چهارشنبه ۹ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۲:۲۷

چهارشنبه ۹ خرداد ۱۴۰۳ - ۰۲:۲۷

در فقدان گونتر گراس

لازم به یادآوریست که از میان آثار به چاپ رسیده گراس، «طبل حلبی» از برجستگی زیادی برخوردارست؛ این رمان که بسال ۱۹۵۹ منتشر شده است، تاریخ آلمان در نیمه نخست قرن بیست و سال‌های میان دو جنگ جهانی را از رهگذر داستان زندگی پسری به نام اسکار روایت می‌کند که با مشاهده دنیای بزرگسالان، از سه سالگی تصمیم می گیرد دیگر بزرگ‌ نشود و به همان قد و اندازه یک کودک باقی بماند.

گونتر گراس نویسنده برجسته آلمان امروز صبح در سن ٨۷ سالگی در بیمارستانی در لوبک درگذشت. گراس یکی از مشهورترین نویسندگان آلمان بود که بمثابه وجدان اجتماعی و انسانی جامعه آلمان همواره در روندهای جاری آلمان نقش ویژه خود را ایفا می کرد. او که در سال ۷۱۹۲ در شهر دانسگ (گدانسگ امروزی) بدنیا آمده بود، علاوه بر نویسندگی، در عرصه های شاعری، نمایشنامه نویسی، نقاشی، هیکل تراشی نیز از استعداد زیادی برخوردار بود؛ او اکثر نقاشی ها و طرح های کتابهای خود را، خود می کشید.

گونتر گراس در سال ۱۹۹۹ جایزه نوبل ادبیات را به خاطر مجموعه آثار خود دریافت کرد او از بزرگ‌ترین نویسندگان آلمانی‌زبان پس از جنگ جهانی دوم به شمار می‌رود. آکادمی نوبل، رمان «طبل حلبی» او را «تولد دوباره رمان آلمانی در قرن بیستم» نامیده بود.

لازم به یادآوریست که از میان آثار به چاپ رسیده گراس، «طبل حلبی» از برجستگی زیادی برخوردارست؛ این رمان که بسال ۱۹۵۹ منتشر شده است، تاریخ آلمان در نیمه نخست قرن بیست و سال‌های میان دو جنگ جهانی را از رهگذر داستان زندگی پسری به نام اسکار روایت می‌کند که با مشاهده دنیای بزرگسالان، از سه سالگی تصمیم می گیرد دیگر بزرگ‌ نشود و به همان قد و اندازه یک کودک باقی بماند. در نتیجه در همان قد و قوارهٔ کودکی باقی می‌ماند. اما از نظر فکری رشد می‌کند. افراد دور و بر این پسر او را کودک می‌انگارند در حالی که او همه چیز را می بیند و درک می‌کند و هر جا که بتواند از توانایی‌های ویژه ای که دارد، برای مسخره کردن دیگران و تغییر شرایط موجود استفاده می‌کند. رمان بازگو کننده جامعه دوران جنگ آلمان است که با زاویه ای انتقادی «ناسیونالیسم هیتلری» را زیر ضرب گرفته است. گراس اعتقاد داشت: «من متعلق به نسلی بودم که در زیر سلطه ناسیونال سوسیالیسم رشد کرد و کور بود. این نسل نه تنها گمراه شده بود بلکه به خودش اجازه داده بود که گمراه شود.» 

رمان «طبل حلبی» که به سبک رئالیسم جادوئی نوشته شده است، مملو از تصویر پردازیهای بدیع، زبان ادبی بسیار غنی، خیال پردازیهای پر شور و طنز اجتماعی و سیاسی بسیار قوی می باشد. بعدها، از این رمان فیلم بسیار زیبائی ساخته شد که برنده جایزه نخل طلائی کن سال ۱۹۷۹ و جایزه بین المللی اسکار (بهترین فیلم غیرانگلیسی) سال ۱۹٨۰ شد. 

