شنبه ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۷:۲۱

شنبه ۱ اردیبهشت ۱۴۰۳ - ۰۷:۲۱

فاصله عمیق بخشی از اپوزیسیون با جنبش مدنی

چگونه است احزاب و سازمانهائی که خارج کشور نشینند، و از کمترین اهرمهای تاثیرگذاری بر تحولات داخل کشور بهرهمندند، این چنین آسان بدون توجه به تجربه جنبش مدنی در ایران دست به انتخاب سیاسی میزنند، و امر موضع گیریهای خود را باز بر همان متد قدیم قرار میدهند؟

انتخابات ریاست جمهوری در ایران در راه است، و از هم اکنون چهار کاندیدای گذشته از صافی شورای نگهبان تبلیغات انتخاباتی خود را شروع کردهاند. انتخابات ریاست جمهوری در ایران البته در شرایط متعارف دمکراتیک یعنی در وضعیتی که در آن آزادی احزاب، آزادی بیان و شرایط رقابتی یکسان وجود دارد برگزار نمیشود، و کماکان به روال سابق در شرایط عدم حضور طیفهای مختلف سیاسی و فکری در جامعه برگزار میشود. اما این مانع از آن نشده است که طیفهای مختلف و گوناگون سیاسی، مدنی و اجتماعی از طریق گفتمان مطالبه محور با امر انتخابات ارتباط فعال برقرار نکنند، و از طریق ارائه مطالبات خود به شیوه نشستهای مستقیم با کاندیداها، دادن اعلامیهها و اجتماعات آنچه را که حق مسلم خود میدانند به گوش کاندیداها و افکار عمومی در جامعه نرسانند. گفتمان مطالبه محور که عمدتا از طریق نهادهای مدنی پیش برده میشود، از هم اکنون توانسته که فضای پیش انتخاباتی را نسبت به انتخاباتهای قبلی دگرگون کرده، و جلوهای دیگر از واکنش جامعه به امر انتخابات را نشان دهد. نهادهای منتسب به جنبش زنان در ایران، نهادهای مدنی حقوق بشری، دانشجوئی و قومی از طریق ارائه پلاتفرمهای برنامهای خود سعی میکنند که بر امر انتخابات تاثیر گذاشته و از طریق پیشبرد یک سیاست رفرمیستی، مدنی و نهایتا تحول طلبانه که خود را در اعتقاد به امر تغییر از طریق تحمیل خواستههای خود به کاندیداها باز مییابد در چهارچوب همین نظام موجود تغییراتی را ممکن سازند. برخورد مطالبه محورانه جنبش مدنی در ایران با امر انتخابات در خود میتواند مرحله دیگر و تجربه دیگری از امر پیشبرد مبارزه در ایران در مسیر خود برای احقاق حقوق مردم باشد. نهادهای مدنی که بنابه سرشت خود در چهارچوب قوانین موجود خود را تعریف میکنند و سعی میکنند در کادر اوضاع و امکانات موجود راهی را برای تغییر و تحول باز کنند، طبیعی است که از چنین روشهائی در مقاطع انتخاباتی و یا هر مقطع دیگری بهره گیرند، و با استفاده از ظرفیتهای قانونی موجود و نیز فرا رفتن از آن آنگاه که توازن نیروها امکان میدهد، وضعیت دیگری را بتوانند در جامعه بیافرینند. البته با احتراز از تقدیس چنین روشی به مانند هر روشی دیگر (از جمله تحریم و یا شرکت) میتوان گفت که گفتمان مطالبه محور نهادهای مدنی، خود نشان از پیچیدگی امر مبارزه در جامعه ایران دارد، پیچیدگی ای که میتواند در چنته خود باز جلوهها و روشهای دیگری را نیز در آینده برای ما به ارمغان بیاورد. نهادهای مدنی نشان دادند که با دوری گزیدن از روشهای سنتی تحریم و مشارکت، با ایجاد یک فضای مطالباتی، دوری گزیدن از فضای ملتهب اپوزیسیون سنتی و بر پایه یک انتخاب مستقلانه بر پایه باورهای خود به کنش در مقابل چنین مرحلهای دست بزنند و سطح گفتمان جامعه را بالا ببرند.
