پنجشنبه ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ - ۲۳:۲۲

پنجشنبه ۱۰ اسفند ۱۴۰۲ - ۲۳:۲۲

سیسرو، تئوریسین و جمهوریخواه رومی

سیسرو همچون افلاتون ابتدا شاعر و سپس فیلسوف شد و در امپراتوری رم در جوانی به بالاترین مقام دولتی یعنی شغل سفیری رسید. او می گفت که بدون عدالت هیچ دولتی قابل دوام نیست. او خالق آثاری در زمینه های فلسفه، هنر سخنوری، اداره دولت و نظریه های جمهوریت بود و برای رومیان زمان خود حداقل 500 سال ارثیه فرهنگ یونانی را برای انتخاب علاقمندان ترجمه و معرفی نمود.

حاکمان یونان باستان سقراط را اعدام و حاکمان روم باستان سیسرو را ترور کردند. سیسرو (Cicero، ۱۰۶ – ۴۳ پ.م.) ادیب، فیلسوف، سخنور، تئوریسین جمهوریخواهی و مبارز اجتماعی، مهمترین سیاستمدار رم باستان بود که در سال ۴۳ پیش از میلاد در حین فرار بدست عوامل دولتی بقتل رسید. او در سال ۱۰۶ پیش ازمیلاد در خانواده ای نظامی بدنیا آمد و سالها بعنوان وکیل، بدفاع از عدالت، انسانیت، عقلگرایی و جمهوریخواهی پرداخت.

سیسرو همچون افلاتون ابتدا شاعر و سپس فیلسوف شد و در امپراتوری رم در جوانی به بالاترین مقام دولتی یعنی شغل سفیری رسید. او می گفت که بدون عدالت هیچ دولتی قابل دوام نیست. او خالق آثاری در زمینه های فلسفه، هنر سخنوری، اداره دولت و نظریه های جمهوریت بود و برای رومیان زمان خود حداقل ۵۰۰ سال ارثیه فرهنگ یونانی را برای انتخاب علاقمندان ترجمه و معرفی نمود.

فلسفه در نظر سیسرو، انسان را از خرافات، غیبگویی، فرصت طلبی و شارلاتانی باز می دارد. در پایان سده های میانه آثار و افکار وی موجب آزادی فرد از ارتجاع مسیحی و مکتب مدرسین اسکولاستیک آن در غرب شد. سیسرو ایده آلیسم یونانی را با رئالیسم رومی مخلوط کرد تا حقوق رومی را بر اساس اندیشه افلاتون و مکتب رواقی یونانی پایه گذاری کند. اگر افلاتون یک نابغه زبان باشد، سیسرو را یک نابغه عملگرا در سیاست و خالق واژه های اجتماعی سیاسی می دانند.

هراز، شاعر مشهور رومی، خود را شاعر سیسرو می دانست. ولتر افکار سیسرو را موجب تکامل و پیشرفت فرهنگ درغرب می دانست. سیسرو خلاف نظریه های فلسفی افلاتون، عمل سیاسی را به تئوری اجتماعی ترجیح میداد؛ روشی که بعدها رومیان برای سیاست جهانگیری وامپریالیستی خود دنبال کردند. روحانیون مسیحی به تقلید از سیسرو در طول سده های میانه به استفاده از فلسفه عملی وی پرداختند. این کار موجب ایدئولوژی شدن فلسفه برای جنبشهای اجتماعی اعتراضی در قرون اخیر نیز شده است.

سیسرو ولی بیش از اندازه به نقش فلسفه خوشبین و امیدوار بود. او خود را فیلسوف مستقل و نوآوری نمی دانست، چون آثارش مخلوطی از افکار فیلسوفان یونانی مانند افلاتون و پوزید بودند. سیسرو برای اصلاح دولت و قوانین جمهوریخواهی، ایده آلیسم افلاتونی را با شک گرایی آکادمیک و اخلاق رواقی یونان باستان مخلوط نمود. او می گفت که مردم را باید با فلسفه و دانش زمان آشنا نمود تا نیازهای جمهوریت را بهتر بشناسند.

