دانته، شاعر ایتالیایی در سال ۱۲۶۵ میلادی در ایتالیا بدنیا آمد و در سال ۱۳۲۱ در تبعید درگذشت. اودر طول عمر خود در مبارزات احزاب و گروههای آنزمان شرکت نمود و حتی چند ماهی عضو شورای شهر شد. وی خواهان حکومتی بود که وابسته به پاپ و کلیسا و دین نباشد. او وظیفه روحانیون را پرداختن به مسائل آنجهانی میدانست و نه دخالت در زندگی سیاسی و اجتماعی این جهانی .
دانته شاعریست ادیب و زبانشناس، مورخی آگاه و سیاستمداری نظریه پرداز که با معلوماتی دائرت المعارفی به موشکافی مسائل پیچیده سیاسی و اجتماعی زمان خود پرداخت و در باره نقش وآینده پاپ ها و روحانیون مسیحی و شاهان و قیصرهای آنزمان نظری تحلیلی داد .
دانته سرانجام ۲۰ سال آخر عمر را در تبعید گذراند. اگرچه او جمعا ۳ با ر محکوم به اعدام شد و سالها درترس و وحشت زیست ولی تن به سازش نداد. با اینهمه آثار فراوانی از جمله کتاب شعر”کمدی الهی” را به نسلهای آینده تقدیم نمود .
حدود ۱۵۰ سال پیش انگلس؛ متفکر کمونیست، در مقدمه ترجمه ایتالیایی کتاب”مانیفست”به نقش ملی و اهمیت جهانی شعر دانته در ادبیات جهانی و سیر اندیشه بشر اشاره کرد و او را آخرین شاعر برجسته سده های میانه و اولین شاعرمدرن عصر رنسانس نامید .الیوت، شاعر انگلیسی میگوید در تاریخ ادبیات جهان دانته و شکسپیر دنیای سخن را بین خود تقسیم کرده اند و جای فرد سومی نیست. دانته غیر از فرهنگ یونان باستان با فلسفه و تاریخ و ادیان شرقی نیز آشنایی داشت چون در اشعارش اشاراتی به ابن رشد و صلاح الدین ایوبی می کند .
او میگفت اگر در دوران باستان زندگی یک واقعیت ملموس زیبا و ضروری بود در قرون وسطا زندگی یک دکان بقالی است چون هر روز انسان را با تهدید و تطمیع مجبور به انجام یا اجتناب از اعمالی میکنند تا در ازای آنها پاداش یا عذابی را دریافت نماید .
دانته با کمک اشعارش نشان میدهد که فرهنگ لغت دوران قرون وسطا شامل تعداد بیشماری اصطلاحات بدبینی و دشنام وپرخاش و تهدید و تهمت است که روزانه به سر و روی مخالفین و دگراندیشان می بارد .موضوع کتاب شعر “کمدی الهی” دانته گزارشی است خیالی از یک سفر ۱۰ روزه به آندنیا . در آنجا دو تن از یاران قدیمی دانته، کمک و راهنمایی او را در بعضی شرایط و در آن ولایت غریب و مخوف بعهده می گیرند .
دانته در طول این سفر ادبی با تعداد بیشماری از ارواح محکومین و گناهکاران و لعنت شدگان و امیدواران و نادمان و نجات یافتگان ملاقات می کند. او نشان میدهد که در طول قرون وسطا بازار ابتذال و خرافات و فردگرایی و تهمت زنی و شکنجه و توطئه چینی و آدم ربایی و پرونده سازی بسیار گرم است. دانته به معرفی قشر بدنام قرون وسطا یعنی کشیش و پاپ و روحانی و راهبه و اسقف و خان نیز می پردازد .
کتاب کمدی الهی شامل ۳ بخش جهنم و بهشت و عالم برزخ است. او در باره هرکدام از سه بخش فوق ۳۳ سرود بلند که هرکدام شامل ۱۵۰ بیت شعر است خلق نموده. دانته در آنجا از ۷ گروه محکوم و گناهکار ساکن جهنم نام میبرد که عبارتند از انتقام گیران و نفس پرستان و مغرورها و حسودها و تنبل ها و پرخورها که به ترتیب درجه جرم در طبقات مختلف چاههای آتشفشان جهنم اسیرو جاسازی شده اند .
در سرود چهارم در بخش جهنم، دانته از کافران عادل مانند هومر و افلاتون و سیسرو و صلاح الدین ایوبی به نیکی یاد می کند . در سرود هژدهم به ۲ دریاچه آتشین اشاره می شود. در یکی از این دریاچه ها دلالها و واسطه ها و منحرفین و فریبکاران، و در دریاچه دیگر چاپلوسان و زبان چربها و هجوگویان و مداحان در حال شکنجه روحی و جسمی هستند.
در سرود نوزدهم دانته به توصیف شکاف صخرهها و طبقات مختلف چاههای آتشین و سوزان پرداخته که در میان آنها جادوگران و معامله گران و فرصت طلبانی که از دین و مذهب سوء استفاده خرد و کلان نموده اند بطور کله ملق آویزان شده و موهای سر و ریش شان در حال سوختن و گر گرفتن است . در سرود بیستم در چاه شعله ور شماره ۴ غیب گویان و پیشگویان و جادوگران و تردستان و شامورتی بازان در حال پس دادن عذاب تعیین شده هستند .
در سرود بیست وچهارم، اعضای احزاب و سازمانها و گروههای سیاسی با بلاتکلیفی منتظر خبر واعلان تنبیه روحی و جسمی خود هستند. خائنان سیاسی و وطن فروشان نیز منتظر اعمال تنبیه تعیین شده هستند. در سرود ۲۶ دانته از ملاقات خود با ادیسه هومر خبر میدهد که به جرم لافزنی و دروغگویی و مشاوره غلط و غرض آلود و ساکنان کشتی یونانی، کتف بسته از سفرهای پیش از میلاد خود تعریف می کند .
در سرود ۲۹ کیمیاگران و جعل کنندگان اسناد و مدارک و شاهدان دروغگو و مغرض و آنهایی که تغییر جنسیت داده اند در حال اذیت و آزار هستند. دانته در پایان اشاره میکند که زمان گزارش این فاجعه تقریبا روز دوشنبه سال ۱۳۰۰ میلادی است.
Falsaf@web.de …….. Dante Alighieri 1265 – 1321