گونتر گراس وجدان بیدار جامعه آلمان و به عبارتی جامعه جهانی بود؛ جمله مشهور وی که در مصاحبه ای برزبان آورد: “نویسنده فقط نویسنده نیست، او در عین حال شهروند و تبعه کشور خود است”. شهره عام و خاص است. در مصاحبه‌ای از همکاران جوان خود خواست که در سیاست دخالت کنند. او در گفت‌وگو با هفته‌نامه “اشپیگل” از نویسندگان جوان آلمان به خاطر دوری از زندگی سیاسی جامعه برای رسیدن به “راحت‌طلبی” و آسایش شخصی، به شدت انتقاد کرد. او خود هرگز حقیقت را فدای هیچ چیز دیگر نکرد. در عین حال که سالهای مدیدی تبلیغ کننده حزب سوسیال دموکرات آلمان بود، هرجا همین حزب قدمی اشتباه می گذاشت، گراس با انتقادی به موقع سد راه آن می شد. با وجود اینکه سالها با «ویلی برانت» صدر برجسته حزب سوسیال دموکرات و تمام سران آن، دوستی بسیار نزدیکی داشت، از سیاستهای سازشکارانه حزب برای دستیابی به قدرت، از مماشات آن در مسائل بسیار جدی مثل حقوق اقلیتها و همچنین حقوق پناهندگان و مهاجرین انتقاد می کرد. در سال ۱۹۹۴ در همین ارتباط و با عنوان اینکه چنین سیاستی غیرمسئولانه و باج دهی به جناح راست می باشد، از حزب استعفاء داد. گونتر گراس که همیشه یکی از الگوهای سوسیال دموکراسی آلمان شناخته می شد، هرگز سیاست اطاعت کورکورانه را قبول نداشت و همواره کوشش داشت پلی مناسب بین مرام سیاسی، اخلاق اجتماعی و وجدان انسانی برقرار کند و در این راه از هیچ خطری واهمه نداشت. او معتقد بود: «در این دنیا چیزهایی هست که هر قدر مقدس باشند انسان حق ندارد به آنها نپردازد.» او روشنفکری سرکش بود که همواره حرفی برای گفتن داشت. 

کلن ٢۵ فروردین ١٣٩۴

تاریخ انتشار : ۶ اردیبهشت, ۱۳۹۴ ۱۰:۵۷ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

بیانیه‌های هیئت‌ سیاسی‌ـ‌اجرایی

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

ادامه »
سرمقاله

روز جهانی کارگر بر همۀ کارگران، مزد‌بگیران و زحمتکشان مبارک باد!

در یک سالی که گذشت شرایط سخت زندگی کارگران و مزدبگیران ایران سخت‌تر شد. علاوه بر پیامدهای موقتی کردن هر چه بیشتر مشاغل که منجر به فقر هر چه بیشتر طبقۀ کارگر شده، بالا رفتن نرخ تورم ارزش دستمزد کارگران و قدرت خرید آنان را بسیار ناچیز کرده است. در این شرایط، امنیت شغلی و ایمنی کارگران در محل‌های کارشان نیز در معرض خطر دائمی است. بر بستر چنین شرایطی نیروهای کار در سراسر کشور مرتب دست به تظاهرات و تجمع‌های اعتراضی می‌زنند. در چنین شرایطی اتحاد و همبستگی نیروهای کار با جامعۀ مدنی و دیگر زحمتکشان و تقویت تشکل های مستقل کارگری تنها راه رهایی مزدبگیران است …

مطالعه »
سخن روز و مرور اخبارهفته

آن‌چه در هفته ۳۰ اردیبهشت تا ۵ خرداد گذشت …

شاید کشته شدن ابراهیم رئیسی در پی سرنگونی بالگرد حامل او مهمترین خبر چند روز گذشته باشد. در پی چندگویی دست‌اندکاران حکومتی در آگاهی‌رسانی، بازار شایعات در ایران و جهان در این رابطه گرم شد. این و آن گفتن دست‌اندرکاران حکومتی و شایعه، و هم، پیشامد و اتفاق‌هایی چنین، حکومت اسلامی در ایران را از همان آغاز پیدایش، همراهی کرده‌اند.

مطالعه »
آخرین مطالب

معیشت خانوارها ۱۴۳درصد کمتر شده…

وقتی سبد مصرفی کل کشور در اردیبهشت‌ماه به عدد ‌ ۲۴۳ می‌رسد، یعنی قیمت سبد مصرفی خانوارها از سال ۱۴۰۰ تاکنون ۱۴۳‌درصد رشد کرده و به عبارتی فقط در سه سال، حدود ۱.۵ برابر شده است. در بخش کالای خوراکی عدد شاخص در اردیبهشت ماه ۲۷۴.۴ رسیده که نشان می‌دهد نزدیک به ۱۷۵ درصد در سه سال رشد تورم ایجاد شده است.

توافق هند و ایران در چابهار چالشی برای کریدور تجاری مورد حمایت آمریکا و جی هفت!

