رئیس جمهور ترامپ هیچ نشانهای مبنی بر اینکه در مورد نحوه ادامه مذاکرات دیپلماتیک تصمیمی گرفته است، نشان نداده است.
نوشته هلن کوپر، اریک اشمیت و رونن برگمن
برگردان بهفارسی: گودرز اقتداری
۱۸ فوریه ۲۰۲۶، بهروز شده در ساعت ۸:۳۶ بعد از ظهر به وقت شرق آمریکا
مقامات دولت و پنتاگون میکویند که افزایش سریع نیروهای آمریکایی در خاورمیانه به حدی رسیده است که رئیس جمهور ترامپ این گزینه را دارد که همین آخر هفته علیه ایران اقدام نظامی کند و کاخ سفید را با انتخابهای پرخطری در مورد دنبال کردن دیپلماسی یا جنگ روبرو کند.
آقای ترامپ هیچ نشانهای مبنی بر اینکه در مورد نحوه ادامه کار تصمیمی گرفته است، نشان نداده است. اما تلاش برای تشکیل یک نیروی نظامی که قادر به حمله به برنامه هستهای ایران، موشکهای بالستیک و سایتهای پرتاب مرتبط با آن باشد، این هفته علیرغم مذاکرات غیرمستقیم بین دو کشور در روز سهشنبه، ادامه یافته است و ایران دو هفته فرصت دارد تا با پیشنهادهای دقیق برای یک راهحل دیپلماتیک بازگردد.
آقای ترامپ بارها خواستار آن شده است که ایران برنامه هستهای خود را کنار بگذارد، از جمله موافقت با عدم غنیسازی بیشتر اورانیوم. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، که کشورش احتمالاً در این حمله شرکت خواهد کرد، برای تضعیف توانایی ایران در پرتاب موشک به اسرائیل تلاش کرده است.
به گفته دو مقام دفاعی اسرائیل، نیروهای اسرائیلی که هفتههاست در حالت آمادهباش هستند، آمادگیهای بیشتری را برای یک جنگ احتمالی انجام میدهند و جلسه کابینه امنیتی اسرائیل از پنجشنبه به روز یکشنبه موکول شده است.
بسیاری از مقامات دولت در مورد چشمانداز دستیابی به یک توافق دیپلماتیک با تهران ابراز تردید کردهاند. مذاکرات غیرمستقیم روز سهشنبه در ژنو با آنچه وزیر امور خارجه ایران توافق بر سر «مجموعهای از اصول راهنما» خواند، پایان یافت. مقامات آمریکایی گفتند که دو طرف پیشرفتهایی داشتهاند، اما افزودند که شکافهای بزرگی باقی مانده است. آقای ترامپ بارها تهدید کرده است که ایران باید شرایط او را رعایت کند یا با عواقب شدیدی روبرو شود. اما حمله دیگری، هشت ماه پس از جنگ ۱۲ روزه که در آن اسرائیل و ایالات متحده به سایتهای نظامی و هستهای در سراسر ایران حمله کردند، به طور بالقوه خطرات قابل توجهی را به همراه خواهد داشت، از جمله اینکه ایران با رگباری از حملات موشکی وحشیانه به اسرائیل و نیروهای آمریکایی در منطقه پاسخ خواهد داد.
برای رئیس جمهوری که با وعده دور نگه داشتن ایالات متحده از جنگها وارد کاخ سفید شد، آقای ترامپ اکنون در حال بررسی چیزی است که حداقل هفتمین حمله نظامی آمریکا به یک کشور دیگر در سال گذشته و دومین حمله او به ایران خواهد بود. ژوئن گذشته، پس از حمله به سه سایت هستهای ایران، آقای ترامپ اعلام کرد که برنامه هستهای ایران “نابود شده است”. اما اکنون او در حال بررسی اعزام ارتش ایالات متحده برای ادامه کار است.
