مراسم گرامیداشت اولین سالگرد درگذشت دده کاتیب شاعر مشهور آذربایجانی٬ روز یکشنبه دوم اسفندماه مصادف با روز جهانی زبان مادری در قصبه “قولونجو” در اورمیه برگزار می شود.
حاج عبدالرحمان طیار معروف به قولونجولو دده کاتیب شاعر و عارف بزرگ آذربایجانی و رهبر معنوی طوایف کوره سوننی و صدها هزار ترک سنی مذهب آذربایجان غربی روز جمعه دوم اسفندماه سال گذشته درسن ۸۴ سالگی در بیمارستان “آذربایجان” ارومیه در گذشت. وی به دلیل اشعار ملی و مذهبی اش در بین ترک های آذربایجان غربی و مناطقی از کشور ترکیه از محبوبیت بسیار بالایی برخوردار بود. در سالهای اخیر با رشد جریانهای ملی در بین ترکهای آذربایجان دده کاتیب به دلیل سن بالا و ادبیات ملی حاکم بر اشعارش در بین جوانان و هویت طلبان آذربایجانی بسیار مورد احترام بوده و معمولا مهمان ویژه مراسم برگزار شده توسط مؤسسات فرهنگی آذربایجانی در اورمیه بود. مؤسساتی که اکثر آنها در زمان دولتهای هشتم و نهم پلمپ شدند و بسیاری از فعالین آنها بازداشتگاه های اداره اطلاعات را تجربه کردند.
هم در نظام سلطنتی گذشته ایران و هم در دوران جمهوری اسلامی جامعه آذربایجانی همواره با سرکوبهای فراوانی روبرو بوده است. این فشار و تبعیضها در جمهوری اسلامی ایران بر روی اقلیت مذهبی ترکهای سنی در آذربایجان٬ هم به دلیل وجود روحیه بارز ملی گرایانه در بین آنها و هم نزدیکی با جمهوری ترکیه بیشتر می باشد.
مقامات محلی حکومتی همواره از دده کاتیب، که همچنین یک مجتهد حنفی مذهب بود و رهبر معنوی ترکهای سنی مذهب در غرب آذربایجان به شمار می رفت٬ به علت نفوذ فوق العاده او در بین بسیاری از اهالی ارومیه٬ نقده٬ سلماس٬ خوی٬ شبستر و حتی بعضی از روستاهای “یوکسک اووا”٬ “باش قالا”٬ “اؤزآلپ” و شهر وان در ترکیه هراس داشته اند. وی در سالهای قبل از انقلاب ۱۹۷۹ و همچنین بعد از انقلاب اسلامی چندین بار توسط سازمانهای امنیت و اطلاعات ایران بازداشت شده و حبسهای طولانی مدت را تحمل کرده بود. وی چندین سال در شهرهای مختلف ترکیه٬ در تبعید زندگی کرده است.
سال گذشته درگذشت این شاعر آذربایجانی در روز دوم اسفندماه مصادف با روز جهانی زبان مادری٬ مقامات امنیتی و انتظامی استان آذربایجان غربی را با دستپاچگی روبرو ساخته و به دلیل واهمه از تجمعات مردم و فعالین حرکت ملی آذربایجان در این روز، خانواده شاعر را مجبور کردند که مراسم تشییع جنازه را بدون آگهی قبلی و عصر همان روز انجام دهند. با مشاهده حضور انبوه جمعیت برای مراسم تشییع حتی در آن مدت کم نهادهای حکومتی تصمیم گرفتند که خودشان مراسم ترحیم را برگزار کنند و در در حین برگزاری مراسم خاکسپاری و یابود٬ نیروهای امنیتی و انتظامی رفت و آمدها و اوضاع را به دقت تحت نظر داشتند و چند روز بعد از مراسم برخی از فعالین سرشناس حرکت ملی آذربایجان در شهر اورمیه را به ستادهای خبری اداره اطلاعات فرا خوانده بودند.
لازم به یاد آوری است که در چند سال گذشته شهرهای آذربایجان در روز ۲۱ فوریه (دوم اسفند روز جهانی زبان مادری) شاهد تجمعات اعتراض آمیز بوده است و پلیس گارد ویژه و نیروی ضد شورش نیروی انتظامی برای مقابله با تجمعات احتمالی در خیابانها به انجام رژه نظامی پرداخته و مانور می دهند. فعالین شناخته شده و روزنامه نگاران آذربایجانی چند روز مانده به تاریخ مورد اشاره به ستادهای خبری وزارت اطلاعات احضار می شوند.
به گزارش گروه خبری اورمونیوز اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان آذربایجان غربی با نصب پوسترهای عریض و طویل از دده کاتیب در سطح شهر اورمیه از برگزاری یک مراسم دولتی در بزرگداشت این شاعر محبوب خبر داده است.
در این بین فعالان حرکت ملی آذربایجان نیز با چاپ و پخش گسترده بروشورهائی از بزرگداشت همزمان روز جهانی زبان مادری و اولین سالگرد دده کاتیب که عمرش را در ترویج زبان مادری اش ترکی آذربایجانی صرف کرد٬ خبر داده اند.
