از دیدگاه سیاسی:
درس اول: در فقدان مشارکت عمومی واجدین نمایندگی در یک موضوع انتخاباتی، حذف تعداد اندکی شخصیت شناخته شدۀ رقیب برای مهندسی انتخابات، مطابق میل جریان حاکم، واجد کمترین هزینه است.
درس دوم: یکی از مهمترین ملزومات برگزاری انتخابات مهندسی شده این است که بتوانید تعداد شرکت کنندۀ واقعی را به حداقل ممکن کاهش دهید! موضوع مشروعیت ناشی از عدم مشارکت شهروندان – به تجربه – مدالی نیست که برای بدست آمردن آن “مصلحت” باشد، با شرکت بالای ۵۰% واجدین حق رای حاکمیتِ فعلاً موجود را به خطر بیاندازید.
درس سوم: اگر حتی رئیس جمهور فعلی حاضر به ابلاغ نتایج انتخابات نشد، چند ماه صبر می کنید تا رئیس جمهوری که شورای نگهبان و رهبری برای دوره بعدی منصوب خواهند کرد آنرا امضاء و ابلاغ بنماید.
از دیدگاه جامعه شناختی:
درس اول: اصلاح طلبان حرف زیاد می زنند ولی آخر کار همان کاری را می کنند که مهندسی انتخابات لازم دارد. در انتخاباتی که شخصیت های شناخته شدۀ آنها تأئید صلاحیت نشده باشند، شرکت نمی کنند.
درس دوم: اصلاح طلبان خیلی مورد توجه و تأئید مردم و اقشار اجتماعی هستند ولی عکس این موضوع صادق نیست. یعنی مردم و اقشار اجتماعی لزوماً عقل معاش ندارند و قادر نیستند نمایندگانی بهتر از اصلاح طلبان حکومتی ولی کمتر شناخته شده را تشخیص داده انتخاب نمایند.
درس سوم: اگر شرکت کنندگان در انتخابات به نماینده های کمتر شناخته شدۀ اصلاح طلب رای ندهند و یا اینکه در انتخاباتی که اصلاح طلبان در آن کاندیدا ندارند شرکت بکنند. حتماً به آن ها قولهایی داده شده و یا سیب زمینی پرداخت شده است. (این بند بیشتر مشمول وضعیت “همه را به کیش خود پنداری” می شود.)
از دیدگاه اجتماعی:
درس اول: تا زمانیکه حاکم! پول، پرروئی و ابزار تبلیغاتی دارد. نیازی به شرکت آحاد مردم در هیچ انتخاباتی ندارد.
درس دوم: انتخابات وسیلۀ مناسبی برای سرنگونی یک حکومت نیست.
درس سوم: شرکت در انتخابات و انتخاب بین بد وبدتر در ایران “اگر والی به آن رضایت داشته باشد”، مدتی آزاد بوده ولی از انتخابات مجلس ششم به بعد و بویژه انتخابات ریاست جمهوری در سال ۸۴ – به دلیل سوراخ شدن قایق حکومت – برای پیاده کردن مقامان سابق از آن استفاده می شود.
جمعبندی: همۀ شرایط برای غرق شدن کشتی حکومتی مبتنی بر فساد، دروغ و مافیای سیستمی شده، در برگزاری انتخابات ریاست جمهوری و شوراهای شهر و روستا در خرداد ۹۲ فراهم است.
(تذکر مهم: کسی که غرق می شود می تواند تعداد زیادی از کسانی را که برای نجات او اقدام می کنند، خفه نماید، لذا بدون ابزار لازم برای نجات غریق اقدام نفرمایید.)
فعلاً تا مرحلۀ بعدی تحولات پیش رو برای جامعۀ مدنی، این مَثل شادِ آذربایجانی را داشته باشیم:
«داش داشآ؛ دئرناخ داشآ؛ سیز سآواشآ؛ بیز تامآشآ!»
