سوخو سو-۳۵های مصر به دلیل فشار آمریکا به ایران فروخته شد[i]
دارک لیام (نشریه ارتش آفریقا ۵ سپتامبر ۲۰۲۲)
برگردان: گودرز اقتداری
فرمانده کل نیروی هوایی ایران ژنرال وحیدی در یک برنامه تلویزیونی تأیید کرد که ایران جت های جنگنده سوخو سو-۳۵ئی را از روسیه می خرد. بیست و چهار فروند از این هواپیماها از تولیداتی ست که به دستور مصر ساخته شده بود و به دلیل فشار آمریکا هنوز تحویل داده نشده بود. ژنرال وحیدی همچنین توضیح داد که دست کم ۶۴ فروند سوخوی-۳۵ از روسیه دریافت خواهد شد.
در دسامبر سال گذشته ایران و روسیه قرارداد امنیتی و دفاعی ۲۰ ساله ای را امضا کردند که بر اساس آن در ژانویه سال جاری به یک معامله تسلیحاتی ۱۰ میلیارد دلاری انجامید. این توافق شامل عرضه ۲۴ سو-۳۵، و دو سری موشک های پدافندی اس-۴۰۰ و سیستم های دفاع هوایی خواهد بود. ایران برای اولین بار در اکتبر ۲۰۲۱ در جریان سفر سرلشکر پاسدار محمد باقری، رئیس ستاد کل نیروهای مسلح ایران به مسکو به سو-۳۵ها تمایل نشان داد، با این حال به دلیل محدودیت بودجه در طرف ایرانی، هیچ معامله ای در آن زمان حاصل نشد. در آن زمان روسیه امیدوار بود دست کم یازده فروند از ۲۴ جت را به اندونزی بفروشد که مدت ها کاربر جت های جنگنده سری سوخو است، با این حال دولت اندونزی نیز برای رد این معامله تحت فشار آمریکا قرار گرفت. در معامله با ایران، تهران علاوه بر توافق تسلیحاتی ۱۰ میلیارد دلاری، ۳ میلیارد دلار نیز از طریق فروش نفت خام را در ازای جنگنده های سو ۳۵ ای به روسیه پرداخت خواهد کرد. به عنوان بخشی از این معامله، روسیه همچنین تضمین عمر و خدمات تعمیرات اساسی ۲۳ جنگنده میگ-۲۹ ایران و ۲۵ فروند هواپیمای ضربتی سو-۲۴ام کی را نیز تقبل کرده است.
یک مرکز تعمیر بازسازی و عملیات (MRO) در حال حاضر در فرودگاه مهرآباد به این منظور در حال ساخت است. حدود ۳۰ خلبان نیروی هوایی ایران برای آموزش و تخصص در بهره برداری از سوخوی ۳۵ ای جدید به روسیه اعزام خواهند شد.
در حال حاضر نیروی هوایی ایران دارای ۳۰۴ هواپیمای جنگنده است که تنها نیمی از آن ها قابل بهره برداری هستند. صد و هشتاد فروند از آن ها از نیروی هوایی سابق ایران به ارث رسیده اند که در دهه های ۱۹۶۰ و ۷۰ آن ها را از آمریکا خریداری کرده و بیش از چهار دهه قدمت دارند. در میان آن ها ۶۰ فروند جنگنده های اف-۴دی/ای فانتوم ۲ که حدود پنج دهه قدمت دارند دیده میشوند، که بیشتر آنها باید با جنگنده های پیشرفته جایگزین شوند. اگرچه ایران موفق شده است قابلیت های نیروی هوایی خود را با تعداد کمی میگ-۲۹، میراژ اف۱، چنگدو جی-۷ و همچنین تعدادی اف-۵های مهندسی معکوس تکمیل کند.
سوخو سو-۳۵ یک جت جنگنده نسل ۴٫۵ بر اساس سو-۲۷ موفق است. این هواپیما ارتقاء قابل توجهی در سیستم اویونیک و تجهیزات تسلیحاتی نمونه سو-۲۷ است. همچنین یکی از چند هواپیمای تولید انبوه با بینی موتور بُردار رانشی است، سیستمی که برای افزایش مانور پذیری و کنترل پذیری در سرعت های پایین طراحی شده است. در صورت تکمیل خریداری توسط ایران، سو-۳۵ رشد قابل توجهی را به موجودی نیروی هوایی این کشور خواهد داد. مصر ۲ میلیارد دلار برای خرید جت جنگنده سو-۳۵ روسیه در اکتبر ۲۰۱۸ پرداخت کرده بود.
