مصادره به مطلوب نتایج یک نظرسنجی

دیروز، چهارشنبه ۱۸ بهمن، یعنی در آخرین روزها از ۳۹-همین سال انقلاب، بخشی از نتایج یک نظرسنجی در مورد اعتراضات دی ماه انتشار یافت. این نظرسنجی به سفارش مرکز بررسی استراتژیک ریاست جمهوری و توسط “مرکز افکارسنجی دانشجویان ایران” (ایسپا) انجام شده است.

برای بررسی نتایج این نظرسنجی، نشستی با حضور جمعی از جامعه‌شناسان، اقتصاددانان و پژوهشگران در مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری برگزار شد. در این نشست محمد آقاسی، رئیس مرکز ایسپا، در گزارش خود از روند نظرسنجی و نتایج آن می کوشد توجه حاضران را به روندهای جاری جلب کند و از جمله می گوید: “در نظرسنجی‌هایی که طی سال گذشته از سوی ایسپا انجام شد، شاهد افت امید مردم به آینده بودیم. این موضوع نشان می‌داد که جامعه به سمت اتفاقاتی نظیر اعتراضات اخیر در حال حرکت است. اما آنچه که ما را در این زمینه مطمئن‌تر کرد، بررسی رفتار رای‌دهی مردم در انتخابات ریاست جمهوری اخیر بود. در این زمینه از نظر ما با وجود مشارکتی که مردم داشتند، در برخی شهرها رای‌های اعتراضی محسوس بود. شیوه و میزان رای‌دهی در برخی شهرها نشان می‌داد اعتراضی در حال اتفاق است که اتفاقاً در اعتراضات دی ماه ۹۶ نیز در همان شهرها شاهد بروز آن رفتارها بودیم.”

اما آشکار است که تمایل اغلب مدعوین به نشست تفسیر نتایج نظرسنجی مبتنی بر علائق سیاسی خویش، یا “مصادره به مطلوب” نتایج نظرسنجی است. احمد توکلی می گوید: “یکی از دلایلی که در حوادث دی ماه ۹۶ با وجود آن که مسائل و مشکلات مردم ملموس تر بود اما ماجرای تجمعات راحت‌تر پایان یافت، هماهنگی میان تحلیل سران کشور در باره تجمعات و علل برگزاری آنها بود.” او نتیجه می گیرد: “: در مجموع با توجه به نتیجه نظرسنجی‌ها وضعیت آینده کشور هنوز امیدبخش است و ما می‌توانیم شرایط را تغییر دهیم.” حمیدرضا جلائی پور می گوید: “این که ۷۵ درصد از جامعه مخالف وضع موجود هستند اما ۵۰ درصد از آنها نیز با اعتراض مخالفت دارند، یعنی اینکه جامعه آماده اصلاحات است (لازم به تصریح است که نظرسنجی حاوی داده ای دایر بر این که ۵۰ درصد با اعتراض مخالف اند، نیست). عبدالله گیویان هم به این نتیجه می رسد که “نزدیک بودن فاصله نفی روحانی و نفی کل حاکمیت به این معنا است که یکی از ثمرات کمک نکردن به دولت و رها کردن آن، می تواند نفی حاکمیت نیز باشد.”