در چنین فضائی که جنبش مدنی در ایران میخواهد بنابر سرشت و توان خود به پیشواز انتخابات برود، البته طبیعی است که نهادهای مختلف آن سرانجام بنابر تحلیل خود از واقعیتهای موجود در جامعه و پذیرش این یا آن خواست خود، دست به انتخاب در میان کاندیداها و یا شرکت یا عدم شرکت بزنند. برخورد فعال و عقلانی آنان با پدیده انتخابات در ایران که آنرا پدیدهای دینامیک و نه برای همیشه تعریف شده میدانند، نشان از درک مدرن و متحرکی دارد که خود را برای همیشه در تعاریف دیرینه محبوس نمیکند.
اما از طرف دیگر از همین اکنون شاهد آنیم که یک سری از احزاب و سازمانهای اپوزیسیون که در این سالهای اخیر بسیار سعی داشتند که خود را در کنار جنبش مدنی در ایران و نهادهای آن تعریف کنند، بدون توجه به فلسفه نوع برخورد این نهادها به امر انتخابات، از هم اکنون به تحریم انتخابات دست زدهاند و نشان دادند که نوع ارتباط آنها با این نهادها تنها بیشتر جنبه تبلیغی و روشی دارد و نه جنبه ماهوی و وجودی. چگونه است احزاب و سازمانهائی که خارج کشور نشینند، و از کمترین اهرمهای تاثیرگذاری بر تحولات داخل کشور بهرهمندند، این چنین آسان بدون توجه به تجربه جنبش مدنی در ایران دست به انتخاب سیاسی میزنند، و امر موضع گیریهای خود را باز بر همان متد قدیم قرار میدهند؟ جنبش مدنی در این مقطع که توان بارزتری را از خود نشان میدهد، شایسته بود که در تدوین امر سیاست بیشتر مورد توجه قرار میگرفت، و از تجارب آنها کمال استفاده میشد. اما متاسفانه نه تنها چنین نشده، بلکه موضع تحریم نشان میدهد که آنان نه مایل به استفاده از این تجارب هستند و نه اساسا ارتباط ارگانیکی از لحاظ فکری و وجودی با این نهادها دارند. اتخاذ موضع تحریم ارتباط این نوع سازمانها را با جنبش مدنی در ایران متاسفانه عمیقتر از آنچه هست میکند و کاری میکند که نهادهای مدنی این جریانات را بیش از پیش غریبه احساس کنند. این در حالی است که چنین مقاطعی میبایست به فرصتهائی تبدیل میشدند که در آن امکان نزدیکی و تعامل بیشتر اپوزیسیون با جنبش مدنی را عمیقتر میساختند. در واقع در شرایطی که مبارزه مدنی در ایران عرصهگاه اصلی مانور و حضور اپوزیسیون میباشد، میبایست که توجه بیشتری به نوع منش و برخورد نهادهای مدنی به امر انتخابات در ایران میشد، و به نوعی تجربه آنان مد نظر قرار میگرفت. البته سخن بر سر دنباله روی از جنبش مدنی نیست، همچنانکه سخن به سر دنباله روی جنبش مدنی از اپوزیسیون هم نمیتواند باشد. برعکس سخن بر سر نزدیکی بیشتر در مقطع مهمی است که در آن فضا برای مانور نهادهای مدنی و از این طریق برای اپوزیسیون بیشتر گشته است. اگر جنبش مدنی در ایران از توان ارتباطی خود با احزاب دیرینه بی بهره است، چنین برخوردهائی میتواند این ارتباط را ضعیفتر از آنچه هست بکند و مردم را از افق شکل گیری یک جنبش همبسته بیشتر دور سازد.
البته نگرش بازتر به تجربه نهادهای مدنی احتیاج به همراهی بیشتر با آنان و نیز اشراف بیشتر بر فلسفه وجودی آنها دارد. و این میطلبد که احزاب خود نیز از لحاظ منش و ساختار بیشتر مدنی شوند و بیشتر از نگرشهای قیم مابانه فاصله بگیرند. امری را که هنوز بسیاری را فاصله درازی است با آن!

