جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۳ - ۰۸:۳۵

جمعه ۳۱ فروردین ۱۴۰۳ - ۰۸:۳۵

نگاهی به تاریخ مبارزات کارگران و اول ماه مه

طبقه کارگر و اقشار زحمتکش کشورمان سه دهه پر فراز و نشیب، توام با شکستها و پیروزی های کوچک را از سر گذرانده است. جنبش کارگری- سندیکایی در طی این سالها بخصوص در سالهای اخیر به رقم کمبودها و نومیدیها توانست علی رغم امکانات محدود، سر سختانه در مقابل سیاستهای ضد کارگری جمهوری اسلامی قد برافراشته و شیوههای متفاوت اعتراض، از قبيل اعتصاب، تحصن، جمع آوری امضا، و راهپیمایی، سازمان دهد. جنبش کارگری کشورمان همگام با جنبش طبقه کارگر در سراسر جهان به پیش می رود

با پیدایش سرمایه داری و تکامل آن طبقه کارگرنیز بوجود آمد که در تضاد با منافع سرمایه دارن بود و شکافی عمیق بین این دو طبقه پدید آورد. حضور طبقه کارگر که با بدویترین شکل مبارزه یعنی مبارزه اقتصادی آغاز گردید. کارگران مبارزات خود را با خواستهأیی مانند:اضافه دستمزد، کاهش ساعت کار روزانه، حق بیمه و با زنشستگی آغاز کردند و در این راه به نیاز به تشکیلات پی بردند، و در این راستا دست به تشکیل سندیکاها زدند. سندیکاهای که صرفا هدف آن محدود کردن استثمار بود نه از بین بردن آن.

شکل گیری سندیکا به خودی خود آغاز یک مبارزه طبقاتی به شکل سیاسی بود، مبارزه ای که هدف آن نابود کردن پایههای سرما یه داری بوده هر چند در این راه به دلیل فقدان برنامه مشخص مبارزاتی، شکستهای بسیاری را متحمل شد. آنگاه (اتحادیه کمونیستها) که در ابتدا یک سازمان کارگری آلمانی بود کم کم در اروپا شروع به رشد کرد و به مرور به یک سازمان جهانی تبدیل شد. این سازمان که به شکل مخفی فعالیت میکرد در اولین کنگره خود که در لندن برگزار شد از مارکس و انگلس خواست تا برنامه ای برای این سازمان تدوین و ارائه دهند. یک سال پس از آن “مانیفست حزب کمونیست” به عنوان سند برنامهای که هدف مبارزی پرولتاریا و حزب کمونیست بود ارائه شد. مارکس از پرولتاریا به نام “طبقه ی در بندهای سخت” نام می برد و مانیفست کمونیست را با این عبارت آغاز می کند: تاریخ همه جوامع بشری، در گذشته و آکنون تاریخ جنگ طبقات بوده و هست، دوران بورژوازی کشاکشهای طبقاتی را ساده کرده و … جامعه به دو طبقه بزرگ تقسیم شده است : بورژوازی و پرولتاریا. در همان جا پرولتاریا را این چنین تعریف می کنند: مقصود از پرولتاریای طبقاتی کارگران مزدور جدیدی اند که مالک هیچ وسیله تولیدی نیستند و نیروی کار خود را برای تامین زندگی میفروشند.

اما در سال ۱۸۴۸ که همزمان با ارائه مانیفست کمونیست بود که اولین پیکار میان پرولتاریا و بورژوازی به شکست انجامید و این موجب آن گشت که طبقه کارگر دوباره به همان خواستههای آزدی های سیاسی باز گردد. این دوران همزمان بود با دستگیری اعضائ اتحادیه کمونیستها و این دستگیریها باعث شد تا اعضای باقیمانده، اتحادیه را منحل اعلام کنند. اما طبقه کارگر توانست به فعالیتهای مخفی خود ادامه داده و نیروی خود را منسجم کند که نتیجه آن تشکیل انترناسیونال اول شد.

