انجمن علمی مطالعات صلح ایران، با ابراز نگرانی عمیق از بنبست در مذاکرات دیپلماتیک و آغاز توسل به زور علیه تمامیت ارضی ایران، ورود این مخاصمه مسلحانه به هفته پنجم را تهدیدی بنیادین علیه صلح و امنیت منطقهای و بینالمللی میداند.
این انجمن به عنوان نهادی علمی، ضمن قدردانی از مدافعان وطن در مقابله با تجاوز به خاک ایران در رسالت خود میداند که فارغ از صفبندیهای سیاسی، توجه جامعه جهانی، نهادهای حقوقی بینالمللی و وجدانهای بیدار دانشگاهی را به نقض آشکار اصول بنیادین حقوق بینالملل در جریان این مخاصمات جلب نماید:
۱. نقض ممنوعیت توسل به زور (منشور ملل متحد):
آغاز عملیات نظامی علیه قلمرو یک کشور دارای حاکمیت، نقض صریح بند ۴ ماده ۲ منشور ملل متحد است. این اقدام نظامی، فاقد توجیه حقوقی در چارچوب «حق دفاع مشروع» (ماده ۵۱ منشور) بوده و بر اساس قطعنامه ۳۳۱۴ مجمع عمومی سازمان ملل متحد (مصوب ۱۹۷۴)، مصداق بارز «تجاوز نظامی» (Aggression) تلقی میگردد و مسئولیت بینالمللی دولتهای مهاجم را در پی دارد.
۲. نقض فاحش حقوق بینالملل بشردوستانه (اصل تفکیک):
گزارشهای ناظر بر هدف قرار دادن و ترور مقامات رسمی و به ویژه تلفات گسترده غیرنظامیان (از جمله دانشآموزان در مناطقی نظیر میناب) و آوارگی دهها هزار شهروند، حاکی از نقض جدی کنوانسیونهای چهارگانه ژنو (۱۹۴۹) و پروتکلهای الحاقی آن (۱۹۷۷) است. نادیده گرفتن «اصل تفکیک» (Principle of Distinction) میان نظامیان و غیرنظامیان، بر اساس اساسنامه رم (Rome Statute)، میتواند به عنوان «جنایت جنگی» (War Crimes) توسط محاکم ذیصلاح بینالمللی مورد پیگرد قرار گیرد.
۳. تخریب زیرساختهای غیرنظامی و اماکن تحت حمایت:
انهدام گسترده منازل مسکونی، مدارس (مدرسه میناب)، بیمارستانها و مراکز دانشگاهی، با اصول حقوق عرفی بینالملل در تضاد مطلق است. بر اساس حقوق بشردوستانه، حمله عمدی به اهداف غیرنظامی و مراکزی که فاقد هرگونه کارکرد نظامی هستند، اکیداً ممنوع بوده و مصداق تخریب نامتناسب و غیرضروری است.
۴. تعرض به میراث فرهنگی بشریت:
آسیبرسانی به اماکن تاریخی و میراث فرهنگی دیرینه ایران در اثر استفاده از تسلیحات مخرب، ناقض «کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه در خصوص حفظ اموال فرهنگی در زمان جنگ مسلحانه» است. میراث تاریخی ایران صرفاً متعلق به یک مرز جغرافیایی نیست، بلکه بخشی از حافظه تمدنی و «میراث مشترک بشریت» است که تخریب آن، خسارتی جبرانناپذیر به تاریخ و فرهنگ جهانی وارد میسازد.
۵. پیامدهای ژئوپلیتیک و تهدید صلح پایدار:
مطالعات علمی صلح نشان میدهد که با توجه به جایگاه حساس ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک ایران در منطقه، بیثباتسازی این کشور از طریق مداخله نظامی، نه تنها به تقویت حقوق بشر منتهی نخواهد شد، بلکه چرخه خشونت و افراطگرایی را در خاورمیانه تعمیق بخشیده و چشمانداز دستیابی به صلح پایدار را برای دههها به تعویق میاندازد. امنیت و ثبات منطقه، در گرو حفظ تمامیت ارضی و ثبات ساختاری ایران است.
انجمن علمی مطالعات صلح ایران، به نام انسانیت، عقلانیت و صلح مبتنی بر عدالت، از شورای امنیت سازمان ملل متحد، دیوان بینالمللی دادگستری (ICJ)، مجامع علمی و تمامی نهادهای مدنی مستقل در سراسر جهان تقاضا دارد تا در برابر این رویه غیرقانونی سکوت نکنند. ما خواستار اعمال فشار حداکثری دیپلماتیک و حقوقی برای توقف فوری مخاصمات (آتشبس)، رعایت کامل حقوق بشردوستانه و ارجاع پروندهی نقض حقوق بینالملل به مراجع ذیصلاح هستیم. صلح پایدار، تنها از مسیر احترام بیقید و شرط به حقوق بینالملل و نفی خشونت نظامی محقق خواهد شد.
فروردین ۱۴۰۵
https://ipsan.ir/1405/01/12/بیانیه-انجمن-علمی-مطالعات-صلح-ایران-در-۲/