تاریخ انتشار : ۴ خرداد, ۱۳۸۸ ۹:۲۲ ق٫ظ
لینک کوتاه
مطالب بیشتر

نظرات

Comments are closed.

سخن روز

حملۀ تروریستی در مسکو را محکوم می‌کنیم!

روشن است که چنین حمله‌ای نیاز به تیمی حرفه‌ای و سازماندهی و تدارکی نسبتاً طولانی و گسترده دارد. در عین حال، زود است که بتوان تحلیل جامع و روشنی از ابعاد پشت پردۀ این جنایت و اهداف سازمان‌دهندگان آن ارائه داد. هدف از این یادداشت کوتاه نیز  در وهلۀ نخست مکثی است بر قربانیان این حمله و حملاتی از این دست. قربانیانی که تنها سهم‌شان از سازمان‌دهی و تدارک چنین جنایاتی و علل پشت پردۀ آن، هزینه‌ای است که با جان و سلامتی‌شان می‌پردازند.

مطالعه »
یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
آخرین مطالب

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی

دادخواهی محدوده‌ی زمانی و مکانی ندارد؛ از دورانِ رژیم پیشین آغاز شده و تاکنون نیز ادامه دارد. تفاوتی میان شکنجه‌گران قبلی و کنونی نیست. همه را باید مورد پیگرد قرار داد. این دادخواهی بخشی از مبارزه در راه آزادی و اعمال حق حاکمیت مردم کشور ماست.

بهار غمگین و‌ ستارگان سرخ

در پس سالیان‌ِ دراز و سرد،
در پنهان ترین گوشهٔ دل‌ها هنوز ستاره می درخشد،
هر بهار در چشمهای خسته از انتظار،
یاد نُه ستارهٔ درخشان شعله می کشد،
و درکوچه باغهای غمگین‌ِ بهار،
شمیم خوشِ نامشان در هوا موج می زند!

“آزادی اندیشه … ضرورت است.”

آفرینش و شکوفایی واقعی هنر و ادبیات جز در سایه‌ی آزادی اندیشه ‌و بیان ممکن نیست و دست‌درازی حکومت‌ها بر ذهن‌ و زبان آدمی، وهن آدمی است.

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

اعتراضات علیه حجاب اجباری که بعد از قتل مهسا (ژینا) امینی در بازداشتگاه گشت ارشاد، سراسر ایران را فراگرفت، با وجود سرکوب، به یک معضل برای حکومت تبدیل شده است. گشت ارشاد نمونه کوچکی از جنگ هر روز حاکمیت با زنان بوده و سرکوب هر روزه زنان در خیابان یعنی اعتراف به تداوم جنبش زن زندگی آزادی.

یادداشت
تظاهرات آتش بس در آمریکا

شعبده بازی بایدن بر روی جنگ غزه

ممکن است به اشتباه کسی را با تیر زد یا جایی را تصادفی بمباران کرد ولی امکان ندارد که دو میلیون نفر را تصادفی با قحطی و گرسنگی بکشید.
قحطی در غزه قریب الوقوع است و پیامدهای آنی و بلندمدت سلامتی نسلی را به همراه خواهد داشت.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
پيام ها

از قطعنامۀ شورای امنیت سازمان ملل و برقراری آتش‌بس فوری و پایدار در غزّه حمایت می‌کنیم!

ما فداییان خلق ایران از نخستین روز آغاز جنگ ضمن محکوم کردن و غیرقابل توجیه خواندن عملیات مسلحانه و نظامی علیه مردم بی‌دفاع غیرنظامی، همراه و هم‌صدا با آزادی‌خواهان جهان خواهان آتش‌بس فوری و تأمین حقوق حقّهٔ مردم فلسطین شدیم. با این رویکرد ما مهار مقاومت آمریکا و تصویب قطعنامهٔ شورای امنیت را یک پیروزی بزرگ برای مردم بی‌گناه غزّه و فلسطین و تمامی آزادی‌خواهان جهان می‌دانیم.

مطالعه »
بیانیه ها

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

در چهل‌ونهمین سالگرد جان‌باختن مبارزان آزادهٔ راه میهن و مردم، به نام همهٔ فداییان خلق، یاد و نام آنان را بزرگ می‌داریم و در برابر عزم تا پای جان آنان در رزمشان در راه آزادی، استقلال و عدالت اجتماعی در میهن عزیزمان سر به تعظیم فرومی‌آوریم.

مطالعه »
برنامه و اساسنامه
برنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
اساسنامه
اساسنامه سازمان فدائیان خلق ایران (اکثریت)
بولتن کارگری
شبکه های اجتماعی سازمان
آخرین مطالب

فراخوان ‏دادخواهی علیه ثابتی و دیگر آمران و عاملان شکنجه و کشتار مردم در نظام سلطنتی

بهار غمگین و‌ ستارگان سرخ

“آزادی اندیشه … ضرورت است.”

به یاد جان‌باختگان کشتار تپه‌های اوین – جنایات هیچ استبدادی به فراموشی سپرده نمی‌شود!

طرح نور، سرکوب شدید زنان خواهان پوشش اختیاری

عمر آشور: چگونه حملات ایران به اسرائیل چشم انداز مناقشه خاورمیانه را بازتعریف کرد!