حقوق بشر جهانشمول زیر حمله: مقطع کلیدی برای شورای حقوق بشر

خطر تبدیل شدن شورای حقوق بشر به «شورای ناسازگار با حقوق بشر» در اثر حمله های هماهنگ علیه جهانشمول بودن حقوق بشر این شورا را تهدید می کند، مگر این که شورای حقوق بشر واکنش نشان دهد. شورا هدف تهاجم ائتلافی از دولت های محافظه کار به رهبری مصر، روسیه و عربستان سعودی برای تضعیف توانایی آن در محافظت و دفاع از موازین بین المللی حقوق بشر قرار گرفته است. بیست و نهمین نشست شورای حقوق بشر که امروز پایان یافت، می تواند نقطه عطف باشد، مگر این که اعضای شورا و جامعه بین المللی به طور کلّی با تاکید دوباره بر اصل «تمام حقوق بشر برای همه» و تعهد به برنامه ای پیشرو، فوری واکنش نشان دهند.

عبدالکریم لاهیجی، رییس فدراسیون بین المللی جامعه های حقوق بشر، گفت: «آن چه امروز شاهد آن هستیم تهاجم تمام عیار دولت هایی است که مصمم هستند جهانشمول بودن حقوق بشر را انکار و نظام بین المللی را تضعیف کنند. این تهدیدی برای حیات شورای حقوق بشر است.»

سه قطعنامه ـ در باره خانواده، خشونت علیه زنان و آزادی بیان ـ حمله به موازین جهانشمول حقوق بشر از جمله حقوق زنان، برابری جنسیتی و ممنوعیت تبعیض به دلیل تمایل جنسی و هویت جنسیتی را کامل آشکار کرد. شورا قطعنامه ای در اساس پرایراد را در باره «محافظت از خانواده» تصویب کرد که از شناسایی گوناگونی شکل های خانواده (از جمله خانواده های همجنس)، این واقعیت که خشونت ممکن است در محیط خانواده (به شکل خشونت خانگی، ازدواج اجباری یا به اصطلاح قتل های «ناموسی») رخ دهد، و نقش منفی احتمالی خانواده در پرورش ارزش ها، سنت ها و رویه های مغایر با حقوق بشر، کوتاهی کرده است [۱]. مباحثه در باره خشونت علیه زنان و آزادی بیان نیز نشان داد دولت های محافظه کار تا چه میزان حاضرند با حقوق جهانشمول بشر مقابله کنند [۲].

با وجود این، دولت هایی که هدف تهاجم ائتلاف محافظه کار هستند، به ویژه دولت های غربی، باید اقدامات بیشتری برای توجه به اتهام «یک بام و دو هوا» انجام دهند. این دولت ها در موارد مختلف، از بحران مهاجران تا مساله فلسطین، چشم بر نقض فاحش حقوق بشر و بی عدالتی بسته اند. دبی استوتارد، دبیر کل فدراسیون، گفت: «همه دولت ها باید از بازی گزینشگری بپرهیزند و به جای آن با جدیت به نقض حقوق بشر در کشور خودشان و در کشورهای متحدان استراتژیکشان توجه نشان دهند. کوتاهی از توجه به یک بام و دو هوا تنها دشمنان جهانشمول بودن را جسورتر خواهد کرد.» در این زمینه، پشتیبانی اتحادیه اروپا از قطعنامه مربوط به پاسخگویی در فلسطین گامی در مسیر درست است.

شورای حقوق بشر، که از نهادهای وابسته به مجمع عمومی سازمان ملل است، نهاد اصلیِ دارای مسؤولیت برای پیشبرد و محافظت از حقوق بشر در سازمان ملل است. این شورا سه بار در سال در ژنو نشست برگزار می کند. بیست و نهمین نشست آن ظرف سه هفته، از ۱۵ ژوئن تا ۳ ژوئیه ۲۰۱۵ برگزار شد و طی آن شورا ۲۶ متن، از جمله ۲۵ قطعنامه (در باره کشورها و موضوع ها) و یک بیانیه ریاست شورا را به تصویب رساند. سی امین نشست عادی در تاریخ ۱۴ سپتامبر ـ ۲ اکتبر ۲۰۱۵ برگزار می شود.

پی نوشت ها

[۱] شورا حتا تا این حد پیش رفت که بررسی اصلاحیه ای برای شناسایی گوناگونی شکل های خانواده را از طریق «پیشنهاد مسکوت گذاشتن» رد کرد (و به این ترتیب اصلاحیه را به طور کامل از روال بررسی کنار گذاشت.)

[۲] در مورد خشونت علیه زنان، مصر، روسیه و کشورهای خلیج اصلاحیه هایی را مطرح کردند که هدف آنها کنار گذاشتن محکومیت رایج ترین شکل های خشونت خانگی (تجاوز در ازدواج و خشونت خصوصی همسر) و نیز عبارت «آموزش جنسی» را از قطعنامه بود. این اصلاحیه ها سرانجام در رأی گیری شکست خوردند. در باره آزادی بیان، از آنجا که قطعنامه امسال قرار بود در چارچوب مسایل پس از شارلی ابدو، به خلاقیت هنری توجه داشته باشد، عربستان سعودی با زورگویی از اعضای سازمان همکاری اسلامی برای تلاش هایش برای بازگشایی بحث در باره «توهین به دین» پشتیبانی گرفت. قصد از این بحث محدود کردن آزادی بیان بر اساس احترام به «نشانه های مذهبی» یا «اشخاص مورد تکریم» است. سرانجام قطعنامه پیشنهادی برای بحث بیشتر پس گرفته شد، اما ضرر قطعنامه های پیشنهادی، به عنوان بخشی از برنامه بلند مدت عربستان سعودی، می تواند بسیار فراتر از این نشست شورا برود و بحث های آسیب رسان را دوباره به راه بیاندازد.

متن فارسی: https://www.fidh.org/article18000

متن انگلیسی: https://www.fidh.org/article18808

۳ ژوئیه ۲۰۱۵ (۱۲ تیر ۱۳۹۴)
 https://www.fidh.org/article18008