اما برخلاف حمله ایالات متحده و اسرائیل در ژوئن گذشته، اهداف آقای ترامپ اکنون کمتر مشخص است. مقامات آمریکایی اعلام کردند که این افزایش حضور نظامی ایالات متحده شامل دهها تانکر سوخترسانی است که توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده به منطقه اعزام شدهاند، بیش از ۵۰ جت جنگنده دیگر و دو گروه تهاجمی ناو هواپیمابر به همراه ناوشکنها، رزمناوها و زیردریاییهای همراه آنها.
ناو هواپیمابر یو.اس.اس. جرالد فورد، که به تازگی از کارائیب، جایی که بخشی از ناوگان دریایی برای فشار بر دولت ونزوئلا به ریاست جمهوری نیکولاس مادورو بود، بازگشته بود، روز چهارشنبه در حال نزدیک شدن به جبل الطارق بود تا به ناو هواپیمابر یو.اس.اس. آبراهام لینکلن در منطقه بپیوندد.
کارولین لیویت، سخنگوی کاخ سفید، روز چهارشنبه گفت: «رئیس جمهور همیشه بسیار شفاف بوده است، با این حال، در رابطه با ایران یا هر کشوری در سراسر جهان، دیپلماسی همیشه اولین گزینه اوست و ایران بسیار عاقلانه خواهد بود که با رئیس جمهور ترامپ و با این دولت به توافق برسد.» او افزود: «او همیشه به آنچه که به نفع ایالات متحده آمریکا، ارتش ما و مردم آمریکا است فکر میکند و اینگونه است که در مورد اقدام نظامی تصمیم میگیرد.»
در اسرائیل، دو مقام دفاعی گفتند که مقدمات قابل توجهی برای احتمال حمله مشترک با ایالات متحده در حال انجام است، اگرچه هنوز تصمیمی در مورد انجام چنین حملهای گرفته نشده است. آنها گفتند که این برنامهریزی، وارد کردن ضربهای شدید در عرض چند روز را با هدف وادار کردن ایران به دادن امتیازاتی در میز مذاکره که تاکنون تمایلی به انجام آن نداشته است، در نظر دارد.
افزایش توان ایالات متحده، مجموعهای از اهداف احتمالی ایران، از جمله موشکهای کوتاه و میانبرد، انبارهای موشک، سایتهای هستهای و سایر اهداف نظامی، مانند ستادهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، را نشان میدهد.
مقامات آمریکایی میگویند که تصمیم نهایی در مورد دامنه اهداف تا حد زیادی به آقای ترامپ بستگی دارد. مقامات دولتی و نظامی گفتند که ایالات متحده از زمان تهدید اولیه رئیس جمهور به حمله به ایران در ژانویه، داراییهای دفاعی خود را تقویت کرده است.
در آن زمان، آقای ترامپ گزینههایی را برای پاسخ به سرکوب خونین اعتراضات توسط دولت ایران درخواست کرده بود. اما اخیراً، او تهدید کرده است که اگر ایران به توافقی برای محدود کردن برنامه هستهای خود نرسد، حمله خواهد کرد و گفته است که یک «ناوگان عظیم» به سمت این کشور در حرکت است.
با وجود موضع سختگیرانه آقای ترامپ، پنتاگون ماه گذشته در موقعیت ضعیفی برای حمایت از او قرار داشت. ۳۰۰۰۰ تا ۴۰۰۰۰ سرباز آمریکایی که در سراسر خاورمیانه، از جمله در هشت پایگاه دائمی، پراکنده شدهاند، از نظر دفاع هوایی برای محافظت از آنها در برابر انتقام مورد انتظار، کمبود داشتند.
جتهای جنگنده اضافی لازم برای انجام عملیاتی که آقای ترامپ از آن صحبت میکرد، در پایگاههای آمریکایی در اروپا و حتی در ایالات متحده، بلااستفاده مانده بودند. بخش عمدهای از سختافزارهای نظامی در خاورمیانه که طی ۲۰ سال جنگ انباشته شده بودند، از آن زمان از منطقه خارج شدهاند.
