۸ مارس را هرساله میلیونها زن درسراسرجهانبرگزارمیکنند. تاریخ مبارزات زنان بخصوص زنان کارگر و سوسیالیست فراز و نشیبهای فراوانی داشته و دارد.
یک صد و پنجاه و چهار سال پیش زنان مبارز کارگر پارچه بافی و دوزندگی در نیویورک آمریکا، در خیابانهای آن شهر دست به تظاهرات زدند، تظاهراتی که صرفاً برای افزایش دستمزدها، کاهش ساعت کار، بهبود شرایط نامناسب کار برای خود و فرزندانشان بود این تظاهرات با حمله پلیس، اعمال خشونت و کتک زدن زنان سرکوب شد.
نیم قرن پس از آن در همان روز (۸مارس)۱۹۰۷ بار دیگر زنان دست به تظاهرات زدند. این بارآنان علاوه بر تمام خواستههای قبلی خود، تامین حقوق سیاسی و اجتماعی را نیز برآن افزودند. پس از آن بود که زمزمه تعین روزی به نام روز زن بر سر زبانها افتاد.
اولین پیشنهاد جدی از طرف زنان سوسیالیست بود که در دومین کنگره زنان سوسیالیست در سال ۱۹۱۰ در کپنهاک برگذار شده بود و به موضوع تعین روزی به نام روز زن پرداختند، در آن سال تصمیم قطعی گرفته نشد و تصمیم قطعی به سال بعد موکول شد.در نوزدهم مارس سال ۱۹۱۱ زنان سوسیالیست با گامهای استورتری دست به تظاهراتی سراسری در اروپا زدند از جمله در کشورهای آلمان، اتریش، سوئیس ، دانمارک.
هر چند این تظاهرات با ضرب و شتم و دستگیری بعضی از زنان پایان یافت، اما این پایان مبارزه نبود، بلکه عزم زنان را برای مبارزه استوارتر کرد.
در سال ۱۹۱۳ دبیر خانه بین المللی زنان سوسیالیست به پاس مبارزات زنان کارگر نیویورک و خاطره آنان ۸ مارس رابه عنوان روز جهانی زن تعین کرد و همزمان هشت مارس از طرف زنان زحمتکش و سوسیالیست و مبارز با بر پأ ئی تظاهرات و متینگها برگزار شد. اما مبدأ اصلی آن همان سال ۱۹۱۱ میباشد که امروز، ۱۰۰ ساله می شود. یک قرن از آن زمان گذشته اما خواستههای زنان همچنان ادامه دارد، مبارزه زنان بر علیه تبعیض طبقاتی، جنسی، مبارزه علیه فقر، گرسنگی ، جنگ، مبارزه علیه دیکتاتوری و استبداد و مبارزه برای عدالت اجتماعی همچنان در عرصه جهانی ادامه دارد.
در سال۱۹۷۵ روز جهانی زن توسط سازمان ملل برگزار شد و این سال، سال جهانی زن نام گرفت اما دو سال پس از آن در سال ۱۹۷۷ سازمان ملل با تصویب قطعنامه ۳۲/۱۴۲ از کشورهای جهان خواست که با توجه به تاریخ و فرهنگ خود یک روز در سال را به نام روز سازمان ملل برای حقوق زنان و صلح جهانی نام گذاری کنند.
۸مارس در ایران
جنبش زنان در ایران ریشه عمیقی دارد، زنان مبارز، سوسیالیست و کمونیست ایران اولین گروهی بودند که هشت مارس را به عنوان روز جهانی زن پذیرفته و هر ساله بزرگداشت آن را برگزار میکردند.
نخستین گروه این زنان جمعیت پیک نسوان بود که به نوعی سازمان زنان حزب کمونیست محسوب می شد (سال ۱۳۰۰) این گروه نشریه ایی به نام پیک سعادت نسوان را منتشر میکرد که در واقع اولین نشریه چپ زنان ایران بود، فعالین این سازمان جمیله صدیقی، شوکت روستا و عده دیگری از زنان بودند که در دوران رضا شاه هر کدام به ۴ سال حبس محکوم شدند.
پس از آن گروه بیداری زنان بودند که منشعب از جمعیت پیک نسوان بود(۱۳۰۱-۱۳۰۲) که خود را رادیکالتر میدانستند، مراسم ۸ مارس را هر ساله برگزار میکردند، هدف آنان کسب حقوق سیاسی و اجتماعی زنان بوده، این سازمان سه سال حیات داشته و در دوران سرکوب رضا خا نی بسته شد.