هدف روشنگری سیسرو در آن زمان ترجمه آثار مهم فلسفه و ادب یونانی در تمام زمینه ها به زبان لاتین برای رومیان بود. او را می توان واسطه و مبلغ تبادل فرهنگی میان روم و یونان باستان زمان خود دانست. وی سازمانده ایده های فلسفی، واسطه دانش علمی، ارزش گذار و مبلغ شناخت بود. همعصران او بر این باور بودند که فلسفه نه نجات است و نه وسیله ای برای تغییر دولت و سیاست، فلسفه رسانه ای است که نیاز به آزادی نامحدود دارد، برای این که به نتایج عملی برسد و به کسی اجازه سانسور و محدودیت و سوء استفاده خصوصی نمی دهد.

آگوستین، یکی از حاکمان آن زمان روم می گفت که سیسرو یک استاد زبان بود که قلبی پر از عشق به وطن داشت. سیسرو نه تنها سخنوری مشهور بلکه یک نظریه پرداز در هنر سخنوری بود. او نثر کوتاه نویسی زبان لاتین را در رم باستان به اوج خود رساند. آثار سیسرو شامل مقاله، نامه، سخنرانی، دیالوگ و بحث های فلسفی و سیاسی اند. موضوع آثار فلسفی او عبارت اند از وظایف انسانی، ماهیت خدایان و مرزهای نیکی و بدی. آثار جامع و دایره المعارفی وی بینشی جهانی اند که در فلسفه، واژه ها و مفاهیم یونانی را به خوانندگان رومی معرفی و عرضه می کنند.

از جمله آثار سیسرو “درباره دولت”، “پیرامون فلسفه”، ۵۸ سخنرانی، ۴ جلد نامه و مکاتبات و ۵ جلد نوشته های دیالوگی اند. دیالوگهای وی پیرامون موضوعات پیری، دولت، فلسفه درمانی، فرق بین هنر و علم، خداجویی بعضی روشنفکران، تئوری شناخت، پیرامون وجود خدایان، استفاده عملی فلسفه، بهترین شکل دولت، در باره قانون و دولت، پیرامون مرگ و درد و غم و عشق و سعادت، و نقل قول هایی مهم از فلسفه زندگی رومیان اند. چهار جلد نامه های او از نظر فرهنگی تاریخی، سندی مهم از زمان پر فراز و نشیب وی اند.

تاریخ انتشار : ۱۸ فروردین, ۱۳۹۶ ۱۱:۱۹ ب٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

انتخابات! کدام انتخابات؟

با عنایت به این وضع و شرایط عملا موجود آنچه در ایران برگزار میشود فاقد حداقل شرایط برای شناخته شدن بعنوان یک انتخابات است. با تمام محدودیت ها و کنترل های نظام امنیتی و سیاسی انتخابی در کار نیست و دقیقا با استعاره از آقای خمینی « در این رژیم آزادی های فردی پایمال و انتخابات واقعی و مطبوعات و احزاب از میان برده شده اند.

مطالعه »
یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
آخرین مطالب

دفاع از تحریم انتخابات از منظر جمهوری خواهی

تحریم انفعال نیست بلکه یک خواست اخلاقی و سیاسی است و یک حرکت مدنی برای دفاع از حق مشروع خویش است. در شرایطی که رژِیم بیش از ۸۰ در صد از جامعه ناراضی را از حق انتخاب شدن و انتخاب کردن محرم کرده است….

مرگِ سیاه

و تنها کسی که نمی خواست بداند،
که زندگی جاری است،
دستانی بود که اسلحه بر دست،
جز تداوم خویش را نمی پائید.