پاکستان علیرغم راه اندازی نسبی چابهار، ۸۰ درصد از سهم تجارت ترانزیتی با افغانستان را از دست داده است. با امضای این قرارداد، تجارت ترانزیتی باقیمانده به بنادر ایران منتقل می شود و پاکستان را کاملاً از صحنه خارج خواهد ساخت.

هند و صادرات پهپاد به اسراییل در جنگ غزه…

مشارکت آدانی-البیت که توسط تاجری نزدیک به نخست وزیر مودی اداره می شود در پنج سال گذشته ۲۰ بار مجوز فروش را دریافت کرده است و ادعا می کند هواپیماهای بدون سرنشین برای مصارف “غیر جنگی” هستند اما سیستم صدور مجوز هند اقلام را به عنوان مهمات طبقه بندی می کند.

۳۰ سال پس از آزادی ماندلا, رویا ها محقق نشده است…

درآفریقای جنوبی از میراث نلسون ماندلا چه چیزی باقی مانده است؟ او نماد جنبش ضد آپارتاید در این کشور بود و هنوز هم به عنوان یک الگو در مبارزه با ظلم و بی عدالتی شناخته می شود.اما روحیه کشور متشنج است و اعتماد به دولت در حال کاهش است. از سوی دیگر، دموکراسی آفریقای جنوبی با قوه قضاییه عمدتاً مستقل، رسانه‌های آزاد و جامعه مدنی هوشیار خود, ثابت می‌کند که انعطاف‌پذیر است. 

شهروندی درجه چهار با اسم رمزِ «کارگر حجمی»!

دسته‌بندی کارگران و فرق گذاشتن میان آن‌ها، امکان تشکل‌یابی متحد و همگرایی افقی کارگران واحدها را به نفع کارفرما به صفر می‌رساند؛ وقتی در یک کارگاه کوچک مثل انبار یک شرکت، کارگرانِ همکار، سه مدل قرارداد و سه نوع دستمزد داشته باشند، هرگز نمی‌توانند سر مطالبات مشترک با کارفرما چانه‌زنی کنند یا دست به اعتراض جمعی بزنند چون اساساً سرنوشت مشترکی در میان نیست؛

یادداشت

آیا مرگ رئیسی برای قربانیان فاجعه ملی یک بستار و ختم می‌آورد؟

“من انها را نمی بخشم. چرا باید انها را ببخشم وقتی که هنوزهم نمی خواهند حقیقت را بگویند؟ و مشکل در انست که آنها حتی از ما بخشش هم نمیخواهند، از کسانیکه عزیزانشان را از دست داده اند. آنها بخشش را از دولت طلب میکنند، انها هیچ زخمی به دولت نزده اند، آنها چه کرده اند، ظلم به ما روا شده است.”

مطالعه »
بیانیه ها

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

مطالعه »
پيام ها

دانشجویان آمریکایی در اعتراض به ادامه نسل کشی فلسطینیان توسط اسرائیل دانشگاه ها را به تصرف خود در آوردند!

سازمان فداییان خلق ایران(اکثریت)-حوزه آمریکا ضمن اعلام حمایت کامل از مبارزه دانشجویان و استادان در تمامی دانشگاه های آمریکایی شرکت کننده در این جنبش، به مقاومت نسل نوین دانشجویی درود میفرستد و برای ایشان در شکستن فضای تاریک تحمیل شده و تا موفقیت نهایی پیروزی آرزو می‌کند.

مطالعه »
بیانیه ها

مرگ رئیس دولت سیزدهم و چشم‌انداز پیشِ‌ رو

ابراهیم رئیسی بیش از چهار دهه در سمت‌های مختلف در کشتار سه نسل از مبارزین ایران نقش‌‌های مهمی ایفا کرده است. سال‌هاست نام رئیسی با فاجعۀ ملیِ کشتار جمعی زندانیان سیاسی در سال ۶۷ گره خورده است. هم از این روست که در تمام این سال‌ها خانوادۀ بزرگ دادخواهان به حقّ محاکمۀ عادلانه و مجازات او و دیگر آمرین و عاملین کشتار زندانیان سیاسی را پی‌گرفته‌اند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

معیشت خانوارها ۱۴۳درصد کمتر شده…

توافق هند و ایران در چابهار چالشی برای کریدور تجاری مورد حمایت آمریکا و جی هفت!

هند و صادرات پهپاد به اسراییل در جنگ غزه…

۳۰ سال پس از آزادی ماندلا, رویا ها محقق نشده است…

شهروندی درجه چهار با اسم رمزِ «کارگر حجمی»!

نگاهی به بحران های منطقه «غرب آسیا» در پرتو گذار به «نظم نوین جهانی»-بخش یک