انترناسیونال اول که توسط مارکس و انگلس تأسیس شد هدف آن متشکل ساختن تمامی پرولتاریای مبارز بخصوص در آمریکا و اروپا بود و اولین اعلامیه تشکیل آن را مارکس نوشت که به برنامه پرولتاریا تبدیل شد و در آن وظیفه پرولتاریا سرنگون کردن قدرت سرمایه داری و استقرار حکومت کارگران از طریق مبارزه سیاسی بود. سه سال بعد از تشکیل انترناسیونال اول کتاب سرمایه چاپ شد که نقطه عطفی در جنبش کارگری بود. به دنبال آن در سال ۱۸۷۱ اولین انقلاب پرولتری منجر به تشکیل اولین حکومت پرولتری شد که به کمون پاریس مشهور شد. دولت پرولتری در مارس همان سال پرچم سرخ پرولتاریا را بر فراز ساختمان دولت فرانسه به اهتزاز در آورد، اما این حکومت دیری نپأید و پس از ۷۲ روز سقوط کرد. اما در خلال این ۷۲ روز دست به تغییرات و تحولات جدی زد، از جمله: ارتش و پلیس را منحل کرد، کلیسا را از حکومت جدا، دولت را بر اصول دمکراتیک بنیاد نهاد، شرایط انتخابات آزاد را فراهم و تحصیل را رایگان و اجباری کرد.

رهبران کمون پاریس که از فعالین انترناسیونال اول بودند، به دنبال این شکست دست به فعالیتهای جدیدی برای مقابله با دولت بورژوازی که حرکت هایی را علیه کارگران سامان داده بود آغاز کردند. پس از شکست کمون پاریس در همه کشورها کمابیش فشار بر انترناسیونال اول آغاز گردید و منجر به کنار گیری بعضی از افرد شد در این زمان دامنه فعالیت دراروپا تقریبا غیر ممکن شد و پس از آن تصمیم گرفته شد که انترناسیونال به نیویورک منتقل شو د و۴ سال بعد از آن رسما آن را منهل اعلام کردند.

پس از اعلام انحلال انترناسیونال اول مبارزات کارگری به اشکا ل پراکنده ادامه داشت، عمده این فعالیتها در دهه هشتاد که آمریکا به سوی صنعتی شدن می رفت و کارخانههای جدید تاسیس میشد تا جایی که آمریکا به بزرگترین کشور صنعتی دنیا تبدیل شده بود، شکل گرفت. شرایط کاری بسیار سخت بود و کارگران روزانه بین ۱۰ تا ۱۵ ساعت کار میکردند و در قبال این کار طاقت فرسا جز زندگی حقیرانه چیزی نصیبشان نمیشد. اینها عواملی بود که باعث شد کارگران آمریکایی برای ۸ ساعت کار روزانه و افزایش دستمزد دست به تظاهرات و اعتصاب بزنند.

در سال ۱۸۸۰ نیروهای دولتی بر روی کارگران راه آهن که برای احقاق حقوق خود اعتصاب کرده بودند آتش گشودند و دست به کشتار وحشیانه آی زدند که منجر به کشته شدن ۳۹۰ نفر گردید، همزمان با این کشتار مبارزات کارگران در شیکاگو که از مراکز عمده صنعتی امریکا بشمار می آمد تحت تاثیر سوسیالیست های انقلابی چون پاسونس امریکایی، فیشر آلمانی و فلیدن انگلیسی اقدام به تاسیس آنجمنی به نام “آنجمن مبارزه برای رسیدن ۸ سأعات کار در روز” کردند.

کارگران شیکاگو روز اول ماه مه ۱۸۸۶ را در حمایت از ۸ ساعت کار روزانه اعتصاب کردند که به ترتیب در روزهای دوم و سوم هزاران نفر از خانواده کارگران و کارگران کارخانههای ماشین سازی به آنها پیوستند اما واکنش کارخانه داران در قبال این خواسته بستن کارخانه ها بود ، و پس از آن اقدام به فرستادن نیروهایی به میان اعتصاب کنندگان با هدف در هم شکستن اعتصاب کردند.

بین این نیروها و اعتصاب کنندگان درگیری ایجاد شد و پلیس به روی کارگران آتش گشود که طی آن ۶ نفر از کارگران کشته و صدها نفر زخمی شدند. اما روز بعد از آن تظاهرات اعتراضی به حرکت پلیس بر پا شد؛ این تظاهرات که آرام و صلح آمیز بودبا توطئه سرمایه داران به خشونت کشیده شد و به تحریک آنان بمبهایی را در درون تظاهر کنندگان پرتاب شدند که موجب زخمی شدن بسیاری گردید. پلیس به بهانه اینکه اتحادیههای کارگری مسببین بمب گزاری هستند به آنها حمله و رهبران آنها را دستگیر کردند و برای چشم زهر گرفتن از کارگران حکم اعدام رهبران اتحادیه صادر شد .

