آزادی و عیش

اگرچه دیرگاه است ساقیا می ده کمی دیگر

که دارم باز امشب ماتمی دیگر، غمی دیگر

زباده کن من خونین جگر را این زمان سیراب

نمی دانم که خواهم دید شبی دیگر، دمی دیگر

چنان در درد و رنج و بی طبیبم که نمی دانم

بهار عمررا آیا ببینم نوبتی دیگر؟

پس از آن روزگار تلخ و شیرینی که بر من رفت

بود آیا که قبل از مرگ ببینم موسمی دیگر؟

به اوج آرزوهایم رسیدم چون، نظر کردم

سر راهم بدیدم رنج و درد و محنتی دیگر

چو بینم نازنین کرد در زیر سیه چادر

به روی مردم چشمم بیفتد ظلمتی دیگر

اگر چه نیست (خانی) تا سراید نظم عشق ما

ولی اکنون به کردستان زیند (زین و مم)ی دیگر

نگیرد لحظه ای آرام مرغ عشق من یک جا

نشیند هر زمان روی بلورین قامتی دیگر

هزاران بار پریشان تر از اینم گر کند گردون

به دل دارم هوای خال و زلف و لعبتی دیگر

به جز ناکامی و حسرت نبینم من گر از گردون

به غیر از عشق و آزادی نپویم من رهی دیگر

چو دیدم بر عذار یار اشک غم، دعا کردم

خداوندا نبینم بر رخ گل شبنمی دیگر

شبی تا بامدادان چشم در راهش نشستم لیک

نیامد، تا بگیرم من دوباره ماتمی دیگر

نه عمرجاودان خواهم کنار چشمه حیوان

همین قدرم کفایت تا ببوسم من لبی دیگر

درون پر ز دردم را علاجی نیست می دانم

هدر دادن نشاید درد من را مرهمی دیگر

بهار و گل، می و معشوقه و مهتاب و شعر تر

بود ارزانی شیخ، بیش از این در عالمی دیگر

نسخه اصلی به زبان کردی:

عیش و ئازادی

هێمن

ئهگهر چی شهو درهنگه ساقی بۆم تێکه کهمێکی تر

کەوا ئهمشهو سهری ههڵدا له ناخمدا خهمێکی تر

له باده ئهم ژهمه تێرکه منی تینووی جگهر سووتاو

به چی دیاره که دهبینم شهوێکی تر، ژهمێکی تر

ئهوهنده دهردهدارو بێ پهرستارم که پێم وایه:

لهسهر کێکی تهمهن، ههڵناکرێ تازه شهمێکی تر

گهلێکم رۆژگاری تاڵ و شیرین رابوارد، ئاخۆ

مهرگ مهودا دهدا دیسان ببینم سهردهمێکی تر!

گهیشتمه سهر ترۆپکی ئارهزوو رۆژێ، که چی روانیم:

له پێشمدایه زهرد و ماه و سهخت و ئهستهمێکی تر

هه تا چارشێو به سه ر تۆوه ده بینم نازەنینی کورد

به سه ر بیبیلەکەی چاوی منا ده کشێ تەمێکی تر

نهما (خانی)ههتا چیرۆکی عیشقی ئێمه داڕێژێ

دهنا هێشتا له کوردستان دهژین (زین و مهم) ێکی تر

په پوولەی خۆشه ویستی من له شوێنێ ناگرێ ئارام

ده نیشێ و باڵی ده بزێوێ له سه ر سینه و مه مێکی تر

هه زار هێنده پەرێشان و سیاچاره بژیم هێشتا

له نیو دڵدا هەمه ئاواتی خاڵ و پەرچەمێکی تر

هەتاکوو دواپشوو رێبواری عیشق و ئازادیم

ئەگەر بێجگه له ناکامیش نه بینم بەرهەمێکی تر

که فرمێسکم لهسهر روخساری کیژی دڵ شکاو بینی

گوتم: یاخوا لهسهر سوور گوڵ نهبینم شهونمێکی تر

شه وێکی چاوه ڕوانت بووم،نه هاتی گیانه کەم! ویستت

منی دڵناسکی شاعیر بگێڕم ماتەمێکی تر

خدر نیم بۆ تهمهن شێت بم به کانی ژینێدا نووسێم

ئهوهندهم ژین دهوێ تا دهم دهنێمه نێو دهمێکی تر

به تۆ چارهی چلۆن دهکرێ دهرونی پڕ له ناسۆرم

خەساری بۆ دەکەی دوکتۆری زانا، مەرهه مێکی تر؟

بەهار و گوڵ، کچ و مانگه شه ووشیعری تەڕ و باده

له وەی زیاتر جەنابی شێخ! گەره کته عالەمێکی تر؟