اما طی ماه گذشته، ارتش ایالات متحده دفاع هوایی لازم – از جمله دفاع موشکی پاتریوت و سیستمهای دفاع منطقهای ارتفاع بالا (THAAD) – را به منطقه منتقل کرده است. هر دو سیستم میتوانند موشکهای بالستیک ایران را رهگیری کنند. یک مقام نظامی گفت که ارتش ایالات متحده اکنون میتواند از نیروها، متحدان و داراییهای خود در برابر هرگونه تلافیجویی ایران در قبال حملات آمریکا به اهداف هستهای و نظامی خود، حداقل برای یک دوره کوتاه مدت، دفاع کند. اما، این مقام گفت، این سوال همچنان باقی است که آیا ارتش آمریکا آماده ادامه یک جنگ طولانیتر و گستردهتر است یا خیر.
طبق دادههای ردیابی پرواز و مقامات آمریکایی، این افزایش نیرو همچنین شامل دهها جت جنگنده F-35، F-22 و F-16 اضافی است که در روزهای اخیر از ایالات متحده به اروپا و سپس به خاورمیانه منتقل شدهاند.
این مقامات میگویند دهها هواپیمای سوخترسانی که برای یک کمپین هوایی طولانی مدت حیاتی هستند نیز به خط مقدم منتقل شدهاند.
مقامات نظامی گفتند که دومین ناو هواپیمابر، جرالد فورد، و سه ناوشکن اسکورت آن ممکن است تا آخر هفته یا اوایل هفته آینده در مدیترانه باشند. مقامات گفتند که ناو فورد احتمالاً در ابتدا در نزدیکی سواحل اسرائیل برای دفاع از تلآویو و سایر شهرها و مناطق اسرائیل مستقر خواهد شد. یک مقام نظامی روز چهارشنبه گفت که این ناوها سیستمهای دفاعی خود را دارند، از جمله ناوشکنهای همراه که میتوانند موشکهایی را که به سمت آنها نشانه گرفته شده است، سرنگون کنند. او گفت که اگر ناو هواپیمابر به سرعت در حال حرکت باشد، هدف قرار دادن آن با موشک بالستیک دشوار است.
مقامات گفتند بمبافکنهای B-2 آمریکایی که سال گذشته هنگام حمله آقای ترامپ به ایران مورد استفاده قرار گرفتند و سایر بمبافکنهای دوربرد مستقر در ایالات متحده در وضعیت آمادهباش بالاتری قرار دارند.
مقامات گفتند که مقامات ارشد امنیت ملی به رئیس جمهور گفتهاند که هر عملیاتی که با هدف تغییر رهبری ایران انجام شود، تضمینی برای موفقیت آن وجود ندارد.
تصمیم آقای ترامپ برای به تعویق انداختن حملات تهدیدآمیز خود به ایران در ماه گذشته – که به گفته دو مقام دولتی پس از هشدار مقامات نظامی مبنی بر آماده نبودن پنتاگون صورت گرفت – ممکن است به ایران اجازه داده باشد تا برای حمله بهتر آماده شود.
ولی نصر، متخصص ایران در دانشگاه جان هاپکینز، گفت: «دیپلماسی ممکن است به ایالات متحده زمان بیشتری برای آماده شدن ارتش خود بدهد، اما همچنین به ایران زمان بیشتری برای برنامهریزی تلافیجویانه خود میدهد.» او افزود: «در نهایت، رئیسجمهور باید هزینه حمله به ایران را بسنجد. از قضا، رویکرد او این هزینهها را محتملتر کرده است.»
*****
تایلر پیجر در این گزارش مشارکت داشته است.
هلن کوپر، خبرنگار پنتاگون برای تایمز است. او پیش از این سردبیر، خبرنگار دیپلماتیک و خبرنگار کاخ سفید بوده است.
اریک اشمیت، خبرنگار امنیت ملی برای تایمز است. او بیش از سه دهه در مورد امور نظامی ایالات متحده و مبارزه با تروریسم گزارش داده است.
رونن برگمن، نویسنده مجله نیویورک تایمز، مستقر در تلآویو است.
