سامانه اینترنتی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت)

GOL-768x768-1

۴ مرداد, ۱۴۰۵ ۲۱:۵۵

یکشنبه ۴ مرداد ۱۴۰۵ - ۲۱:۵۵

‍ در رثای شهرنوش پارسی‌پور نویسنده‌ای که کارگری کرد، در فقر رفت و به وطن پشت نکرد

سپیده جدیری: چند سال پیش با خبر شده بودیم که در فقر روزگار می‌گذراند و اعلام عمومی کردیم برای جمع‌آوری کمک. این شده بود زندگی بزرگ‌ترین نویسنده‌ی زن ایرانی، چون اهل «پروژه» گرفتن نبود. با تمام رنجی که در زندان‌های ایران و دست بر قضا بابت نوشتن همین کتابِ زیبا کشیده بود، نه خودفروخته شد و نه میهن‌فروش.
Getting your Trinity Audio player ready...

مهدخت در کنار رودخانه خودش را کاشته بود، در پاییز، تمام آن پاییز را ناله می‌کرد. پاهایش در گِل آرام آرام یخ می‌زد. باران‌های سرد پاییزی تمام لباس‌هایش را پاره کرد. لخت مانده بود با شندره‌ای. ابتدا می‌لرزید تا زمستان شروع بشود. زمستان به تمامی یخ زد. چشم‌هایش باز مانده بود و تمام مدت آب را نگاه می‌کرد. آب جاری بود. بهار، با اولین رگبار، یخ در تنش شکست. دانست که جوانه‌های کوچکی از انگشت‌هایش می‌رویَد…

کتابش ممنوعه بود و دست به دست می‌گشت تا یک کپی‌اش هم به من رسید. وقتی شروع به خواندن کردم، آن‌چه را مقابل چشم‌هایم می‌دیدم، باور نمی‌کردم. فرم داستان مثل تمام آن‌چه در بخش به بخش آن روایت می‌شد، شکل معجزه بود؛ شکل اتفاقی که فقط یک بار می‌تواند بیفتد. این ماجرا مربوط به قریب به سی سال پیش است و من هنوز هیجان لحظات ورق زدن داستان را به یاد دارم و این‌که چطور یک‌بند خواندمش و زمین نگذاشتم.

هیچ تعریفی برای آن‌چه در مقابلم بود، در ذهن نداشتم چون شبیه هیچ یک از چیزهایی که تا آن زمان به‌عنوان شعر یا داستان و رمان خوانده بودم، به نظر نمی‌رسید، تا سال‌ها بعد حین خواندن ترجمه‌ای از «خنده‌ی مدوسا»ی هلن سیکسو در تعریف آن‌چه «نوشتار زنانه»اش می‌خواند، رسیدم به آنجا که سیکسو از «تولید فرم‌ها» به‌عنوان «یک فعالیت ناگزیر زیباشناختی» حرف می‌زد و از «اَشکالی بسیار زیباتر از اَشکالی که در چارچوب‌ها و قواعد محصورند» و یا به بیان بهتر، از در هم شکستنِ دلیرانه‌ی ساختاری که تا به آن تاریخ، به‌عنوان ادبیات به ما تحمیل شده و بر هر‌ آن‌چه دیگر خط بطلان کشیده بود.

این تعریف، معمایی را که تا سال‌ها پس از خواندن «زنان بدون مردان»، ذهنم را درگیر کرده بود حل کرد، دوباره برگشتم و دیدم که خانم پارسی‌پور نه فقط در آن‌چه روایت می‌کرد، بلکه در این‌که آن را چگونه روایت می‌کرد هم چقدر «زن» است؛ زن از آن منظرِ ذهن پراکنده و در دام نظمِ موجود نیفتادنش، از منظر جزئی‌نگری‌هایی که فقط از یک زن برمی‌آید، زن از منظر کابوس‌های زنانه‌:

«بعد مشتری آمد. مردی بود که سر نداشت. زرین‌کلاه حتی جرأت جیغ زدن نداشت. مشتریِ بی‌سر کارش را کرده و رفته بود. از آن روز تمام مشتری‌ها بی‌سر بودند…»

و در نهایت، رویای زنانه‌ای که به تحقق می‌پیوندد:

«زرین‌کلاه با باغبان مهربان ازدواج کرد. حامله شد. یک نیلوفر زایید… دست شوهرش را گرفت. با هم رفتند روی نیلوفر نشستند. نیلوفر گلبرگ‌هایش را به دور آنها پیچید. دود شدند و به آسمان رفتند.»

می‌گویند امشب او را از دست داده‌ایم. نمی‌دانم چه بگویم. آخرین تماسم با خانم نویسنده چهار ماه و اندی پیش بود؛ برای تبریک گفتن نامزدیِ ترجمه‌ای از همین کتاب محبوبم در جوایز بوکر. چند سال پیش خبر رسید که در فقر روزگار می‌گذراند و ما اعلام عمومی کردیم برای جمع‌آوری کمک. این شده بود زندگی بزرگ‌ترین نویسنده‌ی زن ایرانی؛ چون اهل «پروژه» گرفتن نبود. با تمام رنجی که در زندان‌های ایران ـ و دست بر قضا بابت نوشتن همین کتاب زیبا ـ کشیده بود، نه خودفروخته شد و نه میهن‌فروش. تا زمانی که توان داشت، علاوه بر نویسندگی، در رستوران‌های آمریکا کارگری کرد؛ تا دوران کهنسالی که دیگر بدنش نکشید و در گوشه‌ی اتاقی فقیرانه زیست، تا امشب که رفت.

