ادبیات، اتوپی آشتی طبقاتی

 کمیته اعطای جایزه نوبل ادبیات در سال ۱۹۰۳ میلادی اعلان کرد که چون مارتین بیورنسن، نویسنده نروژی در آثارش به تبلیغ آشتی طبقاتی و دمکراسی دهقانی پرداخته است، به دریافت جایزه نوبل آن سال مفتخر شده .

او نخستین نویسنده برنده نوبل در کشورهای اسکاندیناوی بود. وی همدوره هنریک ایبسن، نویسنده معروف نروژی است. ایبسن در باره او گفته بود که  بزرگترین اثر او، زندگی اش بود. بیورنسن پیش از ایبسن به خلق نمایشنامه های انتقادی و اجتماعی پرداخت.  او در کنار ایبسن یکی از درام و نمایشنامه نویسان مهم قرن ۲۰ نروژ بود.

بیورنسن، نویسنده ای است رئالیست که خالق درام، رمان، شعر، داستان، نوول و مقاله است.  وی ژورنالیست، و مدیر تئاتر نیز بود. بیورنسن  در زمینه های بیشماری از جمله نقد ادبی، و سخنرانی موضوعات اجتماعی و سیاسی نیز فعال بود.

وی چون مخالف استقلال پرولتاریا در نبرد اجتماعی بود، خواهان یک اتوپی صلح طبقاتی شد و راه نجات را در اصلاحات صلح آمیز میدید.

بیورنسن پایه گذار نوگرایی در درام کشور نروژ بود و میگفت که نویسنده مسئولیت مهم اجتماعی و انسانی دارد. وی در کنار ایبسن جزو کلاسیکهای درام انتقادی و رئالیستی است. بیورنسن خالق اشعار میهن پرستانه و سرود ملی نروژ نیز است.

او غیر از درام های تاریخی ،نویسنده روایتها و داستان های دهقانی است.  بیورنسن در ادامه سنت دمکراسی دهقانی با آثاری تاریخی شروع کرد. امروزه اشاره میشود که او به ادبیات نروز برای عبور از مرحله رمانتیک کمک نمود .

بیورسن از موضع احزاب لیبرال به دفاع و تبلیغ دمکراسی روستایی پرداخت. او خواهان رفرمهای دمکراتیک بورژوایی، استقلال ملی نروژ، صلح میان خلقهای اسکاندیناوی، مدلفع استثمارشدگان، خواهان برابری حقوق زن و مرد ،و خواهان اصلاحات آموزشی دانشگاهی بود.

بیورنسن در مبارزات سیاسی زمان خود برای استقلال نروژ از سوئد شرکت نمود. وی در جنبش خلقهای استقلال طلب اروپای آنزمان به دفاع از لهستانیها، اوکرائینی ها، کروآتی ها، و اسلواکها پرداخت.

وی با اشاره به خشونت و استثمار نظام سرمایه داری، خواهان برابری اخلاق عشقی جنسی میان زن و مرد گردید. وی نه تنها به مبارزه در راه استقلال ملی نروژ بلکه کمکی مهم به تشکیل هویت ملی کشور خود کرد.

وی غیر از جانبداری از عدالت اجتماعی، خواهان برابری سیاسی با سوئد شد. او درام نویسی سیاسی است که در حرف و عمل خواهان پارلامنتاریسم گردید. وی آنزمان در کنار امیل زولا برای آزادی آلفرد درایفوس کوشش نمود.  بیورنسن در جنگ کشورهای اسکاندیناوی با دو دولت پرویس و اطریش به جانبداری از جبهه اسکاندیناوی نمود.

مارتینوس بیورنسن در سال ۱۸۳۲ در نروژ بدنیا آمد و در سال ۱۹۱۰ در پاریس درگذشت.  او اجدادی روستایی داشت و پدرش یک روحانی مسیحی ساکن دهکده ای بود.  از جمله آثار او- نمایشنامه ای در باره نیزو، رژه عروس، داستانهای دهقانی، میان چند نبرد، سیستم جدید، یک دستکش، شاه، پاول لانگه، تورا پارسبرگ، در مسیر خدا، پرچمی بر فراز شهر و بندر، نمایشنامه ورشکسته، نمایشنامه سردبیر، و غیره هستند.

در نمایشنامه سردبیر او به فساد مطبوعات در جوامع سرمایه داری میپردازد.  در نمایشنامه ورشکسته او به انتقاد از خود نظام سرمایه داری میپردازد بدون اینکه هوادار مارکسیسم باشد چون او یک رفرمیست است و نه یک انقلابی.

بیورنسن در پایان عمر در باره جنگهای امپریالیستی مانند جنگ جهانی اول و دوم اخطار داد.  او آنزمان در باره غالب موضوعات مهم جهان زمان خود بیش از ۳۰۰۰ مقاله نوشت.  وی نامه نویسی فعال بود و بیش از ۳۰۰۰۰ نامه از او بجا مانده.  انتقادهای اجتماعی و نمایشنامه های سیاسی او در خدمت احساسات وطن پرستی اش هستند. موفقیت ادبی بیورنسن از سال  1850 شروع گردید.

            ————————————————————————————-

Bjornson , Martinus Bjornstejerne 1832- 1910