از همان آغاز انقلاب بهمن سال ۱۳۵۷خورشیدی، روابط جمهوری اسلامی با همسایه جنوبی اش عربستان سعودی به جز مواردی کوتاه مدت، رو به تیرگی گذاشت. در واقع آنها بیش از چند دهه است که به دشمنان همدیگر شناخته می شوند. این دو کشور سالهاست که جنگهای خونین نیابتی را در خاورمیانه انجام می دهند و رقبای اصلی درگیری های سوریه و یمن را نیز درگیر جنگ های خونین و ویرانگر کرده اند و تنش های شدید دیپلماتیک در خلیج فارس را باعث شده اند. اکنون محمد بن سلمان ولیعهد عربستان سعودی در کمال تعجب با لحنی آشتی جویانه و مهربانانه نسبت به ایران سخن گفت. سلمان در مصاحبه تلویزیونی با MBC عربستان سعودی که در اواخرعصر روز سه شنبه منتشر شد گفت: “ایران یک کشور همسایه است و همه تلاش ما داشتن روابط خوب و ویژه با ایران است، ما خواستار شرایط سخت و دشوار برای ایران نیستیم ،ما می خواهیم اقتصاد ایران شکوفا شود و در پیشرفت و رونق اقتصادی منطقه و جهان سهیم باشد.
مذاکره در بغداد
باید گفت که در گذشته نه چندان دور لحن صدای سلمان نسبت به تهران بسیار متفاوت بود و او ایران را به افزایش بی ثباتی در منطقه متهم می کرد، اما امروز فضای دیگری را در ارتباط بین دو کشور میتوان پیش بینی کرد. در این مصاحبه، ولیعهد عربستان در مورد گزارش مذاکرات مخفیانه میان نمایندگان ریاض و تهران که در بغداد انجام گرفت، اشاره ای نکرد. به گزارش فایننشال تایمز، نمایندگان ایران و عربستان سعودی در تاریخ ۹ آوریل در بغداد،اولین دور مذاکرات خود را به ریاست مصطفی الکادمی نخست وزیر عراق برگزار کردند. یک مقام دولت عراق، گزارش خبرگزاری فرانسه را در باره مذاکرات دو کشور تایید کرد. اما ریاض مذاکرات را رسما تکذیب کرده است.
مدت ها است که فضای روابط دو کشورعربستان سعودی و ایران به دشمنی با هم گرائیده و بر شرایط منطقه تاثیر مخربی به جا گذاشته است. در هر دو قسمت کشور یمن، جنگ و کشتار ادامه دارد. ریاض از دولت رئیس جمهور عبد ربه منصورهادی حمایت می کند، و در جنوب جمهوری اسلامی از شورشیان حوثی پشتیبانی می نماید. اخیراً حملات شورشیان حوثی به اهداف عربستان سعودی به میزان قابل توجهی افزایش یافته است. محمد بن سلمان در این مصاحبه تلویزیونی خواستار آتش بس و مذاکره با شورشیان را تاکید نمود.
از زمان روی کار آمدن جو بایدن رئیس جمهور جدید ایالات متحده در ژانویه، نشانه هایی از تغییر و تحولات سیاسی در منطقه خلیج فارس به چشم می خورد. بایدن خواهان احیای توافق هسته ای بین المللی با ایران است که آمریکا در دوره رئیس جمهور وقت دونالد ترامپ از آن خارج شده است.
پنجشنبه ۹ اردیبهشت ۱۴۰۰ – ۲۹ آوریل ۲۰۲۱
مجله آلمانی اشپیگل”Spiegel “