آخرین «انتخابات»؟ آغازدوران پساخامنه‌ای، میراث خامنه‌ای برای جانشین‌ خود چه خواهد بود؟

حساسیت این انتخابات چنان است که نه فقط به معنی شروع دوره‌ پساخامنه‌ای دانست، بلکه می توان آن را از جهتی با توجه به رسیدن نظام به‌ سنگر پایانی خود به‌ عنوان شام آخر و چه بسا سلطان‌ آخر سلسه ولایت فقیه دانست.

یک قتل سهوی: گزارشی داستانی از ماجرایی بسیار واقعی

نام الیاس و خبر قتل‌اش چند روز بعد از مرگ او در یکی دو روزنامه علنی شد. نباید صدایش را در می‌آوردند، راننده از خودی‌های نظام بود. او را به راحتی کشتند؛ مثل خیلی از دخترها و پسرهایی که در خیابان فریاد می‌زدند: زن، زندگی، آزادی….

یادداشت

در مورد انقلاب بهمن ۵۷

اگر امروز شعار حق من کو، برقرار باد جمهوریت و همبستگی برای استقرار دموکراسی، از خواسته های مهم مردم شده که نشان از زنده بودن انقلاب ۵۷ و نیاز مبرم ترمیم آن توسط خود مردم دارد. اگر در این مبارزه زنان ایرانی در مبارزه علیه حجاب اجباری روسری خود را پرچم مبارزه قرار داده اند قبل از هر چیز بخاطر این است که در انقلاب تمامی زنان از هر قشری وارد صحنه شدند…..

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
پيام ها

باید یکی شویم و قلب‌مان را سرود و پرچم‌مان سازیم تا بهاران خجسته به ارمغان به میهن‌مان فراز آید!

کرامت و خسرو دو جوان روشنفکر انسان‌دوست چپ بودند و غم مردم فقرزدهٔ میهن و جهان به دل داشتند. آنان شیفتۀ جنبش فداییان خلق بودند. خسرو گلسرخی در وصیت‌نامه‌اش می‌نویسد: «من یک فدایی خلق ایران هستم و شناسنامه من جز  عشق به مردم چیز دیگری نیست … شما آقایان فاشیست‌ها که فرزندان خلق ایران را بدون هیج مدرکی به قتل‌گاه میفرستید، ایمان داشته باشید که خلق محروم ایران، انتقام خون فرزندان خود را خواهد گرفت». تاثیر ایستادگی جانانه آنان در برابر نظام حاکم و پشتیبانان جهانی آن موجی از شور و ایمان در جنبش فداییان پدید آورد

مطالعه »
بیانیه ها

پاس‌داشت زبان مادری، غنابخش تنوع و تکثر زبانی و فرهنگی است!

سازمان فداییان خلق ایران (اکثریت) با باور عمیق به مبانی حقوق بشر و قائم به ذات بودن این حقوق و با توجه به جایگاه تعیین‌کنندهٔ زبان مادری در هستی هر یک از آحاد بشر، تأمین و تضمین و تحقّق حق قانونی هر ایرانی در دست‌رسی و قوام ودوام بخشیدن به زبان مادری خود را از حقوق بنیادین بشر می‌داند و همۀ نیروهای میهن‌دوست و ترقی‌خواه کشور را به حمایت فعال از حق آموزش زبان مادری و حفظ و زنده‌داشت این میراث گران‌قدر ایرانی فرامی‌خواند.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

دفاع از تحریم انتخابات از منظر جمهوری خواهی

مرگِ سیاه

آخرین «انتخابات»؟ آغازدوران پساخامنه‌ای، میراث خامنه‌ای برای جانشین‌ خود چه خواهد بود؟

یک قتل سهوی: گزارشی داستانی از ماجرایی بسیار واقعی

مصاحبه با رفیق فرخ نعمت‌پور در مورد انتخابات مجلس و خبرگان ١۴٠٢

انتخابات و مواضع نیروها؛ با شرکت مجید عبدالرحیم‌پور، فرهاد فرجاد و فرخ نگهدار؛ پادکست صوتی و تصویری