در این دوران رضا شاه دستور کشف حجاب را داد و دستور داد که دانشگاه تهران دختران را ثبت نام کنند اما از سوی دیگر سازمانها و نهادهای زنان را که ۸ مارس را بر پا میکردند دستور تعطیل شدنشان را صادر کرد ، همچنین در این دوران زنان حق رای نداشتند. در دوران محمد رضا پهلوی با تصویب لایه انجمنهای ایالتی و ولایتی زنان برای اولین بار حق رای و کاندید شدن در انتخابات را به دست آوردند.
در سالهای ۱۳۴۱-۱۳۴۲برای اولین بار زنان توانستند به مجلس راه پیدا کنند، اما همچنان سازمانهای سیاسی حق فعا لیت نداشته و برگزاری ۸ مارس نیز ممنوع بود و زنان مبارز بسیاری در این دوره به جوخههای اعدام سپرده شدند از جمله آنان۳۹ زنان فدایی بودند که در همین دوره اعدام شدند.
برخی از قوانین ضد زن موجود ریشه در دوران محمدرضا دارد از جمله: قانون چند همسری و قانون ارث که زنان نیم مردان سهم می برند و این که زنان از زمین ارث نمی برند، قوانین باقیمانده از سال ۱۳۳۰ است که در آن دوران تصویب شده و در دوران جمهوری اسلامی نیز دست نخورده باقی ماند.
پس از انقلاب بهمن ۱۳۵۷ وضعیت زنان به مراتب تغییر کرد، قوانین نا برابر ، زن ستیز و نا عادلانه علیه زنان تصویب شد.۳ هفته پس از آن زنان اولین مراسم ۸ مارس را با شکوه هر چه تمامتر برگزار کردند تظاهرات عظیمی علیه حجاب اجباری ترتیب دادند و مطالبات خود را بیان کردند در آن مقطع بعضی از شعار ها بر روی پلاکاردها از این قرار بود: “آزادی زن ، آزادی جامعه” “آزادی زن- نه شرقی، نه غربی، جهانی است” …
قوانین تبعیض جنسیتی، قانون حجاب اجباری، تبعیض دررشتههای مختلف آموزشی تا سطوح عالی ، چند همسری و قوانینی که به خشونت علیه زنان دامن میزند به تصویب رسید ند. در این مقطع جنبش زنان متشکل شده از گروهی زنان نا راضی که برای رفع تبعیض، تغییر قوانین و برابر حقوقی زنان و مردان بود شکل گرفت.
در سالهای ۱۳۸۴-۱۳۸۵ این جنبش رسما باسازماندهی: “کمپین یک میلیون امضا”،” کمپین علیه قانون سنگسار” و” تغییر برای برابری” اعلام موجودیت کرد؛ این جنبش توانست بین اقشار و طبقات مختلف زنان در جامعه حضور داشته باشد.
طبقات مختلف اجتماعی از زنان و مردان چپ سکولار و مذهبی در این جنبش فعال هستند که موجب نگرش مثبت به آینده این جنبش میباشد. زنان شاغل، خانه دار، دانشجو و طیفهای گوناگون فکری همچون: سیمین بهبهانی، شیرین عبادی، منیرو روانی پور، فخرالسادات محتشمی پور، شهلا لاهیجی و مردانی چون فریبرز رئیس دانا، ناصر زرافشان ،شهاب الدین شیخی و… در این جنبش حضور فعالی دارند.
جنبش زنان ایران توانست همگام و همزمان با جنبش دموکراتیک وضد دیکتاتوری مردم نقش خود را ایفا کرده و باعث تقویت این جنبش شود .زنان توانستند نقش بسزائی در این جنبش داشته باشند، پیوستن جنبش زنان و متحد بودن آن با جنبشهای کارگری و دانشجویی نقش تعیین کننده ائی در جامعه خواهد داشت.
ما در راستای مبارزه زنان و جنبش پیگیر آنان همگام و همراه با آنها از مطالبات و خواستهای آنان حمایت کرده و خواهان آن هستیم که برابر حقوقی زنان و مردان در عرصههای سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی در قوانین کشور گنجانده شود.
ما خواهان جدائی قوانین دینی و احکام مذهبی و انطباق قوانین با قوانین بین المللی به ویژه اعلامیه جهانی حقوق بشر هستیم.
پر شکوه با د جشن هشت مارس!
پر توان با د جنبش زنان ایران بر علیه استبداد و دیکتاتوری !
