ماری کوری، Marie Curie با نام تولد ماریا اسکلودوفسکا، در ۷ نوامبر ۱۸۶۷ در ورشو، لهستان متولد شد. او در دورانی که تحصیل زنان محدود بود، به پاریس مهاجرت کرد و در دانشگاه سوربن تحصیل و تدریس کرد.
ماری کوری همراه با همسرش، پیر کوری، pierre curie تحقیقات بنیادین در زمینه رادیواکتیویته انجام داد و دو عنصر رادیوم و پلوتونیوم را کشف کرد. این دستاوردها، جان میلیونها انسان را نجات داد و افقهای تازهای در علم گشود. تلاشهای علمی او باعث شد دو بار جایزه نوبل دریافت کند و تا امروز تنها دانشمندی باشد که در دو رشته متفاوت به این افتخار دست یافته است.
او تنها به علم محض اکتفا نکرد؛ در جنگ جهانی اول، با راهاندازی واحدهای رادیوگرافی سیار، به درمان سربازان مجروح کمک کرد و مؤسسه ماری کوری را که هنوز مرکزی معتبر برای تحقیقات پزشکی و علمی جهان است، بنیاد نهاد. سالها کار با مواد رادیواکتیو بدون محافظ، به سلامت او آسیب رساند و نهایتاً منجر به مرگ او در ۷ ژوئیه ۱۹۳۴ شد.
در زندگی شخصی نیز، ماری کوری پس از درگذشت همسرش، مسئولیت تربیت دو فرزند و ادامه تحقیقات علمی را بر عهده گرفت و با پشتکار، موانع جنسیتی و اجتماعی زمان خود را پشت سر گذاشت و الگویی برای زنان سراسر جهان شد.
امروز در سالروز تولد این زن بزرگ ، یاد او ما را به اندیشیدن در بارهٔٔ مفهوم واقعی «شایستگی» و «خدمت به بشریت» وامیدارد، مفاهیمی که به نظر میرسد در برخی جوایز امروزی، از مسیر خود فاصله گرفته است.
نگاهی به جایزه نوبل نشان میدهد که این افتخار بزرگ، که در آغاز با هدف پاسداشت خدمت واقعی به بشریت بنیان نهاده شد و در تاریخ خود با نامهایی چون ماری کوری و آلبرت شوایتزر، که هر دو با دانش، فروتنی و انساندوستی در خدمت بشریت بودند، معنا یافته است، امروز به چهرههایی تعلق میگیرد که کارنامهشان بیش از آنکه با صلح و انساندوستی گره خورده باشد، با سیاست و منافع قدرتها در ارتباط است. اعطای اعطای جایزه نوبل صلح ۲۰۲۵ به ماریا کورینا ماچادو ، چهرهای که نامش با کودتای نافرجام ۲۰۰۲ در ونزوئلا و حمایت از مداخلات خارجی گره خورده، پرسشهای فراوانی را دربارهٔ معیارهای کنونی کمیته نوبل صلح برانگیخته است.
به نظر میرسد «صلح» در تعریف جدید کمیته نوبل، به ابزاری تزئینی برای توجیه مداخلات و منافع سیاسی تبدیل شده است. در حالی که مردم ونزوئلا همچنان قربانیان اصلی این بازی سرد جهانیاند.
از این رو بسیاری از فعالان چپگرا، و نیروهای مترقی و طرفدار صلح، جایزه نوبل صلح ۲۰۲۵ را ناحق و سیاسی می دانند و از لغو مراسم راهپیمایی سنتی در ماه نوامبر به دلیل اعتراض به سیاسی شدن جایزه حمایت میکنند.
ما زادروز ماری کوری را گرامی میداریم؛ زن دانشمندی که دو جایزه نوبل را بر اساس دستاوردهای علمی خود دریافت کرد. افتخار واقعی، در خدمت بی ریا به انسانیت نهفته است، در مسیری که علم و اخلاق به هم میپیوندند، نه در جایی که سیاست و قدرت جای آنها را میگیرند.
ماری کوری با دانش و ارادهای استوار، الگویی بیبدیل از خدمت به علم و انسانیت ارائه داد.
گروه کار زنان سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)