در ماه مه ۲۰۲۰، کارخانه هواپیماسازی گاگارین روسیه در کومسونمولسک-آن-آمور تولید سریال جت جنگنده جدید پیشرفته سو-۳۵ سوپر فلانکر مصر را آغاز کرد. دو فروند هواپیمای سو-۳۵ای با شماره های ۹۲۱۱ و ۹۲۱۲ متعلق به مصر برای اولین بار پس از اتمام ساخت و ساز در کارخانه هواپیماهای کومسونومولسک-آن-آمور متعلق به شرکت هواپیمایی یونایتد روسیه پرواز کردند. آن ها بعدها به پایگاه های هوایی ایرکوتسک-۲ و رامنسکویه در نزدیکی مسکو منتقل شدند تا تحت آزمایش های اضافی و سپس اتمام آموزش قرار گیرند. خلبانان و تکنسین های مصری نیز همانجا آموزش دیده بودند.
معامله گزارش شده سو-۳۵ در میان فشار فزاینده آمریکا بر کشورهای جهان برای منع خریداری اسلحه های تولید شده توسط روسیه صورت می گیرد. در حالی که دسته اول شش سوخو-۳۵ اس آماده تحویل بودند، دولت آمریکا قاهره را تهدید به تحریم علیه نیروهای مسلح خود کرد. بیشتر سیستم های سلاح مصر توسط ایالات متحده آمریکا ساخته شده است. قانون مقابله با دشمنان آمریکا از طریق تحریم (کاتسا CAATSA) آمریکا را ملزم می کند که هر کشوری را که معاملات خود را با سرویس های اطلاعاتی و نظامی روسیه از جمله تولیدکنندگان اسلحه انجام می دهد، تحریم کند. این قانون در سال ۲۰۱۷ در دوران ریاست جمهوری ترامپ به تصویب رسید.
دولت ایالات متحده نگران آن چیزی بود که آن را «رابطه عمیق تر قاهره با مسکو نامید و در هشداری آشکار به مصر، مایک پمپئو، وزیر امور خارجه آمریکا گفت که «ما روشن کرده ایم که اگر قرار باشد آن سیستم ها خریداری شوند، لایحه کاتسا باعث اعمال تحریم بر رژیم مصر خواهد شد.» در نتیجه مصر به جای جنگنده های سوخو-۳۵ تصمیم گرفت ۱۲ جنگنده رافائل را از فرانسه خریداری کند. پس از آن آمریکا به مصر پیشنهاد هایی برای به دست آوردن هواپیمای اف-۱۵ ایگل را داد. ژنرال فرانک مک کنزی، رئیس فرماندهی مرکزی آمریکا، روز ۱۵ مارس به کمیته خدمات مسلح سنا گفت به اعتقاد او آمریکا هواپیماهای جنگنده اف-۱۵ را در اختیار مصر قرار خواهد داد.
ژنرال فرانک مک کنزی، رئیس فرماندهی مرکزی آمریکا به کمیته خدمات مسلح سنا گفت: «در مورد مصر فکر می کنم خبر های خوبی داریم که قرار است اف-۱۵ها را در اختیار آنها قرار بدهیم.» وی افزود: «تلاش طولانی و سختی بود، تا چنین معامله ای اجرایی شود.» ژنرال مک کنزی که در کنار ژنرال استفان تاونسند، رئیس فرماندهی آفریقای آمریکا، در مورد وضعیت حوزه های مسئولیت مربوطه خود به قانونگزاران شهادت می داد، با این حال در مورد تعداد هواپیماها یا قیمت ها توضیحی نداد.
سوخو سو-۳۵ها تکمیل کننده اسکادران رافائل مصر بودند که قاهره توافقی را با فرانسه برای خرید ۳۰ جت جنگنده اضافی رافائل به ارزش ۳٫۷۵ میلیارد یورو (۴٫۵ میلیارد دلار) برای تکمیل ۲۴ رافائلی که شش سال پیش خریداری کرده بود، امضا کرده بود.
