پوشش زنان و نشست غیرعلنی مسئولان

بحث‌ مربوط به حجاب که به خصوص در پی استقبال زنان ایران و رسانه‌های بین‌المللی از صفحه‌ی فیس‌بوکی «آزادی یواشکی زنان ایران» شدت گرفت، هم‌چنان در میان مسئولان و مجلس شورای اسلامی ایران ادامه دارد. در ابتدای پایه‌گذاری این صفحه، در روز هشتم خرداد، اسماعیل احمدی‌مقدم، فرمانده‌ی نیروی انتظامی ایران در یک برنامه‌ی تلویزیونی، ضمن تایید صحبت‌های حسن روحانی رییس جمهور، مبنی بر این‌که کسی را نمی‌توان با زور به بهشت برد، بر وظیفه‌ی دولت و حاکمیت به دفاع از قانون (قانون حجاب اجباری) تاکید کرده بود. وی گفته بود که  «دشمنان» حجاب را پاشنه‌ی آشیل جمهوری اسلامی می‌دانند و “تصور می‌کنند اگر بتوانند زن ایرانی را بی‌حجاب کنند، فاتحه‌ی جمهوری اسلامی خوانده است”.  اما چهار روز بعد (۱۲ خرداد) ناطق نوری، رییس بازرسی دفتر آقای خامنه‌ای و عضو مجمع تشخیص مصلحت ضمن انتقاد به برخورد مستقیم نیروی انتظامی با وضعیت حجاب گفت که هم‌اکنون جوانان اعتراض خود نسبت به حکومت را با تغییر ظاهر و بی‌حجابی نشان می‌دهند. وی ضمن تاکید بر این که باید دغدغه‌های اصلی مردم که مشکلات معیشتی هستند را برطرف کرد، گفت که “با قلع و قمع دختران و پسران، اوضاع فرهنگی خوب نمی‌شود”.

در ادامه‌ی این مباحث که بیشتر واکنشی به برخی سیاست‌های فرهنگی دولت حسن روحانی و عرصه‌ای برای حمله به او از سوی راست‌گرایان افراطی تعبیر شده است، ۱۹۰ نماینده‌ی مجلس  در روز پنجشنبه ۲۵ خرداد در بیانیه‌ای خطاب به رییس جمهور، ضمن دادن «هشدار» نسبت به تلاش شبکه‌های ماهواره‌ای و غربی برای “تغییر سبک زندگی مردم ایران” و “سست” کردن “پایه‌های اعتقادی خانواده‌ی مسلمان”  خواستند که دولت او “قانون راه‌کارهای اجرایی گسترش فرهنگ عفاف و حجاب که در تاریخ ۱۳ دی ماه ۱۳۸۴ به تصویب شورای عالی انقلاب فرهنگی رسیده” را اجرایی کند.

هم‌اکنون اما، مسئله‌ی حجاب آن‌قدر جدی شده است که عصر روزی که بحث «ساپورت پوشی» به مجلس برده شد، مرکز بررسی‌های استراتژیک ریاست جمهوری، جلسه‌ای غیرعلنی را با حضور مسئولان مربوطه تشکیل داده است. به گفته‌ی حسام‌الدین آشنا، رییس این مرکز و مشاور رییس جمهور در امور فرهنگی، در این جلسه که در روز یکشنبه اول تیرماه، برگزار شده، “حدود ۳۰ تن از افراد حقیقی و حقوقی در حوزه‌ی عفاف و حجاب” شرکت داشته‌اند. از جمله شرکت کنندگان این نشست، بهاره آروین پژوهش‌گر مطالعات زنان، لاله افتخاری نماینده‌ی مجلس، ناهید توسلی پژوهشگر مطالعات زنان، زهرا شجاعی رییس سابق مرکز امور مشارکت زنان، صمدی به نمایندگی از شهیندخت ملاوردی بوده‌اند. حسام‌الدین آشنا در گفت‌وگویی با ایسنا در مورد نتایج احتمالی این نشست گفت: “مشکل در این زمینه عمیق‌تر از آن است که با یک قانون یا یک تقسیم کار اداری و به صورت دستوری از بالا به پایین حل شود”. به گفته‌ی وی، مشاهدات میدانی نشان از تغییر  ۲۰درصدی نگرش ذهنی نسبت به حجاب طی یک دهه‌ی گذشته دارد. آقای آشنا  اشاره‌ای به مثبت بودن یا منفی بودن این تغییر نداشت اما در عین حال ا‌ین تغییرات را ناشی از عواملی مانند تغییر توازن جمعیت شهری و روستایی، موزاییکی شدن فرهنگ، تغییر الگوی تحصیل و اشتغال بانوان، تغییر نگرش‌های سیاسی و اجتماعی جنسی در جوانان، تغییر جدی سبک زندگی و… دانست. در عین حال به گفته‌ی وی برخی از شرکت کنندگان شواهدی ارائه کرده‌اند که نشان می‌دهد سال ۱۳۸۸ یک نقطه عطف در تغییر الگوی جامعه‌پذیری سیاسی و دینی جوانان بوده است”.