پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

پیام هیئت سیاسی – اجرایی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)

به مناسبت روز جهانی زبان مادری!

۲۱ فوریه (۲ اسفند) از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) به عنوان روز جهانی زبان مادری تعیین شده است. در پهنهٔ کرهٔ خاکی چندین هزار زبان موجود است. هر زبان مانند موجود زنده‌ای‌ست که به گونه‌ای بی‌بدیل بخشی از فرهنگ جهانی نوع بشر را در خود اندوخته است.

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)  همراه و هم‌گام با هم‌میهنانی که  این تنوع و تکثر  زبانی و فرهنگی در کشورمان  را ارج می‌نهند  و در قوا‌م‌بخشی آن تلاش می‌کنند، بزرگداشت این روز مهم را پاس می‌دارد.

سرزمین کهن ما ایران با تمدن‌های متفاوت و متعددی که در هزاران سال گذشته در آن شکل گرفته و تکوین یافته مأمن زبان‌های گوناگون است. پاس‌داشت همهٔ این زبان‌ها پاس‌داشت هویت تاریخی – فرهنگی  مردمانی است که در این گوشه از جهان به هم پیوستهٔ ما آثار چشم‌گیر تمدنی، فرهنگی و هنری آفریده است.

هر یک از هزاران زبان  موجود در گوشه و کنار جهان امروز ما و هر یک از  زبان‌های زنده در گوشه گوشۀ زیبای سرزمین پهناور ما،  زبان مادری مردمی است که با یادگیری و تکلم به آن نخستین گام‌های ارتباطی گفتاری با انسان‌های دیگر را می‌آزمایند. این زبان مادری‌ست که در تکوین خود منشاء و سپهر شکل‌گیری و تکامل شخصیتی، اجتماعی، فرهنگی و هویتی را شکل می‌دهد.

زبان گروه‌های ملی -قومی گوناگون از دیرباز در میهن ما در هم‌زیستی موجود بوده‌اند، اما بخش اعظم این زبان‌ها از توجه لازم برای قوام‌بخشی و تکامل  بهره‌مند نبوده‌ و نیستند. به ویژه پس از رسمیت بخشیدن به زبان فارسی به عنوان زبان مشترک ارتباطی ایرانیان، تنوع زبانی در ایران، در ابعاد گسترده‌تری نادیده گرفته شد. هم‌زمان با گسترش و نهادینه شدن آموزش عمومی، تمام امکانات موجود حکومتی صرفا” صرف تقویت یک زبان شده است.

طی صد سال گذشته، نه تنها کم‌ترین تلاشی برای تحکیم زبان‌های متنوع مادری از سوی نظام‌های حاکم بر ایران صورت نگرفته، بلکه گرایش به بی‌رغبتی از گویش به زبان محلی، کاربست و حفظ آن، به اشکال گوناگون، در جامعه تشویق و ترغیب شده است.  چنین سیاستی که از زمان حکومت پهلوی آغاز و در جمهوری اسلامی تداوم یافت، ژرفای تسلط به دیگر زبان‌های مادری سرزمین ما را رو به افول برده است این واقعیت‌ ضرورت و اهمیت توجه به قوام‌بخشی دیگر زبان‌های مادری موجود در میهن ما را دوچندان می‌کند.

جنبش عدالت‌بنیان، برابری‌طلب و ضدتبعیض فداییان خلق ایران از سرآغاز شکل‌گیری و تکوین خود به زبان‌های مادری گوناگون موجود در میهن ما ارج گذاشته است. بسیاری از فداییان خلق کنشگر تأمین و تضمین حقوق گروه‌های ملی – قومی ایرانیان بوده‌اند و در راستای قوام‌بخشی به زبان‌های مادری موجود در ایران و شکل‌دهی به ایرانی رنگارنگ و برابرحقوق کوشیده‌اند. از برجسته‌ترین مبارزان راه تأمین برابری زبان‌های خلق‌های ایران و تدوین راه‌کارهای مبتکرانهٔ آموزش زبان‌های مادری، زنده‌یاد صمد بهرنگی است که شوربختانه در جوانی در امواج رودخانهٔ ارس غرق شد. در تداوم این پیوند، فداییان خلق با بهره‌گیری از فضای نیمه‌باز پس از انقلاب توانستند نشریاتی به زبان‌های گوناگون در گوشه و کنار ایران تهیه و منتشر کنند. هرچند با تشدید سرکوب‌ها و قلع و قمع آزادی بیان، این نشریات نیز امکان ادامۀ انتشار نداشتند.

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق در مورد هر فرد انسان و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از  حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

پاینده باد مبارزهٔ حقوق بشری در راه تأمین برابری و برابرحقوقی همۀ زبان‌های مادری

چهارشنبه، ۲ اسفند ۱۴۰۲ (۲۱ فوریهٔ ۲۰۲۴ میلادی)

هیئت سیاسی – اجرایی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)

چاپ متن