در روز ۱۱ نوامبر ۱۸۸۷ رهبران اتحادیه اعدام شدند. اعدام رهبران اتحادیه خشم همگانی راا بر آفروخت و تظاهرات و سخنرانیهای در سراسر جهان برپا شد. دو سال بعد از این فاجعه، انترناسیونال دوم به رهبری انگلس برگزار شد و در آن کنگره تصمیم گرفته شد که روز اول ماه مه به عنوان روز همبستگی بین المللی کارگران تمامی جهان ثبت شود و برای اولین بار کارگران انگلستان، فرانسه، آلمان و سایر کشورها، تظاهرات اول ماه مه را سازمان دادند.

نگاهی گذرا به تاریخ جنبش های کارگری در ایران

نخستین جنبشهای کارگری کشورمان، در دوران مشروطه شکل گرفت که این حرکتها تحت تاثیر کارگرانی که از ایران برای کار به قفقاز می رفتند و در آنجا با افکار سوسیال دمکراسی انقلابی و حرکت های کارگری که به رهبری بلشویکها صورت می گرفت آشنا شده بودند، شکل گرفت.

میتوان گفت سازمان سوسیال دمکراسی ایران که بنیانگزار آن حیدر عمو آوقلی بود اولین سازمان منسجم سیاسی بود که نخستین اتحادیه های کارگری را در ایران پایه گزاری کرد. از آن جمله می توان از اتحادیههای کارگران چاپخانه که در تهران پایه گزاری شد نام برد و همزمان با آن اتحادیههای کارگری در شهر های مشهد، تبریز، انزلی ایجاد شدند. شعا ر عمده این اتحادیهها “هشت ساعت کار در روز” و “زمین برای کشاورزان” بود.

پس از انقلاب مشروطه، سندیکاهای کارگری در شمال کشور دوباره شکل گرفتند و سازمان سوسیال دمکرسی در سال ۱۲۹۹ در نخستین کنگره خود از سازمان به حزب کمونیست تغییر نام داد و اعلام موجودیت کرد. در همان سال اقدام به چاپ نشریه آی به نام حقیقت کرد و شعا ر “رنجبر روی زمین اتحاد” در صفحه اول آن نقش بست.

از مهمترین اتفاقات کارگری این دوران اولین تظاهرات کارگری در سال ۱۳۰۱ به مناسبت اول ماه مه روز جهانی کارگر بود.

در همین سال اولین اعتصابات کارگران صنعت نفت در جنوب کشورمان شکل گرفت و پس از آن در سال ١۳٠۴ نخستین اتحادیه کارگران نفت جنوب که علاوه بر ملارزات صنفی، خواسته خای مشخص سیاسی را مطرح نمودند، پا به عرصه وجود نهاد. این اتحادیه اعتصابات متعددی را که در آن هزاران کارگر شرکت کرده بودند، تدارک دید. خواستهای آنان عبارت بود از : اضافه دستمزد، به رسمیت شناختن اتحادیه و به رسمیت شناختن روز اول ماه مه. این اعتصاب مورد هجوم وحشیانه نیروهای دولتی قرار گرفت.

از مهمترین اعتصابهای کارگری مهم این دوران میتوان به اعتصاب کارگران کارخانه وطن در اصفهان در سال۱۳۱۰ اشاره نمود که پس از سرکوب این اعتصاب، سندیکاها غیر قانونی اعلام شدند. اما علی رغم همه این فشار ها، این تشکلها مجددا شروع به پا گرفتن کردند و فعالیتهای جدیدی را آغاز نمودند. از جمله می توان از اعتصابات کارگران جنوب یاد کرد که در سال ۱۳۲۹ توانستند با اعتصاب عظیم خود به ملی شدن نفت به رهبری مصدق تحقق ببخشند. مرور این حوادث بیان گر آن است که حضور طبقه کارگر و زحمت کشان در عرصه فعالیتهای سیاسی و اجتمأی تا چه حد تاثیر گذار است.

اما از آن دوران تا مقطع انقلاب ۱۳۵۷ اعتصابات بزرگی شکل گرفت که میتوان به بعضی از آنها اشاره کرد: اعتصابات رانندگان شرکت واحد اتوبوسرانی، کارگران کوره پز خانه ها، کارگران نساجی، کارگران ایران ناسیونال و در نهایت از اعتصاب کارگران صنعت نفت که نقش عمده و به سزایی درپیروزی انقلاب بهمن ۱۳۵۷ داشتند.

این بیانگر آن است که میتوان به نیرو و اتحاد عظیم کارگران جامعه و تکیه بر آنان به عنوان بزرگترین نیروی تعیین کننده متکی بود.

