پروندهای وجود دارد معمولا باید احضاریهای بفرستند و از این طریق فرد را مطلع میکنند.»
ناصر زرافشان در پاسخ به این که چرا در حال حاضر به برخی سفرها چنین واکنشهایی نشان داده میشود، میگوید: «این را دیگر باید از خود آقایان پرسید. این سفر من مربوط به مسائل محیط زیستی بود و تاثیراتی که حکومتها بر تخریب محیط زیست میگذارند که خسارت جبران ناپذیری است.»
وکیل پروندۀ قتلهای زنجیرهای در پاسخ به این پرسش که چه پروندۀ جدیدی برای او تشکیل شده است، چنین امری را تنها بهانهای برای ضبط گذرنامه و ممانعت از سخنرانی خود در جلسۀ پارلمان اروپا میخواند و تاکید میکند: «من اصولا زندگی مخفی ندارم. در در ماههای گذشته هم بارها به دادگاه احضار شدهام. اگر پروندهای وجود داشت، دستگیری، بازداشت و یا احضار من کار بسیار سادهای بود.»
فراکسیون احزاب سبزها در کشورهای اتحادیۀ اروپا که همواره سیاست فعالانهای را در ارتباط با ایران دنبال کرده است، روز ۱۷ مارس، کنفرانسی با عنوان «آیندۀ ایران و اروپا از دیدگاه سبزها در پارلمان اروپا» در شهر بروکسل برپا میکند که قرار است توسط آنگلیکا بر، رئیس هیئت پارلمان اروپا در امور ایران، نمایندۀ این پارلمان و نیز مجلس فدرال آلمان، گشایش یابد.
به این کنفرانس، افزون بر کارشناسان آلمانی، شماری از سیاستپیشگان ایرانی و اروپایی و نیز کارشناسان مقیم ایران، از جمله فیروزه نهاوندی، فاطمه حبیبزاد، ناصر زرافشان و یوسف مولایی دعوت شدهاند که از این میان یوسف مولایی از شرکت در این کنفرانس صرف نظر کرده و ناصر زرافشان نیز که موضوع سخنرانی اش «قدرت و محیط زیست» در ایران بود با اعلام ممنوع الخروج شدنش از شرکت در کنفرانس باز ماند.
این کنفرانس اروپایی ـ ایرانی را زابینه مایر، عضو فراکسیون احزاب سبز کشورهای اتحادیۀ اروپا در پارلمان اروپا و مشاور اول آنگلیکا بر در امور ایران، ترتیب داده است و ممانعت از سفر و ایراد سخنرانی ناصر زرافشان در پارلمان اروپا درحالی انجام شده که خانم مایر در روزهای پیشین از سرنوشت مهمانان ایرانی ابراز نگرانی کرده و در گفتگو با دویچه وله گفته بود که: «در حال حاضر بسیاری از کارشناسان برای خروج از ایران، محتاطتر شدهاند.»
وی در باره دشواریهایی که برای دعوت از سخنرانان مقیم ایران به این کنفرانس با آنها روبرو بوده، یادآور شده است که: «این مشکلات همیشه در رابطه با دریافت ویزا و احساس ناامنی دعوتشدگان رخ میدهند. دعوتشوندگان اغلب نگرانند که آیا شرکت در این کنفرانسها پیآمدهایی برایشان به همراه دارد یا نه! در رابطه با برنامههای ما، به طور مشخص، مشکل خاصی از سوی دولت ایران بهوجود نیامده. در حالی که ما در سفرهای خود به ایران، با نمایندگان سازمانهای مستقل و غیرانتفاعی نیز گفت و گو میکنیم. البته ما هم همیشه، ریز برنامههای خود را به دولت ایران اطلاع دادهایم و از آنها خواستهایم، کسانی که با ما گفت و گو میکنند، بعداً مورد آزار و اذیت قرار نگیرند. این خواستها تا بهحال از سوی آنها پذیرفته و اجرا شده است.»
در سالهای اخیر بسیاری از فعالان سیاسی، مدافعان حقوق بشر، فعالان مدنی و روزنامهنگاران ایرانی که قصد شرکت در کنفرانسهایی در خارج از کشور را داشتهاند ممنوع الخروج شده اند.