نمی‌دانم چه بگویم. علیه تجاوز به ایران صحبت کرده بود و همین روزهای اخیر، در دفاع از تیم ملی هم. نمی‌دانم چه بگویم جز این‌که واقعاً این‌گونه زیستن در تنهایی، غربت و فقر حقش نبود. در مورد او دیگر دیر شده، اما کاش بر انسان‌های ارزشمندی نظیر او ارج بیشتری نهاده شود و قدرشان دانسته شود.

فکر می‌کنم جا دارد که فقدانش را به ایران، به یک ایران، تسلیت بگویم.

بخش : زنان
تاریخ انتشار : ۱۳ تیر, ۱۴۰۵ ۱۱:۵۴ ق٫ظ

آخرین نوشته‌ها:

لینک کوتاه

نظرات

Comments are closed.

بحران نظامی تنگه هرمز، خطر گسترش آن، آینده‌ای مبهم و غیرقابل مهار برای ایران، منطقه و اقتصاد جهانی

هیئت سیاسی- اجرایی سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت): سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) از همه جریان‌های سیاسی آزادی‌خواه، دموکراسی‌خواه، ملی و توسعه‌گرا که دغدغه عزت، امنیت و آینده ایران را دارند، می‌خواهد با اقدامی هماهنگ و فراگیر، پیام روشن مردم و نیروهای صلح‌طلب ایران را به افکار عمومی جهان، نهادهای مدنی، نهادهای بین‌المللی و دولت‌های درگیر در این بحران برسانند.

ادامه »

ایران در آستانه فروپاشی: اعتراضات، عدم حقانیت حاکمان و بن‌بست‌های پیش‌رو…

شورای سردبیری کار: تجربه تمامی طول دوران حیات حکومت اسلامی نشان می‌دهد که هر موج سرکوب، به‌جای تثبیت پایدار نظام، پایگاه اجتماعی نظام را کوچک‌تر می‌کند، شمار بیشتری از شهروندان را به صف مخالفان می‌راند و پس از مدتی، اعتراضات گسترده‌تری دوباره سر برمی‌آورد. این بار اما فشار از پایین با خطر تشدید تنش در سطح منطقه‌ای و بین‌المللی نیز هم‌زمان شده است. در چنین فضایی، اسرائیل ـ با سابقه حملات تحریک آمیز و تلاش مستمر برای تضعیف جمهوری اسلامی ـ ممکن است اعتراضات داخلی را فرصتی برای ازسرگیری حملات علیه ایران تلقی کند. این هم‌زمانی نارضایتی داخلی و تهدید خارجی، معادله‌ای بسیار خطرناک برای کشور ما ایجاد کرده است.

مطالعه »

تنش حقوقی و سیاسی در شورای امنیت بر سر آینده پرونده هسته‌ای ایران

شهناز قراگزلو: ایالات متحده نیز از مواضع کشورهای اروپایی پشتیبانی کرد. نماینده آمریکا استدلال‌های روسیه و چین درباره پایان اعتبار قطعنامه ۲۲۳۱ را رد کرد و بر ضرورت ادامه بررسی پرونده هسته‌ای ایران در شورای امنیت تأکید داشت.

مطالعه »

گل به‌خودی فیفا در دادن میزبانی جام جهانی به آمریکا و کانادا و نادیده گرفتن تبعیض نسبت به تیم های شرکت کننده…

گودرز اقتداری: تیم ملی همانگونه که در جام جهانی ۲۰۲۲ در قطر هم هدف تظاهرات مخالفین جمهوری اسلامی قرار گرفت در این بازیها نیز با تقابل مخالفین جمهوری اسلامی بویژه طرفداران سلطنت روبرو خواهذ بود. پیش بینی ها اما انست که این بار شاید بخاطر میزبانی در امریکا و کانادا که هر دو میزبان صد ها هزار ایرانی متمایل به رضا پهلوی هستند، امکان در گیری های بیشتر محتمل‌تر است…. در دیدگاه ما اما تیم ملی تیم تمام مردم ایران است و در این شرایط که کشور هدف حملات و خسارات بی‌بدیل در تاریخ معاصر خود بوده است پیروزی تیم ملی و حمایت عمومی هم‌وطنان برای ایجاد اتحاد و هم‌بستگی ملی بیش لز پیش ضروری و مورد انتظار است. ما مانند همه هنرمندان و روشنفکران میهن تحت ستم‌مان ورزش‌کارانی که با پرچم ایران در هر میدانی مبارزه میکنند را نیز فرزند ایران و از ان خود میدانیم و پیروزی هایشان را در میدان‌های جهانی ارج می‌گذاریم.

مطالعه »
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

تنهایی در زمانه آشوب

اعتصاب زندانیان قزلحصار در اعتراض به اعدام‌ها وارد دوازدهمین روز شد

ثابت ها در موقعیتی ناپایدار

وداع با اکبر عبدی؛ کمدینی که درام را به خنده پیوند زد

فلسفه اپیکور؛ نبوغ روشنفکران یونان باستان.

«دولت – ملت» به مثابه برساختی تاریخی از قدرت و همبستگی – انتشار مجموعه چهار بخش