طبقه کارگر و اقشار زحمتکش کشورمان سه دهه پر فراز و نشیب، توام با شکستها و پیروزی های کوچک را از سر گذرانده است. جنبش کارگری- سندیکایی در طی این سالها بخصوص در سالهای اخیر به رقم کمبودها و نومیدیها توانست علی رغم امکانات محدود، سر سختانه در مقابل سیاستهای ضد کارگری جمهوری اسلامی قد برافراشته و شیوههای متفاوت اعتراض، از قبیل اعتصاب، تحصن، جمع آوری امضا، و راهپیمایی، سازمان دهد. جنبش کارگری کشورمان همگام با جنبش طبقه کارگر در سراسر جهان به پیش می رود.

بر قرار با د همبستگی کارگران سراسر جهان.

بخش : کارگری
تاریخ انتشار : ۱۱ اردیبهشت, ۱۳۸۸ ۱۰:۱۱ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

اعتراضات علیه حجاب اجباری که بعد از قتل مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، سراسر ایران را فراگرفت، با وجود سرکوب، به یک معضل برای حکومت تبدیل شده است. گشت ارشاد نمونه کوچکی از جنگ هر روز حاکمیت با زنان بوده و سرکوب هر روزه زنان در خیابان یعنی اعتراف به تداوم جنبش زن زندگی آزادی.

عمر آشور: چگونه حملات ایران به اسرائیل چشم انداز مناقشه خاورمیانه را بازتعریف کرد!

مقیاس و گستره نیروهای متحد ایران نیز برای اولین بار مشاهده می‌شد. متحدان غیردولتی ایران ‌توانستند حملات را به طور همزمان هماهنگ کنند، از موشک‌های بالستیک دوربرد و متوسط و موشک‌های کروز شلیک شده توسط حوثی‌ها در یمن تا موشک‌های ۱۲۲ میلی‌متری گراد که توسط حزب‌الله در جنوب لبنان پرتاب شد، تا موشکهای پرتاب شده توسط شبه‌نظامیان عراقی.

دیوید هرست: نحوه حمله ایران ضعف اسرائیل را آشکار کرد!

پس از چنین حمله‌ای، تصاویر بصری بد به نظر می‌رسند: اسرائیل به دیگران برای دفاع از خود نیاز دارد و در انتخاب نحوه عکس العمل نیز آزاد نیست. این حمله اگر صورت گیرد باعث می‌شود که حامی اسراییل، ایالات متحده، گزینه‌های سیاسی دیگری را انتخاب کند.

یادمان ۴٩مین سالگرد جانباختگان تپه‌های اوین به‌دست دژخیمان سلطنت پهلوی

یادمان ۴٩مین سالگرد جانباختگان تپه‌های اوین به‌دست دژخیمان سلطنت پهلوی –
جمعه، ٣١ فروردین ١۴٠٣ (١٩ آپریل ٢٠٢۴ میلادی)،
ساعت: ٢١:٣٠ به‌وقت ایران (٢٠ به‌وقت اروپای مرکزی)

نظام مالی جهانی و بازارهای مالی و پولی و ابزار آن

درک و دریافت و آموزش اقتصاد سرمایه داریِ جهان امروز׳ بدون شناخت لایه های پنهان یا کمتر شناخته شده نظام مالی و تجارت جهانی و گردانندگان و سوداگران آن و آشنایی با سویه ها و دگرگونی های شتابنده و یا گام به گام آن شدنی نیست و نیازمند واکاوی سنجشگرانه است׳ که در این بخش کوشش می شود تنها به گونه ای فشرده به آنها اشاره شود.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

افزایش تشنج در منطقه و ادامۀ ماجراجویی‌های دولت‌های اسرائیل و ایران را محکوم می‌کنیم!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت) یک‌بار دیگر مخالفت اکید خود را با ماجراجویی‌های خطرناک پیش‌آمده از سوی اسرائیل و واکنش متقابل جمهوری اسلامی ایران و ادامۀ حملات نظامی  چه از سوی جمهوری اسلامی و چه از سوی اسرائیل، اعلام و قاطعانه از تلاش‌های دیپلماتیک برای رفع اختلافات منتج به این حوادث حمایت می‌کند. 

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

عمر آشور: چگونه حملات ایران به اسرائیل چشم انداز مناقشه خاورمیانه را بازتعریف کرد!

دیوید هرست: نحوه حمله ایران ضعف اسرائیل را آشکار کرد!

یادمان ۴٩مین سالگرد جانباختگان تپه‌های اوین به‌دست دژخیمان سلطنت پهلوی

نظام مالی جهانی و بازارهای مالی و پولی و ابزار آن

اینترسپت: گزارش نظامی درگیری ایران-اسراییل!